Vrede — Door ontwapening?

„MEN begaat de grootste fout wanneer men ontwapening met vrede verwart”, zei Winston Churchill vijf jaar voordat de natiën zich in de Tweede Wereldoorlog stortten. „Als er vrede is, zal er ontwapening zijn”, voegde hij hieraan toe.

Wat een paradox! Wie zal het wagen om te ontwapenen voordat de vrede verzekerd is? Maar hoe kan er ware vrede zijn als de arsenalen vol liggen met oorlogswapens? Het is een situatie waarvoor politici nooit een oplossing hebben gevonden.

Winston Churchill deed zijn uitspraak in 1934, na het verlopen van de Ontwapeningsconferentie die slechts twee jaar eerder door de Volkenbond was bijeengeroepen. Deze conferentie, waarvan de voorbereidingen twaalf jaar in beslag hadden genomen, had ten doel de herbewapening van Europa te verhinderen. Overal op aarde herinnerden de mensen zich nog levendig de afschuwelijke afslachting van ongeveer negen miljoen soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog, nog afgezien van de vele miljoenen die gewond raakten en het enorme aantal burgers dat omkwam. Toch is ontwapening nooit verwezenlijkt. Hoe komt dit?

Pogingen tot ontwapening

Een politiek van ontwapening kan worden opgelegd, doch dat is zelden effectief. Zo vond bijvoorbeeld de ontwapening van Duitsland volgens het in 1919 gesloten Vredesverdrag van Versailles plaats onder de bepaling dat er „deugdelijke waarborgen moeten worden gegeven en verkregen, dat de nationale bewapeningen worden teruggebracht tot het laagste punt dat overeen te brengen is met de nationale veiligheid”. Dit stemde overeen met een van de voorstellen van de Amerikaanse president Woodrow Wilson, welk voorstel later in artikel 8 van het handvest van de Volkenbond werd vastgelegd. Maar toen Hitler aan de macht kwam, trok hij zich al gauw niets van het ontwapeningsbeleid aan.

Hadden de Verenigde Naties na de Tweede Wereldoorlog meer succes met het tot stand brengen van een deugdelijke basis voor ontwapening? Nee, maar hun gebrek aan succes was niet te wijten aan te weinig vastberaden krachtsinspanningen. Nu er echter kernwapens met een massale vernietigingskracht beschikbaar waren, was ontwapening een bijzonder dringende kwestie geworden. „De vroegere bewering dat bewapeningswedlopen economisch ondoelmatig waren en onvermijdelijk tot oorlog leidden,” zo zegt The New Encyclopædia Britannica, „werd vervangen door het argument dat het toekomstige gebruik van grote hoeveelheden kernwapens de beschaving zelf bedreigde.”

In 1952 werd een Ontwapeningscommissie ingesteld waaraan door twaalf landen werd deelgenomen, om de zich ontwikkelende Oost-West-bewapeningswedloop een halt toe te roepen. Ze leverde geen resultaten op en uiteindelijk polariseerden de twee grote machten hun tegengestelde kampen nog verder. Tot op de huidige tijd zijn er verschillende andere overeenkomsten en verdragen gesloten. Toch laat het klimaat van wederzijds wantrouwen niet de volledige afschaffing van alle oorlogswapens toe. Dat is, zo zegt The New Encyclopædia Britannica, een denkbeeld „dat door utopische denkers wordt voorgestaan”.

De kosten berekenen

Ontwapenen of niet ontwapenen — welke kosten zijn hierbij betrokken? Kosten worden niet altijd in geld uitgedrukt. De werkgelegenheid in met bewapening verband houdende industrieën vormt ook een uiterst belangrijke factor. In veel landen wordt belastinggeld gebruikt voor de aanschaf van wapentuig, waarvan de produktie de werkgelegenheid stimuleert. Ontwapening zou dus tot werkloosheid kunnen leiden. Daarom huiveren landen die veel geld hebben uitgetrokken voor defensie, bij de gedachte aan algemene ontwapening. Zo’n gedachte is een nachtmerrie voor hen in plaats van een utopische droom.

Toch kunnen wij niet voorbijgaan aan de grote geldsommen die bij het in stand houden van de oorlogsmachinerie zijn betrokken. Naar schatting wordt 10 procent van de waarde van de totale wereldproduktie aan bewapening besteed. Hoeveel is dat? De werkelijke cijfers variëren als gevolg van inflatie, maar sta er eens bij stil dat er op deze wijze elke minuut van de dag ƒ 3.265.000 wordt uitgegeven! Welke zaken zouden bij u op de eerste plaats komen als u zo veel geld ter beschikking had? Verlichting van hongersnood? Gezondheidszorg? Kinderbescherming? Ecologisch herstel? Er moet nog zoveel gedaan worden!

Neem bijvoorbeeld het ’tanks worden tractoren’-programma dat onlangs werd afgekondigd in de USSR, waar sommige wapenfabrieken worden omgebouwd om 200 „geavanceerde werktuigen voor de agro-industriële sector” te produceren. Waarom bestaat er zo’n dringende behoefte aan die landbouwmachines? Omdat, volgens de Britse Farming News, „slechts een derde van het fruit en de groenten dat op staatsboerderijen wordt verbouwd, de consument bereikt en de rest op de velden achterblijft en verrot of in stapelplaatsen of opslagloodsen vergaat”.

Hoe prijzenswaardig het produceren van tractoren in plaats van tanks ook mag zijn, het is voorpaginanieuws omdat het zo ongewoon is. Bovendien is de uitwerking op de totale wapenproduktie te verwaarlozen. Er worden nog steeds vele honderden miljoenen ponden, roebels en dollars uitgegeven aan bewapening in een wereld waarin de „mensen mat worden van vrees en verwachting omtrent de dingen die over de bewoonde aarde komen”, precies zoals Jezus Christus heeft voorzegd. Hoe kan deze vrees verdreven worden? Zal algemene ontwapening slechts een droom blijven? Zo niet, wat is er dan nodig om dit tot stand te brengen? — Lukas 21:26.