Oorlogen — Zullen ze er altijd zijn?
OP 1 JULI 1916 begon in het vriendelijke landbouwgebied Picardië in Noord-Frankrijk de Eerste Slag aan de Somme. Na hevige artilleriebombardementen en luchtaanvallen probeerden de Britse en de Franse strijdkrachten een beslissende doorbraak te forceren door de verschanste Duitse linies die tegenover hen opgesteld lagen. Maar wat zij hadden gehoopt, gebeurde niet. Er kwam geen doorbraak. In plaats daarvan werden er op de eerste dag 20.000 Britse soldaten gedood. Naarmate de weken voortkropen, bleef de strijd woeden terwijl er nog steeds geen doorbraak kwam. In oktober veranderden stortregens het slagveld in een zee van modder! Omstreeks half november waren de Geallieerden slechts acht kilometer opgerukt. Intussen waren 450.000 Duitse, 200.000 Franse en 420.000 Britse militairen gesneuveld. Meer dan een miljoen soldaten, de meesten van hen jonge mannen, sneuvelden in die strijd!
Dit was slechts een episode tijdens de Eerste Wereldoorlog. En de Eerste Wereldoorlog was slechts een van de talloze oorlogen — al was het de ergste tot op die tijd — die in de loop van de geschiedenis zijn gestreden. Wat een zinloze verspilling van menselijk leven!
Waarom willen mensen elkaar met alle geweld op deze wijze doden? Er zijn veel factoren bij betrokken, waartoe wij zelfzucht, ambitie, hebzucht alsook een sterk verlangen naar macht en prestige kunnen rekenen. Nog een oorzaak van oorlog is het nationalisme. Ja, oorlog weerspiegelt de nauwkeurigheid van wat met betrekking tot de menselijke geschiedenis in de bijbel staat opgetekend: „De ene mens [heeft] over de andere mens . . . geheerst tot diens nadeel.” — Prediker 8:9.
Ook religie heeft vaak tot oorlog opgehitst. De kruistochten van de middeleeuwen werden door religieuze natiën gestreden met een zogenaamd religieus doel: Palestina terugwinnen voor de christenheid. In de beide wereldoorlogen van deze eeuw hebben geestelijken van verschillende geloofsrichtingen geprobeerd de religieuze gevoelens van de soldaten te bespelen ten einde de soldaten bereidwilliger te maken om hun medemensen aan de andere kant van het front te doden. En verscheidene conflicten die op het ogenblik woeden, hebben een sterk religieus karakter.
Sprankjes hoop
Bestaat er enige hoop dat oorlogen op zekere dag zullen eindigen? Ja, inderdaad. Jezus Christus wordt de „Vredevorst” genoemd. Toen hij naar de aarde kwam, deed hij deze naam eer aan, aangezien hij de mensen onderwees hun naasten lief te hebben als zichzelf. Hij zei hun zelfs dat zij hun vijanden moesten liefhebben (Jesaja 9:6; Matthéüs 5:44; 22:39). Als resultaat hiervan werden degenen die in de eerste eeuw acht sloegen op zijn onderwijzingen, een vreedzame, internationale broederschap. Het was ondenkbaar dat zij onder elkaar oorlog zouden voeren. Maar ongelukkig genoeg werd het zuivere geloof van deze vroege christenen later bezoedeld. Na verloop van tijd mengden de kerken zich in de politiek en dropen hun handen van het bloed dat in de oorlogen tussen de natiën vloeide.
Veel later begonnen er winden van verandering over Europa te waaien. Het leek wel alsof de mensheid moe werd van het alsmaar oorlogvoeren. In 1899, en opnieuw in 1907, werden er in Den Haag internationale vredesconferenties gehouden. Op de vredesconferentie in 1899 werd er een verdrag gesloten voor de „Vreedzame beslechting van internationale geschillen”. Met het aanbreken van de twintigste eeuw hoopten velen dan ook dat de wereld geleidelijk haar neiging tot het voeren van oorlog zou overwinnen. Zulke verwachtingen werden echter de bodem ingeslagen door de vuurwapens van de Eerste Wereldoorlog. Betekende dit dat ’s mensen hoop op vrede nooit in vervulling zou gaan?
[Illustratieverantwoording op blz. 2]
Omslag: Overgetekend van tekening van Franklin Booth