Satan — Bestaat hij werkelijk?

GELOOFT u dat Satan bestaat? Zo ja, dan blijkt u tot een steeds kleiner wordende minderheid te behoren. „Tegen de jaren ’80 was het geloof in de Duivel verdwenen, behalve onder conservatieve katholieken, aanhangers van charismatische bewegingen, conservatieve protestanten, oosters-orthodoxen, moslims — en enkele occultisten.” Aldus het boek Mephistopheles — The Devil in the Modern World, door Jeffrey Burton Russell.

Maar niet iedereen heeft het geloof in de echtheid van Satan opgegeven. „De duivel is nog steeds levend en actief in de wereld”, zei paus Johannes Paulus II in een recente toespraak in Italië.

Heeft de paus gelijk? Zo ja, dan verkeert Satan in een goede positie om in de wereld te doen wat hij wil. Als mensen niet in zijn bestaan geloven, zullen zij hem niet tegenstaan. Geen wonder dat kardinaal Ratzinger, een belangrijke Vaticaanse autoriteit op het gebied van de dogmatiek, verklaarde: „De duivel kan zich verschuilen in zijn favoriete element, de anonimiteit.”

Bestaat Satan werkelijk? Als wij de bijbel geloven, moeten wij bevestigend antwoorden! In dat geïnspireerde verslag wordt Satan herhaaldelijk bij name genoemd. De bijbelschrijver Paulus, die voor „valse apostelen” en „bedrieglijke werkers” onder de leden van de christelijke gemeente waarschuwde, schreef: „En geen wonder, want Satan zelf blijft zich veranderen in een engel des lichts.” Paulus bezag Satan als een met verstand begiftigd, bedrieglijk personage. — 2 Korinthiërs 11:13, 14.

Hoe komt het dan dat de meeste mensen niet serieus in Satans bestaan geloven? Waarschijnlijk is hun houding een weerspiegeling van de geest van deze tijd. Aangezien wij leven in wat door sommigen het nachristelijke tijdperk is genoemd, hebben atheïsme, hedonisme, materialisme en communisme in veel samenlevingen de plaats ingenomen van het religieuze geloof. Miljoenen mensen geloven niet langer in God en bezien zijn bestaan als overbodig voor hun persoonlijke levensbeschouwing. En zij hebben zich behalve van God ook van Satan ontdaan. Sommige religieuze mensen in de christenheid zijn van mening, ook al beweren zij in God te geloven, dat geloof in Satan in deze twintigste eeuw ouderwets is.

Het is echter opmerkenswaardig dat verwerping van God beslist niet nieuw is. Ongeveer 3000 jaar geleden schreef de Hebreeuwse dichter David: „De persoon zonder verstand heeft in zijn hart gezegd: ’Er is geen Jehovah.’ Zij hebben verderfelijk gehandeld, zij hebben verfoeilijk gehandeld in hun gedragingen” (Psalm 14:1; 53:1). Op een andere plaats verklaarde hij: „De goddeloze stelt in zijn verwaandheid geen onderzoek in; al zijn denkbeelden zijn: ’Er is geen God’” (Psalm 10:4). Zelfs in die tijd gedroegen de mensen zich alsof er geen God bestond. En de logische conclusie moet geweest zijn dat als er geen God is, er ook geen Satan kan bestaan.

Sommigen geloven nog steeds

Zoals echter reeds is opgemerkt, geloven sommigen nog steeds in een letterlijke Duivel. Er zijn mensen die de oude zoroastrische leer van het dualisme geloven en zeggen dat goed en kwaad, God en de Duivel, altijd naast elkaar bestaan moeten hebben. Anderen zeggen zelfs dat goed en kwaad beide facetten van de Godheid zijn. En in de christenheid en de islam zijn er nog steeds velen die in Satans bestaan geloven. Ja, voor velen van hen bestaat hij nog steeds als een gevleugeld geestelijk wezen met horens en een staart, die toeziet op de bestemming van de „onsterfelijke zielen” die het „hellevuur” toegewezen hebben gekregen, ongeveer zoals dit wordt afgebeeld in de werken van de beroemde Franse illustrator Gustave Doré.

Het geloof in Satan gaat voor sommigen zelfs nog verder. Zij aanbidden hem — hetzij bij name of door middel van satanische of demonische riten. Millennia achtereen zijn hekserij en toverij vereenzelvigd met Satanaanbidding. Zelfs in onze hedendaagse, sceptische tijd floreert het satanisme nog steeds. Laten wij daarom, alvorens te bespreken wat de bijbel over Satan zelf zegt, eens enkele feiten over het hedendaagse satanisme beschouwen.

[Illustratie op blz. 3]

Een boeddhistische afbeelding van een satanische „hel”