Wie schreef de bijbel?
„DE BIJBEL staat vol tegenstrijdigheden”, beweren sceptici. „Bovendien bevat hij menselijke filosofieën. Dus hoe zou iemand de bijbel als een betrouwbare gids voor het leven kunnen aanvaarden?”
Onderschrijft u de opvatting van de sceptici dat de bijbel niets meer is dan een boek waarin gebrekkige menselijke zienswijzen tot uiting worden gebracht? Sommige geestelijken doen dit. Wijlen de Zwitserse protestantse theoloog Karl Barth schreef in zijn Kirchliche Dogmatik (Kerkdogmatiek): „De profeten en apostelen konden zich dus verspreken en verschrijven.” Het is waar dat er in de formulering van een bepaalde gebeurtenis waar meer dan één bijbelschrijver een verslag over heeft uitgebracht, verschillen aangetroffen kunnen worden. En er kunnen uitspraken gevonden worden die, oppervlakkig gezien, volledig schijnen te verschillen van verklaringen die elders in de bijbel worden aangetroffen. Maar zijn dit werkelijk tegenstrijdigheden? Is de bijbel eenvoudig van menselijke makelij? Wie heeft de bijbel eigenlijk geschreven?
Het antwoord is eenvoudig: „Mensen hebben van Godswege gesproken.” Maar hoe wisten zij wat zij moesten spreken en schrijven? De zojuist geciteerde man, de apostel Simon Petrus, legt vervolgens uit dat zij spraken „zoals zij door heilige geest werden meegevoerd”. — 2 Petrus 1:21.
Het staat vast dat de bijbel steeds opnieuw weer beklemtoont dat hij „het woord van God” is. Alleen al in Psalm 119 wordt hier in de 176 verzen van deze psalm 176 maal op gezinspeeld! Wat dit belangwekkend maakt, is het feit dat schrijvers er normaliter in geïnteresseerd zijn bekend te maken dat zij een bepaald werk hebben geschreven. Maar met de mannen die de bijbel hebben geschreven, was dit niet het geval. Alle eer moest naar God gaan. Het was zijn boek, niet dat van hen. — 1 Thessalonicenzen 2:13; 2 Samuël 23:2.
Hoe ’door heilige geest meegevoerd’?
Hoe werden deze mannen ’door heilige geest meegevoerd’? Een brief aan de eerste-eeuwse christen Timótheüs geeft hier antwoord op: „De gehele Schrift is door God geïnspireerd.” „Door God geïnspireerd” is een vertaling van het in de Griekse grondtekst van de bijbel voorkomende woord the·o·pneuʹstos, dat letterlijk „door God geademd” betekent. God gebruikte zijn onzichtbare werkzame kracht — zijn heilige geest — om zijn ideeën in de geest van de schrijvers te ’ademen’. Jehovah God is aldus de Bron en Voortbrenger van de bijbel. Hij liet zijn gedachten op schrift stellen, ongeveer zoals een zakenman een secretaresse brieven voor zich laat schrijven. — 2 Timótheüs 3:16.
Dit idee van „door God geademd” vindt bovendien een parallel in de bijbelse uitdrukking ’door heilige geest meegevoerd’. Hoe dat zo? „Meegevoerd” wordt in het Grieks gebruikt met betrekking tot schepen die door de wind in een bepaalde koers worden voortbewogen. (Vergelijk Handelingen 27:15, 17.) Dus net zoals de wind blaast en een zeilschip voortbeweegt, hebben de bijbelschrijvers, meegevoerd door Gods heilige geest die hij op hen ’ademde’, onder zijn invloed gedacht, gesproken en geschreven.
De mannen die God voor het schrijven gebruikt heeft
Wij bezitten slechts enkele autobiografische gegevens over de bijbelschrijvers. Verre van zich erg belangrijk te achten, streefden zij er altijd naar God te eren door zichzelf op de achtergrond te houden. Wij weten echter wel dat er zich staatsfunctionarissen, rechters, profeten, koningen, herders, boeren en vissers onder hen bevonden — in totaal ongeveer veertig mannen. Dus hoewel de bijbel een boodschap van God is, bezit hij de warmte, verscheidenheid en aantrekkingskracht die er door het menselijke tintje aan is verleend.
Veel bijbelschrijvers kenden elkaar niet. Zij leefden zelfs in tijden die eeuwen van elkaar gescheiden waren en verschilden onderling sterk in temperament en levenservaring alsook in maatschappelijke achtergrond en genoten opleiding. Maar of zij nu jong of oud waren, toch vertonen hun geschriften een volledige eenheid. Zij schreven in een tijdsbestek dat zich over ongeveer 1600 jaar uitstrekte, totdat het boek uiteindelijk was voltooid. Na een zorgvuldig onderzoek zult u opmerken dat de bijbelse verklaringen een opmerkelijke harmonie weerspiegelen. De bijbel geeft dan ook de geest weer van één Auteur, hoewel er veel schrijvers werden gebruikt.
Dient dit ons er niet toe aan te zetten „meer dan gewone aandacht [te] schenken” aan dit buitengewone boek, de bijbel? Dienen wij niet tot dezelfde conclusie te kunnen komen als Petrus, die schreef: „Dientengevolge is het profetische woord voor ons des te vaster gemaakt, en gij doet goed er acht op te geven als op een lamp die schijnt in een duistere plaats”? — Hebreeën 2:1; 2 Petrus 1:19.
Wat echter te zeggen over de bewering dat de bijbel zich tegenspreekt? Is dit waar? Wat zou u antwoorden?
[Kader op blz. 4]
„Wat een groots boek! Nog ongewoner dan de inhoud ervan, is voor mij de uitdrukkingswijze, waar het woord bijna een natuurprodukt wordt, zoals een boom, een bloem, de zee, de sterren, ja, zoals de mens zelf. Het ontluikt, het vloeit, het schijnt, het lacht, men weet niet hoe, men weet niet waarom, het komt allemaal zo volkomen natuurlijk over. Het is waarlijk Gods Woord, in tegenstelling tot andere boeken, die alleen maar van menselijke wijsheid getuigen.” — Commentaren over de bijbel door de negentiende-eeuwse Duitse dichter en journalist Heinrich Heine.
[Illustratie op blz. 4]
Zoals de wind zeilschepen voortbeweegt, werden de bijbelschrijvers ’door heilige geest meegevoerd’