De verbeterde positie van de vrouw — In elk opzicht een zegen?
„KORTOM, de vrouwen in de jaren tachtig hebben beter onderwijs genoten, zijn gezonder, leven langer en leiden een voller leven.” Met deze woorden besloot een tijdschrift het artikel: „Hoe wij waren; hoe wij nu zijn”. Maar zou het kunnen zijn dat de verbeterde positie van de vrouw wegens de neveneffecten in werkelijkheid niet in elk opzicht een zegen is geweest?
Gevolgen voor huwelijk en gezin
Een gezond gezinsleven en het opbouwen van een carrière staan elkaar bijvoorbeeld gewoonlijk in de weg. Een rapport verklaart: „Vrouwen in topfuncties zijn veel minder geneigd een hoge prioriteit toe te kennen aan hun huiselijk leven dan mannen in dezelfde positie, en zij lopen tweemaal zoveel kans op een echtscheiding.” Misschien vraagt u zich af waarom dit zo is. Een hoogleraar in de bestuurskunde aan de California State University zet uiteen: „Mannen beschouwen hun huiselijke omgeving als een systeem dat hen steunt, terwijl vrouwen dat systeem meer als een last ervaren. Een man komt thuis om zich te ontspannen; daar heeft hij voor gewerkt. Maar voor vrouwen betekent het huishouden een extra werklast.”
Dit gaat niet alleen op voor topfunctionarissen. De Russische vrouwen spelen al een generatie langer mee in het arbeidsproces dan de vrouwen in westerse landen. Zij ervaren het nog steeds als een last om zowel een baan te hebben als voor een gezin te moeten zorgen. Een Russische redacteur van Working Woman zegt: „Vrouwen vormen het hart van het gezin en moeten meer warmte uitstralen om een sfeer van warmte en liefde te scheppen.” Zij zien zich dus voor een dubbele last geplaatst, terwijl veel echtgenoten niet meehelpen in het huishouden.
Een andere haard van conflicten wordt geïllustreerd door het geval van een van de meest geslaagde vrouwen van Wall Street. Vol trots verklaart zij: „Werk is ontspanning voor mij”, en zij voegt eraan toe: „Ik houd van mijn werk, en ik doe heel weinig concessies” — zelfs niet ten behoeve van haar gezin. De gezinsleden zijn voor hun welzijn afhankelijk van de echtgenoot, die voor hun twee kinderen zorgt, ook al is hij een zakenman. Haar kennissen zeggen dat haar hartstochtelijke interesse „duidelijk niet goed voor de onderlinge gezinsverhoudingen” is.
Met een van de huidige eerste ministers is het al net zo gesteld. Vanwege haar politieke ambities kreeg haar gezin niet veel aandacht. Haar opgroeiende kinderen waren dikwijls bij hun oom thuis omdat, zo wordt ons verteld, „een van de dingen die [zij] het prettigst vonden, gewoon een gezamenlijke maaltijd als gezin was, iets wat [thuis] nooit gemakkelijk te organiseren was”.
In een onlangs met vier vrouwelijke topfunctionarissen in Europa gehouden interview, onthulde een van hen dat haar twaalfjarige dochter vrijwel helemaal door haar man werd opgevoed. Een andere functionaris liet weten dat zij alleen in het weekeinde voor haar kinderen kon zorgen. Volgens persberichten vond het publiek dat drie van deze vrouwen iets menselijks misten.
Natuurlijk hebben sommige vrouwen uit pure noodzaak een baan, misschien omdat de echtgenoot gestorven is of het gezin heeft verlaten. Voor zulke vrouwen kan het dus ten dele een zegen zijn als zij werk kunnen vinden, maar of zij er nu blij mee zijn of niet, zij zullen het hoofd moeten bieden aan de negatieve aspecten.
Negatieve gevolgen
Dat de veranderde rol van de vrouw niet in elk opzicht een zegen is geweest, blijkt duidelijk uit de gevolgen die het dikwijls heeft wanneer een vrouw haar man voorbijstreeft in salaris of carrière. Volgens therapeuten wordt deze tendens „in steeds meer huwelijken een belangrijke en erkende bron van moeilijkheden”. De klacht van één echtgenoot is typerend: „Ik weet dat ik haar succes met mijn verstand toejuich. Maar emotioneel voel ik mij er ellendig onder. Ik heb het gevoel dat ik in de steek gelaten word. En ik voel mij schuldig omdat ik zo van streek ben.” Als beide christelijke partners onder de huidige omstandigheden moeten werken, kunnen liefdevolle gesprekken en consideratie ertoe bijdragen zulke negatieve gevoelens en gevolgen tot een minimum te beperken. — 1 Petrus 4:8.
Een andere factor die erop wijst dat de vooruitgang die de vrouwen geboekt hebben niet in elk opzicht een zegen is, schuilt in de nadruk die veel feministen leggen op dingen die voornamelijk voor henzelf het voordeligst zijn. The Coming Matriarchy werpt een blik vooruit op een tijd waarin de wereld wordt bestuurd door egocentrische vrouwen die vragen: „Wat heb ik eraan?” Het is interessant dat de eerder genoemde succesvolle vrouwelijke topfunctionaris uit de financiële wereld zich vrijwel exact zo uitdrukte; zij was er niet in geïnteresseerd anderen te helpen carrière te maken in het bedrijf, tenzij ze er zelf belang bij had. Zij gaf toe: „Daarvoor ben ik te sterk op winst uit.” Hoe verstandig is dat, bezien in het licht van de raad die Jezus gaf? In de Bergrede zei hij: „Gij moet andere mensen altijd zo behandelen als gij door hen behandeld zoudt willen worden.” „Maakt u geen zorgen over de dag van morgen, want de dag van morgen zal zijn eigen zorgen hebben” (Matthéüs 7:12; 6:34, American Translation). Christelijke vrouwen zullen er beslist naar streven Jezus’ zienswijze in zulke aangelegenheden hoog te houden.
Heeft de bijbelse moraal afgedaan?
Het meest negatieve aspect van de veranderde rol van de vrouw is zonder enige twijfel de uitholling van morele waarden. Zelden hoort men feministen spreken over God en religie, en dan gewoonlijk nog in kritische zin. Vrouwen die vanwege hun carrière een huwelijk uitstellen, betogen dikwijls dat men absoluut niet getrouwd hoeft te zijn voordat men seksuele betrekkingen heeft.
De feministische beweging vertoont de negatieve tendens op te komen voor de lesbische vrouw. In 1971 nam de NOW (een Amerikaanse nationale vrouwenorganisatie) op haar jaarvergadering het volgende besluit: „Dat de NOW de dubbele onderdrukking van de lesbische vrouw onderkent, Dat het recht van de vrouw op haar eigen persoon tevens het recht omvat haar eigen seksualiteit te bepalen en te uiten en haar eigen levensstijl te kiezen, Dat de NOW de onderdrukking van de lesbiennes erkent als een zaak waarmee het feminisme zich rechtens dient bezig te houden.” Vergelijk dit echter met Gods oordeel in Romeinen 1:26, 27. De feministische zienswijze ten aanzien van lesbische liefde gaat dikwijls hand in hand met het standpunt dat men op verzoek abortus moet kunnen laten verrichten. Professor in de rechtsgeleerdheid Billups Percy van de Tulane University verklaarde zeer terecht: „Wanneer de vernietiging van de foetus beschouwd wordt als gewoon een van de vele chirurgische ingrepen, staat dat gelijk met het terzijde schuiven van eeuwen van criminologie, theologie en moraalfilosofie.”
Een rapport vermeldt dat in het afgelopen decennium de zware misdaad onder vrouwen veel sneller is toegenomen dan onder mannen. Tussen 1974 en 1979 steeg in de Verenigde Staten het aantal vrouwen dat wegens fraude werd gearresteerd met bijna 50 procent, maar bij de mannen bedroeg de toename slechts 13 procent. Ook verduistering door vrouwen nam met ongeveer 50 procent toe, maar bij de mannen slechts met 1,5 procent. Het aantal wegens vervalsing en falsificatie gearresteerde vrouwen steeg met 27,7 procent, maar bij de mannen met nog geen 10 procent. De veranderde rol van de vrouw heeft haar klaarblijkelijk geen algehele voldoening geschonken.
Ook het tabakgebruik onder vrouwen is toegenomen. Longkanker als gevolg van roken dreigt borstkanker als oorzaak van kankersterfte onder vrouwen van de eerste plaats te verdringen. In een van de afgelopen jaren ging het in 25 procent van de kankersterfgevallen onder vrouwen, om patiënten met longkanker en dat aantal neemt jaarlijks met 7 procent toe.
Een voldoening schenkende toekomst — Hoe?
Kan een baan buitenshuis of een wereldse carrière de meeste vrouwen algehele voldoening in het leven schenken? Kennelijk niet, zoals steeds meer van hen ontdekken. Hilary Cosell, de auteur van Woman on a Seesaw: The Ups and Downs of Making It, sneed dit onderwerp in een artikel aan met de vraag: „Als het waar is dat vrouwen zich vroeger al te zeer vastbeten in huwelijk, moederschap en huishouding, zouden zij zich dan nu weer te zeer kunnen vastbijten in een baan buitenshuis, carrière en succes?” Zij vraagt ook: „Kunnen wij werkelijk alles doen wat onze moeders deden en dan ook nog eens alles wat onze vaders deden?”
In dezelfde trant onthulde Megan Marshall in The Cost of Loving dat „de façade van professionele bekwaamheid nauwelijks voldoende was om er de privé-wonden achter te verbergen: teleurstellingen in de liefde, dwangmatig seksueel verkeer met wisselende partners, lesbische experimenten, abortussen, echtscheiding en doodgewone eenzaamheid”. Zij vertelt hoe de vrouwenbeweging de „mythe van de onafhankelijkheid” in het leven heeft geroepen, maar dat die voor de meesten niet opgaat.
Marshall komt tot de conclusie dat „wij moeten geloven in de duurzame liefde die een goed huwelijk beschermt”, dat „de mens niet kan aarden in een isolement” en dat „wij anderen moeten zoeken om wie wij ons kunnen bekommeren en die zich om ons zullen bekommeren”. Dit doet denken aan de woorden van de grootste Leraar die ooit op aarde heeft geleefd, Jezus Christus: „Het is gelukkiger te geven dan te ontvangen.” — Handelingen 20:35.
Ja, de mens is geneigd van het ene uiterste in het andere te vervallen. Dat de verbeterde positie van de hedendaagse vrouw niet in elk opzicht een zegen is, vormt een bevestiging van de woorden die de profeet Jeremia sprak: „Het staat niet aan een man die wandelt, zelfs maar zijn schrede te richten” (Jeremia 10:23). Wanneer christelijke vrouwen op de hoogte zijn van de veranderingen die zich hebben voltrokken (met alle zegeningen en problemen van dien), zijn zij beter in staat in te zien hoe waardevol het is Gods raad op te volgen. De ervaring heeft getoond dat die raad „begeerlijker [is] dan goud”. „In het houden ervan ligt een rijke beloning.” — Psalm 19:7-11.