Hoe zou u een boek voor de gehele mensheid kiezen?

ALS u ondanks al uw drukke dagelijkse bezigheden op een of andere manier kans zou zien één boek per week te lezen, zou u er in uw hele leven meer dan drieduizend kunnen lezen. Hoe opmerkelijk dat ook mag lijken, het is niet meer dan een druppel aan de emmer, als u bedenkt dat er ieder jaar alleen al in de Verenigde Staten meer dan tienmaal zoveel nieuwe publikaties worden gedrukt. En daarbij zijn nog niet eens de duizenden klassieke werken inbegrepen die ieder ontwikkeld mens verondersteld wordt gelezen te hebben.

Ja, als het over boeken gaat, is de volgende uitspraak, die zo’n drieduizend jaar geleden werd gedaan, beslist nog altijd even toepasselijk: „Aan het maken van veel boeken komt geen eind, en veel toewijding eraan is afmattend voor het vlees.” — Prediker 12:12.

Maar is er te midden van deze onuitputtelijke overvloed aan boeken één boek dat zo waardevol en belangrijk is dat het boven alle andere uitsteekt als een boek dat iedereen dient te lezen? Is er één boek dat boven alle nationale, culturele en taalbarrières uitstijgt en het verdient een boek voor de gehele mensheid te worden genoemd?

De vraag wat wij dienen te lezen, is niet alleen van theoretisch belang, want uiteindelijk worden onze denkwijze, onze waarden en ons oordeel beïnvloed door wat wij lezen. Met het antwoord op die vraag hebben opvoeders, ouders en anderen — in het heden en het verleden — zich beziggehouden. Er zijn talrijke enquêtes gehouden over de vraag wat men in elk geval gelezen moet hebben, en de uitkomsten zijn buitengewoon onthullend.

De keuze van de deskundigen

In 1890 legde een uitgever het onderwerp voor aan een groot aantal in zijn tijd levende letterkundigen van aanzien. Hij vroeg hun de boeken op te noemen die zij het meest waardevol vonden. Het resultaat? „De bijbel, Shakespeare en Homerus waren de overweldigende favorieten bij de letterkundigen in de negentiende eeuw”, bericht een naslagwerk. „En”, zo voegt het eraan toe, „de erelijst zou er in deze tijd niet veel anders uitzien.”

Recentere enquêtes hebben dit bevestigd. In september 1982 bijvoorbeeld publiceerde het tijdschrift Time de reactie van acht vooraanstaande professoren, historici en bibliothecarissen op de vraag: „Welke vijf boeken dient ieder ontwikkeld mens gelezen te hebben?” Hoewel er geen volledige overeenstemming onder de deskundigen bestond, namen vijf van de acht — een duidelijke meerderheid — de bijbel in hun lijstje van aanbevolen boeken op. Over een soortgelijke enquête bericht Psychology Today dat „van de 165 genoemde boeken de bijbel de meeste stemmen kreeg, namelijk vijftien. Geen enkel ander boek kwam daar zelfs maar in de buurt”.

Bijzonder interessant zijn de bevindingen van een enquête die door The Korea Times gehouden werd om vast te stellen hoe het niet-christelijke deel van de natie de christelijke kerken beziet. „Het onderzoeksrapport toonde aan dat christenen, in vergelijking met niet-christenen, egoïstischer, meer op geld belust en minder gewetensvol zijn”, zo zegt het blad. Het rapport vervolgt echter met de mededeling: „In weerwil van hun ongeloof heeft 70 procent van de geënquêteerden hoge achting voor de grootsheid van de bijbel.”

De uiteindelijke keuze

Er kunnen vele soortgelijke opinieonderzoeken en enquêtes worden aangehaald om aan te tonen dat de bijbel telkens weer gekozen is als het boek dat ver boven alle andere uitsteekt. Om verschillende redenen is het in het heden en het verleden, in het oosten en in het westen het boek geweest waarop de uiteindelijke keuze viel.

Maar, wat belangrijker is, hoe staat u er persoonlijk tegenover? Als u in een westers land woont, bent u dan misschien van mening dat de bijbel in onze moderne, wetenschappelijke wereld niet meer bij de tijd is en weinig waarde heeft voor het oplossen van de hedendaagse problemen? Als u in een oosters land woont, beziet u de bijbel dan als een westers boek, dat daarom voor u niet echt van belang is? Of bevat de bijbel een boodschap die alle mensen in deze tijd moeten horen? Helpt de bijbel de problemen op te lossen waarmee mensen overal ter wereld in deze tijd te kampen hebben? Is de bijbel werkelijk een boek voor de gehele mensheid?