Waarom zijn ware vrienden zo moeilijk te vinden?
„IK WIL een miljoen vrienden hebben.” Zo luidt een populair Braziliaans lied. Maar wat is een vriend eigenlijk precies? Soms wordt het woord „vriend” zo ruim gebruikt dat het van toepassing wordt gebracht op vrijwel iedere kennis die niet vijandig is. Een ware vriend is echter meer dan alleen maar een kennis. Francis Bacon schreef over vriendschap: „Ze verdubbelt de vreugden en halveert het verdriet.”
En inderdaad is een ware vriend iemand die ons geluk vergroot en die ons, indien nodig, helpt over verdriet heen te komen. Daarom kan iemand die geen vrienden heeft, niet volkomen gelukkig zijn. Maar miljoenen mensen klagen dat het moeilijk is om ware vrienden te vinden.
Waarom ware vrienden moeilijk te vinden zijn
De bijbel heeft voorzegd dat in onze tijd mannen en vrouwen „zichzelf [zouden] liefhebben, . . . aanmatigend [zouden] zijn, hoogmoedig, . . . ondankbaar, deloyaal, geen natuurlijke genegenheid hebbend, niet ontvankelijk voor enige overeenkomst, kwaadsprekers, zonder zelfbeheersing, heftig, zonder liefde voor het goede, verraders, onbezonnen, opgeblazen van trots” (2 Tim. 3:1-4). Het is dan ook niet verwonderlijk dat loyale vrienden moeilijk te vinden zijn! De omgeving waarin de mensen worden grootgebracht, belemmert de ontwikkeling van de hoedanigheden die een vriend moet bezitten.
Maar er zijn nog andere factoren. Sommige mensen zijn oppervlakkig en bekommeren zich alleen maar om de uiterlijkheden van het leven. Anderen zijn niet bereid de offers te brengen die voor vriendschap noodzakelijk zijn. „Zorg dat je niet emotioneel betrokken raakt!” is het advies dat men tegenwoordig zo dikwijls hoort. Ook de nadruk die de wereld op materialisme legt, heeft zijn tol met betrekking tot vriendschap geëist. Dikwijls geven mensen de voorkeur aan bezittingen — zelfs aan honden en katten — boven mensen. De liefde die zij misschien nog voor hun medemensen aan de dag leggen, is meestal oppervlakkig. Zoals een bejaarde vrouw opmerkte: „Zij hebben wel lief, maar uit de verte.” Zelfs in culturen waar uitbundig omhelzen en kussen tot de gewone uitingen van hoffelijkheid behoren, kan het aan werkelijke steun ontbreken als de nood aan de man komt.
Ook tijdgebrek staat heel dikwijls vriendschap in de weg. Vaak hebben mensen in hun gejacht van alledag het te druk of zijn zij te uitgeput om vriendschappen op te bouwen. Of sommigen vinden misschien dat vrienden op overdadig amusement moeten worden onthaald en komen daarom tot de conclusie dat zij zich geen vrienden kunnen permitteren!
Vriendschappen zonder diepgang
Niettemin beweren velen dat zij wel vrienden hebben. Maar hoe diep gaan zulke relaties? Dikwijls heeft iemand belangstelling voor een ander om wat hij te bieden heeft, en niet om wat hij is. Zulke vriendschappen is daarom vermoedelijk geen lang leven beschoren, want zodra de „vriend” zijn nut verliest, wordt hij of zij prompt afgedankt.
Zelfs gemeenschappelijke interesses zijn niet altijd voldoende als basis voor een duurzame vriendschap. De Brazil Herald bracht eens een verslag over twee dikke „vrienden” die zich in de weekeinden vermaakten met kroeglopen en stevig drinken. Maar op een keer kregen zij een woordentwist over de vraag wie van beiden de stoerste kerel was. Om zijn bewering waar te maken, schoot de een zijn pistool leeg op de ander. De moordenaar zei naderhand dat hij zijn „beste vriend” had gedood.
Ondanks alle moeilijkheden en obstakels die vriendschap in de weg staan, blijft echter het feit bestaan dat wij allen een aangeboren behoefte aan vrienden hebben. Waar en hoe zijn zij dan te vinden?