Kunnen menselijke prestaties een catastrofe afwenden?
„Het staat niet aan een man die wandelt, zelfs maar zijn schrede te richten.” — JEREMIA 10:23.
1, 2. Wat zijn enkele van de dingen die de mens in deze twintigste eeuw tot stand heeft gebracht?
DE MENS heeft in onze twintigste eeuw verbazingwekkende dingen tot stand gebracht. Er is enorme vooruitgang geboekt op het terrein van onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Ook op technisch gebied zijn er grote vorderingen gemaakt. Thans plukken velen daar in hun dagelijks leven de vruchten van. In heel wat landen beschikken de mensen thuis over moderne gemakken zoals elektrisch licht, goede sanitaire voorzieningen en nuttige huishoudelijke apparaten. Ook de medische wetenschap draagt haar deel bij. Denk maar aan het indammen van bepaalde ziekten, zoals pokken, die eens een gesel waren.
2 Ook op het gebied van communicatie en transport is grote vooruitgang geboekt. Door middel van de telefoon, auto’s, treinen en vliegtuigen kunnen wij sneller contact met elkaar leggen of vlugger naar bepaalde plaatsen reizen dan onze voorouders ooit voor mogelijk hebben gehouden. Tegenwoordig kunnen gebeurtenissen die aan de andere kant van de aarde plaatsvinden, ons onmiddellijk via ruimtesatellieten worden meegedeeld.
Belangrijke dingen die niet tot stand zijn gebracht
3, 4. Welke buitengewoon belangrijke dingen hebben mensen niet tot stand gebracht, zoals nauwkeurig in bijbelse profetieën werd voorzegd?
3 Toch hangt de mensheid voortdurend een dreigende nucleaire catastrofe boven het hoofd, en er zijn uiterst belangrijke dingen die de mens niet tot stand heeft kunnen brengen. Is bijvoorbeeld de vooruitgang in het onderwijs hand in hand gegaan met een dienovereenkomstige vooruitgang in onderwijs dat erop gericht is de mens te leren eerlijker en waarheidlievender te zijn en volgens hogere morele maatstaven te leven? In de Verenigde Staten levert belastingfraude jaarlijks een verliespost van meer dan 100 miljard dollar op. In een ander land werden alleen al in één grote stad naar verluidt in zeven jaar tijd 17.000 politieagenten wegens corruptie ontslagen. Zo’n oneerlijkheid doet ons denken aan de bijbelse profetie in 2 Timótheüs hoofdstuk 3, waar wordt voorzegd dat de mensen in deze „laatste dagen” ’zichzelf zouden liefhebben, het geld zouden liefhebben en deloyaal en zonder liefde voor het goede’ zouden zijn.
4 Dan is er de seksuele immoraliteit. Overspel en hoererij zijn zo gewoon geworden dat men in films, op de televisie, op het toneel of in romans nog maar zelden een moreel hoogstaand gezin ziet uitgebeeld. En immoraliteit draagt ertoe bij dat zich ieder jaar in de gehele wereld ongeveer 55 miljoen vrouwen laten aborteren! Dit komt overeen met de verdelging van een bevolking die groter is dan die van Argentinië, of Canada, of Frankrijk, of Polen, of 145 andere natiën — in slechts één jaar! Dus terwijl de ene tak van de medische wetenschap zich beroemt op vorderingen waardoor het leven van sommige kinderen wordt gered, worden miljoenen ongeborenen door een andere tak van dezelfde wetenschap vermoord. Precies zoals de bijbel heeft voorzegd, zijn veel mensen in deze „laatste dagen” „zonder zelfbeheersing” en hebben zij „geen natuurlijke genegenheid”. — 2 Tim. 3:3.
5. Wat zijn met betrekking tot de gezondheid van de mens enkele gevolgen van de huidige teugelloze immoraliteit?
5 De seksuele immoraliteit veroorzaakt een epidemie van door seksueel contact overgedragen ziekten. Veel soorten zijn thans resistent tegen medicijnen. Er is tot dusver geen remedie gevonden tegen de wijdverbreide ziekte die bekendstaat als genitale herpes. En het aantal baby’s met herpes, geboren uit besmette moeders, vertoont een scherpe stijging. Ongeveer de helft van deze baby’s sterft, en van de overigen vertoont de helft fysieke of mentale afwijkingen. Ook is er tot dusver geen remedie gevonden tegen AIDS (syndroom van de verworven verhoogde vatbaarheid), de dodelijke ziekte die doktoren voor een compleet raadsel plaatst. AIDS heeft zich in ten minste 33 landen voorgedaan „en vormt thans wereldwijd een bedreiging voor de gezondheid”, zo luidt een bericht van Associated Press. De ziekte doet zich vooral bij homoseksuelen voor, wat ons aan Romeinen 1:27 doet denken.
6. Heeft de medische wetenschap ziekten wereldwijd een halt kunnen toeroepen?
6 De medische wetenschap kan het getij van veel andere ziekten niet keren. Alleen al in Afrika lijden miljoenen mensen aan malaria, slaapziekte, lepra en andere ziekten. In de meer ontwikkelde landen nemen kanker, hartkwalen, diabetes, levercirrose en emotionele stoornissen hand over hand toe. Sommige van deze ziekten worden veroorzaakt, of verergerd, door de spanningen of de bijverschijnselen van de moderne industriële maatschappij. Andere zijn het gevolg van een toegeeflijke levensstijl.
7. Is het waarschijnlijk dat wij door vorderingen op geneeskundig gebied voorgoed gezond zouden kunnen blijven?
7 Indien meer ziekten onder controle gebracht konden worden, zou de medische wetenschap dan in staat zijn ons voorgoed gezond te houden? Nee, zeggen veel geleerden. Zij maken duidelijk dat hoewel de levensduur misschien wel met enkele jaren verlengd zou kunnen worden, andere ziekten dan weer meer mensenlevens zouden eisen. Een geleerde kwam tot de conclusie: „Er is weinig kans op dat wij in de nabije toekomst de levensverwachting aanzienlijk zullen verlengen of het verouderingsproces zullen vertragen.” Lang geleden heeft de bijbel, in Psalm 90:10, terecht gezegd: „De dagen van onze jaren zijn . . . zeventig jaren, en indien wegens bijzondere kracht, tachtig jaren; toch is dat waarop ze aandringen moeite en schadelijke dingen, want het moet snel voorbijgaan.”
Probleem van de armoede niet opgelost
8. Hoe heeft de bijbel nauwkeurig voorzegd dat de technologie het probleem van de armoede niet zou oplossen?
8 Het is waar dat de technologie het leven voor sommigen gerieflijker heeft gemaakt. Maar vele anderen hebben niet genoeg geld om de produkten van de technologie te kopen. De publikatie World Military and Social Expenditures 1983 (Militaire en wetenschappelijke uitgaven 1983) bericht: „Twee miljard mensen leven van een inkomen onder de $500 per jaar.” Het artikel vervolgt: „Minstens één op de vijf personen verkeert in een staat van absolute armoede, een toestand van zo’n volledige ontbering dat het neerkomt op stille genocide.” Dan vermeldt deze publikatie dat er ieder jaar „elf miljoen baby’s vóór hun eerste verjaardag sterven” door ondervoeding of de een of andere ziekte. — Openb. 6:5-8.
9. Welke droevige situatie heerst er in veel landen?
9 In sommige landen, zo verklaart The Detroit News, „verkeren veel vrouwen in de situatie dat zij te veel kinderen hebben en niet over de middelen beschikken om voor hen te zorgen. . . . Maar al te vaak deponeren die moeders een ongewenst kind eenvoudig . . . op straat”. Er zijn miljoenen van zulke kinderen. Op andere plaatsen laten kinderen hun ouders in de steek. Een Aziatische journalist schrijft: „Duizenden oude mensen worden hun huis uitgezet omdat hun familie hun niet meer te eten kan geven. Er zijn geen bijstandsorganisaties om hulp te verlenen. Dikwijls stappen de kinderen van deze bejaarden met hen in een trein en zetten hen ergens af of laten hen op een station aan hun lot over.” De schrijver voegt eraan toe: „Wat een ontstellende verandering in een cultuur waar men zoveel eerbied had voor de bejaarden.” Ons tijdperk is er dus getuige van hoe waar Spreuken 30:11 is, waar staat: „Er is een geslacht dat zelfs over zijn vader kwaad afsmeekt en dat zelfs zijn moeder niet zegent.”
10. Hoe zeker is de financiële situatie in de wereld, en aan welke profetie van Jezus doet dit ons denken?
10 Menselijke regeringen zijn niet in staat het probleem van de wereldomvattende armoede op te lossen. Ontwikkelingslanden gaan gebukt onder de verpletterende last van een steeds groter wordende schuld die ze niet kunnen betalen. Zelfs ontwikkelde landen hebben een buitengewoon hoge schuldenlast. Een symptoom hiervan is dat er verleden jaar tientallen banken in de Verenigde Staten failliet zijn gegaan. Toen een van de grootste bankinstellingen op de rand van een faillissement stond, kon een ramp alleen maar worden voorkomen doordat de regering met miljarden dollars bijsprong. Men vreesde dat indien zo’n grote bank failliet zou gaan, „andere banken hierdoor meegezogen zouden worden, wat een bedreiging zou vormen voor het gehele financiële stelsel”, aldus het bericht in The New York Times. Het wordt dus steeds moeilijker een catastrofe af te wenden. In feite krijgt dat wat in de Engelse Guardian werd opgemerkt, met het verstrijken van elk jaar meer betekenis. Daarin stond: „De wereld staat op de rand van een menselijke catastrofe en een politieke ramp . . . Hele werelddelen hebben hun hoop voor de toekomst in rook zien opgaan.” — Luk. 21:25, 26.
De invloed die de technologie op de oorlog heeft
11. Welk andere probleem dat regeringen niet kunnen oplossen, is veel erger gemaakt door de technologie?
11 Er is nog iets anders dat door de technologie veel erger is geworden, iets waaraan regeringen geen halt kunnen toeroepen: de oorlogvoering. Het was de technologie die van de Eerste Wereldoorlog zo’n slachtpartij heeft gemaakt door het massale gebruik van machinegeweren, onderzeeërs, oorlogsvliegtuigen, tanks en vlammenwerpers. De Britse auteur Richard Rees zei: „De oorlog van 1914-18 heeft twee feiten aan het licht gebracht: ten eerste dat de technologische ontwikkeling een punt had bereikt vanwaar ze alleen in een verenigde wereld nog verder kon gaan zonder tot een ramp te leiden, en ten tweede dat de bestaande politieke en sociale organisaties in de wereld haar eenwording onmogelijk maakten.” De Tweede Wereldoorlog heeft bewezen dat hij het bij het rechte eind had toen nieuwere wapens ongeveer 55 miljoen mensen ombrachten.
12. Tegenover welke dreigingen staat de menselijke familie in deze tijd?
12 In deze tijd zijn de oorlogswapens nog veel gruwelijker en de regeringen bij lange na niet verenigd. Met betrekking tot nucleaire wapens zei de auteur Herman Wouk: „Het vernuft, het werk, en de schatten die in deze . . . waanzin zijn gestoken, zijn werkelijk duizelingwekkend. Als de natiën de oorlog niet meer zouden leren, zou er niets meer zijn waartoe de mensheid niet in staat was.” De astronoom Carl Sagan zei over een nucleaire oorlog: „Het lijdt weinig twijfel dat onze hele wereldbeschaving vernietigd zou worden.” En terwijl de menselijke familie door deze wereldomvattende catastrofe wordt bedreigd, eisen talrijke andere conflicten talloze levens op. De Amerikaanse Centrale Inlichtingendienst voor Defensiezaken berichtte dat er in 1984 op hetzelfde tijdstip 42 verschillende oorlogen en opstanden aan de gang waren! De regeringen kunnen niet eens de vloedgolf van misdaad en gewelddaad in hun eigen land keren, laat staan wereldvrede tot stand brengen.
13. Is het in overeenstemming met bijbelse profetieën dat onze tijd door wereldomvattend geweld wordt gekenmerkt?
13 Dit alles klopt met de profetie in Openbaring 6:4 over de in 1914 begonnen rit van één van de ’vier ruiters van de Apocalyps’: „Er kwam een ander te voorschijn, een vuriggekleurd paard; en hem die erop zat, werd gegeven de vrede van de aarde weg te nemen, zodat zij elkaar zouden afslachten; en hem werd een groot zwaard gegeven.”
Waarom menselijke inspanningen falen
14, 15. Wat is een voorname reden waarom mensen hun doeleinden thans niet kunnen verwezenlijken?
14 Waarom hebben wij alle reden om te vrezen dat een catastrofe niet door menselijke prestaties afgewend zal kunnen worden? Ja, waarom zijn mensen niet in staat hun doeleinden te verwezenlijken? De bijbel vermeldt als een van de voornaamste redenen dat „door bemiddeling van één mens de zonde de wereld is binnengekomen en door middel van de zonde de dood, en aldus de dood zich tot alle mensen heeft uitgebreid omdat zij allen gezondigd hadden” (Rom. 5:12). Onze eerste ouders, Adam en Eva, werden volmaakt naar lichaam en geest geschapen. Voorwaarde om die volmaaktheid te behouden, was echter dat zij zich binnen de grenzen van Gods heilzame wetten zouden blijven bewegen. Binnen het raam van die wetten kregen zij grote vrijheid van keuze. Maar zoals Genesis hoofdstuk 3 aantoont, gingen onze eerste ouders een stap te ver met die vrije keus. Zij wensten onafhankelijk te zijn van God en zijn wetten. Zij wilden zelf bepalen wat goed en wat verkeerd was, een bevoegdheid die alleen God toekomt. Toen zij die keuze eenmaal gemaakt hadden, waren zij op zichzelf aangewezen. De bijbel zegt: „Jehovah is met u zolang gij met hem bewijst te zijn; . . . maar indien gij hem verlaat, zal hij u verlaten” (2 Kron. 15:2). Afgescheiden van God begonnen Adam en Eva te degenereren. Ziekte en droefheid werden hun deel en ten slotte stierven zij. — Gen. 2:16, 17.
15 Nadat onze eerste ouders onvolmaakt waren geworden, zorgden de wetten der genetica ervoor dat heel hun nageslacht onvolmaaktheid erfde. De psalmist erkende: „Met dwaling werd ik met barensweeën voortgebracht, en in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen” (Ps. 51:5). De medische wetenschap kan de gevolgen van overgeërfde onvolmaaktheid op geen enkele manier ongedaan maken. Zoeken naar een medische doorbraak om ziekte en dood uit te bannen, is zoeken naar iets wat de mens niet tot stand kan brengen — nooit of te nimmer.
16. Hoe is de onvolmaaktheid van invloed geweest op de mentaliteit van de mensheid?
16 De overgeërfde onvolmaaktheid is ook van invloed op onze mentaliteit. Wij worden allemaal geboren met de neiging om het verkeerde te doen. Dit betekent natuurlijk niet dat mensen hun handelingen niet kunnen beheersen. Dat kunnen zij wel, indien zij stappen ter verbetering doen. Dit blijkt uit Spreuken 3:6, waar staat: „Sla in al uw wegen acht op hem [Jehovah], en híj zal uw paden recht maken.” Maar wanneer mensen de juiste correctie negeren, raken zij in grote moeilijkheden. En hoe verder individuele personen en natiën van Gods wetten af raken, hoe ruïneuzer zij handelen, aangezien zij voet geven aan de ingeboren neiging om zelfzuchtig te zijn. In dit verband merkte een redactioneel artikel in The New York Times op: „Een snelle blik over de koppen in de krant van vandaag is al voldoende om u af te vragen waar het met de wereld naar toe gaat. . . . Kijk wat er gebeurt als mensen, instellingen en natiën hun zelfzuchtige belangen vooropstellen bij al het andere. . . . De naakte feiten in alle landen zijn, dat wij er niet komen door het spel der zelfzucht te spelen.”
Satanische invloed
17, 18. Welke andere belangrijke factor helpt verklaren waarom mensen hun doeleinden niet kunnen verwezenlijken?
17 Nog een belangrijke factor die helpt verklaren waarom mensen hun doeleinden niet kunnen verwezenlijken en de catastrofe niet kunnen afwenden, is de invloed waarop 2 Korinthiërs 4:4 ons attent maakt. Hier wordt over „de god van dit samenstel van dingen” gesproken. Sommigen die niet goed bekend zijn met de bijbel denken misschien dat de god op wie hier wordt gedoeld, de Almachtige God is. Maar hetzelfde vers zegt dat deze god „de geest van de ongelovigen heeft verblind”. De liefdevolle Schepper zou zo iets beslist niet doen. De god op wie hier wordt gedoeld, is dezelfde die in 1 Johannes 5:19 wordt genoemd, waar staat: „De gehele wereld ligt in de macht van de goddeloze.”
18 De god die de huidige wereld beheerst, wordt in Openbaring 12:9 geïdentificeerd als degene „die Duivel en Satan wordt genoemd, die de gehele bewoonde aarde misleidt”. De naam Satan betekent „Tegenstrever” of „Tegenstander” . De naam Duivel betekent „Valse beschuldiger” of „Lasteraar”. Dit zijn toepasselijke benamingen, want deze opstandeling in het geestenrijk had Adam en Eva tot opstand aangezet. Hij was het die feitelijk tegen Eva zei: ’Je hebt Gods wetten niet nodig. Je kunt zelf beslissen wat goed en kwaad is.’ Door zich van God af te keren, werd Satan echter geestelijk verdorven. Dit is aan zijn werken te zien, want kijk maar eens naar de wereld die door hem wordt beheerst! De afschuwelijke, boosaardige geschiedenis van de mensheid bewijst dat er een afschuwelijke, boosaardige invloed achter steekt.
Welke hoop bestaat er?
19. Wat hebben sommige waarnemers aanbevolen als remedies voor de kwalen van deze wereld?
19 Enkele waarnemers van deze chaotische wereld hebben met betrekking tot het geneesmiddel voor de kwalen van de mensheid een aantal interessante opmerkingen gemaakt. De Gazette van Montreal zei: „Zo’n 150 groepen nationale politici trekken in verschillende richtingen en laten de planeet aarde op de chaos afstevenen. Toch zijn de meeste van de grote problemen op aarde ook wereldomvattend, doordat de moderne middelen voor transport en communicatie de wereld tot één wereldomspannende buurtschap hebben doen inkrimpen.” In het artikel werd vervolgens de aanbeveling gedaan: „Er zal een of andere vorm van wereldregering noodzakelijk zijn.” De socioloog Eric Fromm zei dat de kwalen van deze wereld alleen verholpen kunnen worden „indien het hele [sociale en politieke] stelsel zoals het de afgelopen 6000 jaar heeft bestaan, vervangen kan worden door een fundamenteel ander stelsel”. — Wij cursiveren.
20. (a) Waarom zullen de begeerde doeleinden nooit verwezenlijkt worden door menselijke inspanningen? (b) Op wie dienen wij ons vertrouwen voor de toekomst te stellen?
20 Die waarnemers beseffen het niet, maar het hele sociale en politieke stelsel zal worden vervangen door „een fundamenteel ander stelsel”! Er zal weldra slechts één wereldregering voor de gehele mensheid zijn, maar niet dank zij menselijke inspanningen. Mensen zijn eenvoudig niet in staat een catastrofe af te wenden. Zoals de geschiedenis heeft laten zien, kunnen zij dit huidige samenstel van dingen niet door een beter samenstel vervangen. Zij kunnen zich niet ontdoen van erfelijke onvolmaaktheid, ziekte en dood. En zij kunnen zich niet ontdoen van Satan en zijn demonen. De voorbijgegane geschiedenis der mensheid heeft veeleer bewezen hoe waar de geïnspireerde woorden zijn: „Het staat niet aan een man die wandelt, zelfs maar zijn schrede te richten” (Jer. 10:23). Daarom geeft Gods Woord de raad: „Stelt uw vertrouwen niet op edelen, noch op de zoon van de aardse mens, aan wie geen redding toebehoort” (Ps. 146:3). Op wie moet u dan uw vertrouwen stellen? Spreuken 3:5 geeft de aansporing: „Vertrouw op Jehovah met heel uw hart en steun niet op uw eigen verstand.” Waarom dienen wij zo’n vertrouwen in Jehovah te hebben? Omdat hij kan doen wat de mens niet kan, zoals uit het volgende artikel zal blijken.
Overzichtsvragen
◻ Welke buitengewoon belangrijke dingen hebben mensen niet tot stand kunnen brengen?
◻ Hoe heeft de technologie de oorlogvoering nog verschrikkelijker gemaakt?
◻ Waarom falen menselijke inspanningen zo vaak?
◻ Wat is met het oog op het bericht dat de mens heeft opgebouwd, de verstandige handelwijze?
[Illustratie op blz. 11]
De medische wetenschap heeft het getij van ziekte en dood niet weten te keren
[Illustratie op blz. 12]
Menselijke regeringen kunnen de wereldomvattende armoede niet uitbannen