Wanneer u dreigt te gaan schreeuwen
TOEN een vierjarige jongen onlangs de keuken van zijn moeder binnenstapte, liet hij een emmertje uit zijn hand vallen. Er viel zand op de pas geschrobde vloer. Woedend schreeuwde de moeder dat hij moest uitkijken en zij sloeg haar zoon links en rechts om de oren, totdat hij tegen de grond viel. Na nog meer geschreeuw, rende de moeder de keuken uit, terwijl haar kind nog steeds op de vloer lag.
Hebt u zoiets ooit meegemaakt? Is het wel eens bij u thuis gebeurd?
In veel gezinnen komt het tegenwoordig maar al te vaak voor dat er wordt geschreeuwd. Niet alleen schreeuwen ouders tegen kinderen, maar vaak slingeren huwelijkspartners elkaar luid allerlei verwijten naar het hoofd. Waarom?
Sommige mensen zijn misschien van mening dat dit normaal is. Hun ouders schreeuwden tegen elkaar. Hun kennissen doen het. Ook hebben zij misschien gehoord dat het schadelijk is emoties op te kroppen. Zij voelen zich daarom gerechtvaardigd om te schreeuwen als zij kwaad zijn.
Vrouwen schreeuwen vaak als zij onder druk staan. Misschien zijn de kinderen ziek en lastig. Misschien voelt de moeder zich niet goed. Zij werd misschien gestoord bij haar voorbereidingen voor de maaltijd. Alles schijnt haar tegen te lopen en zij is ten einde raad. Het is onder zulke omstandigheden niet zo verwonderlijk als zij dreigt te gaan schreeuwen.
Mannen komen ook steeds meer onder druk te staan. Vaak hebben zij financiële zorgen. Een vader loopt misschien gevaar zijn baan te verliezen. Hij is misschien op van de zenuwen. Onder zulke omstandigheden kan de kleinste irritatie, zoals rumoerige kinderen, hem het gevoel geven dat hij in een scheldpartij zal exploderen als hij niet oppast.
Is zo’n scheldpartij nuttig? Integendeel, ze kan in veel opzichten bijzonder schadelijk zijn, zowel voor de persoon zelf als voor degenen tegen wie hij schreeuwt. Beschouw eens wat er in fysiek opzicht met iemand gebeurt wanneer hij toegeeft aan de neiging tot schreeuwen.
De bloeddruk gaat omhoog. De bloedsomloop wordt in nadelige zin beïnvloed. De spijsvertering wordt verstoord. Van het verdedigingsstelsel van het lichaam wordt het uiterste gevergd. Dit kan ernstige verstoringen van de gezondheid, zoals een beroerte of een hartaanval, tot gevolg hebben. Woedeuitbarstingen kunnen in werkelijkheid iemands levensduur verkorten!
En wat valt er over de uitwerking op anderen te zeggen — bijvoorbeeld een huwelijkspartner tegen wie wordt geschreeuwd? Zal dit tot gevolg hebben dat deze graag met de partner samen is? Zal deze ernaar verlangen de partner ’s avonds te ontmoeten en in zijn armen te sluiten?
Over de uitwerking die het op een kind heeft wanneer er herhaaldelijk tegen wordt geschreeuwd, merkte een Newyorkse dokter op: „Het kind wordt er in emotioneel opzicht beslist door geschaad. Het voelt zich vaak van zijn ouders vervreemd. Het wordt in veel gevallen eenzelvig. En de mogelijkheid bestaat dat het een abnormaal en zelfs misdadig gedrag aan de dag gaat leggen.”
Is schreeuwen zulke mogelijke fysieke en emotionele gevolgen waard? Wordt de bestaande situatie erdoor verbeterd? Zal het kind waartegen wordt geschreeuwd meer geneigd zijn u met respect en liefde te bezien? Of zal het zich in uw aanwezigheid niet op zijn gemak voelen en u mijden?
Betekent dit dat er nooit een tijd is om met stemverheffing te spreken? Ouders moeten soms krachtig tegen hun kinderen optreden en door met stemverheffing te spreken, kan iets soms met meer klem duidelijk gemaakt worden. Maar dit rechtvaardigt nog niet een onbeheerste scheldpartij of woedeuitbarsting.
Gods Woord de bijbel belicht deze kwestie op praktische wijze en geeft de volgende voortreffelijke aanmoediging: „Alle kwaadaardige bitterheid en toorn en gramschap en geschreeuw en schimpend gepraat worde uit uw midden weggenomen, evenals alle slechtheid. Maar wordt vriendelijk jegens elkaar.” — Ef. 4:31, 32.
U zult misschien toegeven dat dit goede raad is. „Maar wat kan er worden gedaan”, zo zult u misschien vragen, „wanneer ik ten einde raad ben en de harde, boze woorden mij op de tong liggen?”
Fabrikanten van geneesmiddelen adverteren dat dàt de tijd is om een van hun kalmerende middelen te gebruiken. Het gebruik van geneesmiddelen schenkt echter geen blijvende genezing. Het kan zelfs tot nog ergere problemen leiden.
Nòg een algemene raad die vaak aan mensen wordt gegeven die dreigen te gaan schreeuwen, is ’tot tien te tellen’. De bedoeling is dat dit u tijd zal verschaffen te bedaren en de boze woorden voor u te houden.
Iemand die God liefheeft, kan echter iets veel nuttigers doen. Hij kan zich bezinnen en op het moment dat hij in schreeuwen dreigt uit te barsten, tot Jehovah God bidden. Toen een van Christus’ apostelen vermeldde hoe doeltreffend het is naar God op te zien voor hulp, zei hij dat God „overvloedig veel meer kan doen dan alles wat wij vragen of waarvan wij ons een denkbeeld kunnen vormen”. — Ef. 3:20.
Degene die de aansporing heeft gegeven dat „geschreeuw en schimpend gepraat . . . uit uw midden [worde] weggenomen”, kan u stellig helpen te kalmeren wanneer u dreigt te gaan schreeuwen. Maar u moet in gebed tot hem gaan om zijn hulp in te roepen.
Wanneer u dreigt te gaan schreeuwen, is het ook praktisch de moeilijkheid of het probleem uit de weg te gaan wanneer dit mogelijk is. Maak een ommetje. Luister naar kalmerende muziek. Of zoek een rustig plekje op waar u de bijbel kunt lezen en over de aanmoedigende raad van God kunt nadenken. Om Gods goedkeuring te blijven bezitten, moeten wij dóen wat hij zegt, hetgeen ook inhoudt dat wij zijn aansporing om een einde te maken aan de gewoonte te schreeuwen, ter harte moeten nemen.
Is het echter ooit juist om te schreeuwen? Ja, inderdaad. Bijvoorbeeld wanneer uw leven wordt bedreigd of wanneer u probeert u een aanvaller van het lijf te houden. Onder Gods wet die aan het Israël uit de oudheid werd gegeven was een verloofd meisje dat met verkrachting werd bedreigd, zelfs verplicht te schreeuwen. Maar dit zijn uitzonderlijke omstandigheden waarbij geen sprake is van verlies van zelfbeheersing. — Deut. 22:23-27.
Wanneer u echter in andere gevallen dreigt te gaan schreeuwen, denk dan eerst eens een ogenblik na over de gevolgen die dit kan hebben. Wilt u zichzelf in fysiek opzicht benadelen, andere mensen van u vervreemden en uw verhouding tot God ongunstig beïnvloeden? Indien u dit niet wilt, doe er dan uw best voor vriendelijk, vergevensgezind en teder mededogend te zijn. Met Gods hulp zult u erin slagen u in te houden wanneer u dreigt te gaan schreeuwen.