Gebrek aan liefde in de religieuze opleving

„DE ONTBINDING van de liefde voor God,” zo zegt E. Fromm in The Art of Loving, „heeft thans dezelfde proporties als de ontbinding van de liefde voor de mens. Dit feit is lijnrecht in tegenspraak met het idee dat wij in dit tijdperk getuige zijn van een religieuze wedergeboorte. Niets is echter verder van de waarheid. . . . Het dagelijkse leven is streng gescheiden van enige religieuze waardebepaling. Het is gewijd aan een streven naar materiële gemakken en naar succes op de persoonlijkheidsmarkt. De beginselen waarop onze wereldlijke krachtsinspanningen zijn gebaseerd, zijn die van onverschilligheid en egoïsme. . . . Mensen uit echte religieuze culturen kunnen met kinderen van acht jaar worden vergeleken die een vader als een helper nodig hebben, maar zijn onderwijzingen en principes reeds in hun leven beginnen toe te passen. De huidige mens is meer als een kind van drie die om zijn vader roept wanneer hij hem nodig heeft, maar voor de rest al heel tevreden is als hij wat kan spelen. . . .

Religie heeft zich met auto-suggestie en psychotherapie verbonden, ten einde de mens bij zijn zakelijke activiteiten behulpzaam te zijn. . . . De best-seller van het jaar 1938, How to Win Friends and Influence People van D. Carnegie bleef op een strikt wereldlijke basis. De functie van Carnegie’s boek in die tijd was dezelfde als de functie van [een andere] best-seller . . . The Power of Positive Thinking. . . . In dit religieuze boek wordt zelfs niet eens betwijfeld of het dominerende aspect in ’s mensen leven van het jagen naar succes, op zichzelf in overeenstemming zou zijn met de geest van monotheïstische religie. Integendeel, dit opperste doel wordt nooit in twijfel getrokken; geloof in God en gebed worden evenwel juist aanbevolen als een middel om succesvolle hoedanigheden uit te breiden. Net zoals moderne psychiaters een gelukkige geestesgesteldheid voor bedienden aanbevelen zodat deze aantrekkelijker voor de klanten zullen zijn, bevelen sommige geestelijken liefde voor God aan ten einde meer succes te hebben. ’Maak God uw partner’, betekent eerder dat men God tot zijn zakenpartner moet maken, dan dat men ten aanzien van liefde, gerechtigheid en waarheid één met Hem moet worden.”