GIER

[Hebreeuws: ra·chamʹ]; Zwarte gier [Hebreeuws: ‛oz·ni·jahʹ].

Deze vogels staan op de lijst van dieren die volgens de Mozaïsche wet ’onrein’ waren. — Lev. 11:13, 18; Deut. 14:12, 17.

Gieren zijn grote aasetende vogels die uiterlijk veel op haviken en arenden lijken, uitgezonderd dat bij gieren kop en hals gewoonlijk slechts met dons bekleed of licht bevederd zijn en de klauwen betrekkelijk zwak zijn. In vele landen met een warm klimaat verrichten deze vogels een zeer waardevolle dienst, daar ze rottend vlees en kadavers eten, die anders ziekten zouden kunnen veroorzaken.

In het Arabisch, een taal die verwant is aan het Hebreeuws, duidt een soortgelijk woord als ra·chamʹ op de Egyptische gier of witte krenggier (Neophron percnopterus), dikwijls „hen der farao’s” genoemd. Deze vogel is wit, behalve zijn vleugels, die zwart zijn, en hij heeft een gele snavel en gele poten. Hij is met zijn lengte van ongeveer 65 cm de kleinste van alle gieren die in bijbelse landen voorkomen. Met zijn kale gerimpelde gezicht, grote ogen, kromme snavel en gebogen klauwen ziet hij er nogal afschuwwekkend uit. Vanwege zijn bereidheid afval te eten dat zelfs door andere gieren wordt versmaad, wordt hij als de walgelijkste aaseter van het Midden-Oosten beschouwd, maar tevens ook als de nuttigste, vanwege de dienst die hij daarmee bewijst.

Van alle gieren in Palestina komt de vale gier het meest voor, en volgens de beschrijving van een bioloog is hij „de meest karakteristieke vertegenwoordiger van de vogelwereld van Palestina. Overal in het land kan men, wanneer men zijn blik omhoogricht, enkele van deze vogels op enorme hoogte majestueus zien zweven”. De vale gier is geelachtig bruin, heeft een lengte van ongeveer 120 cm en een vleugelspanwijdte van zo’n 270 cm.

De lammergier of baardgier is in Palestina zeer zeldzaam geworden. Hij is de grootste gier; staande heeft hij een lengte van ongeveer 120 cm. Met zijn lange, puntige vleugels, die een spanwijdte van bijna 3 m hebben, vliegt de lammergier moeiteloos en met ongewone gratie al cirkelend rond terwijl hij in het landschap beneden naar voedsel speurt. In tegenstelling met andere gieren heeft de lammergier een bevederde kop en een sik als die van een geit. Zijn voorkeur gaat uit naar mergrijke beenderen, die hij heel hoog met zich meeneemt en dan op rotsen laat vallen zodat ze opensplijten, waardoor hij bij het merg kan komen.

Er kan niet met zekerheid worden gezegd waarvan het Hebreeuwse woord ‛oz·ni·jahʹ is afgeleid. De lexicograaf Ludwig Koehler (Lexicon in Veteris Testamenti Libros, blz. 695) vermoedt dat daarmee de zwarte gier (Aegypius monachus) wordt aangeduid, een gier die ongeveer even groot is als de vale gier, maar door ornithologen tot een apart „genus” onder de gieren wordt gerekend. Terwijl gieren gewoonlijk bij voorkeur op uitstekende punten van steile rotswanden of in rotsspleten nestelen, bouwt de zwarte gier zijn nest meestal in hoge bomen. Hij is eerder bruin dan zwart, heeft de voor gieren kenmerkende kale kop, een blauwe hals en een wigvormige staart.