POERIM.
Het feest dat op de 14de en 15de Adar, de laatste maand van het joodse jaar, overeenkomend met eind februari/begin maart, gevierd werd (Esth. 9:21). Het feest werd zo genoemd omdat Haman het poer (lot) wierp om te bepalen wat de gunstigste dag voor de uitroeiing van de joden was. Aangezien hij een Agagiet was, misschien een Amalekiet van koninklijke afkomst, en een aanbidder van heidense godheden, maakte hij van het lot gebruik als een vorm van waarzeggerij (Esth. 3:7; zie WAARZEGGERIJ). In het 12de jaar van koning Ahasveros (Xerxes I), op 13 Nisan 475 v.G.T., werd het officiële decreet om de joden uit te roeien, waar de koning op aandrang van Haman mee akkoord was gegaan, naar alle Perzische provincies gestuurd.
TER HERINNERING AAN DE REDDING
Door het feest wordt herdacht dat de joden werden gered van de vernietiging die door Haman beraamd was. Derhalve noemden de joden het feest waarschijnlijk ironisch Poerim (Esth. 9:24-26). In het apocriefe boek Makkabeeën wordt het ook „het Mordekaifeest” genoemd, aangezien Mordechai een belangrijke rol speelde in de gebeurtenissen die met het feest verband houden (2 Makkabeeën 15:36, WV). Door de bemoeienissen van koningin Esther, die met het risico haar leven te verliezen de aanwijzingen opvolgde die zij van haar oudere neef Mordechai ontving, werden de joden gered. Esther vastte drie dagen voordat zij om audiëntie bij de koning verzocht teneinde hem voor een feestmaal en vervolgens voor een tweede feestmaal uit te nodigen, waar zij haar verzoek kenbaar kon maken (Esth. 4:6–5:8). Het verzoek werd ingewilligd, en aangezien er wegens de onveranderlijkheid van de wet van de Meden en Perzen niets veranderd kon worden aan het oorspronkelijke decreet (Dan. 6:8), werd er op de 23ste Sivan een ander decreet uitgevaardigd. Dit document gaf de joden het recht zich te verdedigen en stelde hen in staat zich daarop voor te bereiden. Het werd door Mordechai geschreven en voor de verscheidene districten van het Perzische Rijk in vele talen vertaald. Voor de joden werden de rollen nu omgekeerd, en met ondersteuning van de vorsten, de satrapen en de bestuurders streden zij tegen de vijandige jodenhaters. Op 13 Adar vond er een grote afslachting plaats — niet van de joden, maar van hun vijanden. Op de 14de Adar werd die in de koninklijke stad Susan voortgezet. Op de 14de Adar was er rust in de rechtsgebieden en op de 15de van de maand in Susan, en de joden hielden feestmaaltijden en gaven zich over aan vreugdebetoon. — Esth. 8:3– 9:19.
Ter herinnering aan deze redding legde Mordechai de joden de verplichting op om de 14de en 15de Adar van elk jaar tot een tijd van feestmaaltijden en vreugdebetoon te maken en delen te zenden aan elkaar en gaven te schenken aan de armen (Esth. 9:20-22). Later werd er nog een brief geschreven, waarin koningin Esther bevestigde dat dit feest gevierd moest worden. Het moest in elk geslacht, elke familie, elk rechtsgebied en elke stad jaarlijks op de bestemde tijd gehouden worden. — Esth. 9:28-31.
Hoewel er veel nieuwe elementen bij gekomen zijn, houden de joden zich tot op deze dag nauwgezet aan de viering van het feest, dat voor de eerste maal op 14/15 Adar 474 v.G.T. gevierd werd. Een van de traditionele toevoegingen die zich in de loop van de tijd ontwikkelde, was dat 13 Adar opzij gezet werd als een vastendag, het vasten van Esther genoemd. Handel drijven of andere arbeid verrichten, is gedurende dit feest niet verboden.
Poerim wordt ook het Lotenfeest genoemd. — Zie LOT (I); ESTHER, HET BOEK.