WASMAN.
Iemand die in bijbelse tijden gedragen kleding waste en ook nieuwe stof behandelde door deze te bleken, te laten krimpen en ter voorbereiding op het verven de oliën eruit te verwijderen. In het Hebreeuws is de term afgeleid van een woord dat „treden” betekent, d.w.z. door stampen met de voeten wassen om het vuil los te maken. In het Grieks betekent het gebruikte woord iemand die nieuwe stof appreteert of bevuilde kledingstukken wast en reinigt. — Mark. 9:3.
ALKALI
In het Hebreeuws is het woord voor alkali neʹther, een natriumcarbonaat dat ook wel „natron” wordt genoemd. Het wordt „minerale alkali” genoemd om het te onderscheiden van „plantaardige alkali”. Natriumcarbonaat komt in natuurlijke vorm als natron voor en is onder de naam watervrije (gecalcineerde) soda en kristalsoda in de handel. In Spreuken 25:20 wordt gezinspeeld op het bruisen van deze stof als het met een zwak zuur wordt gemengd. Hoewel de stof in sommige vertalingen „salpeter” wordt genoemd, is dit onjuist aangezien deze benaming staat voor kalium- of natriumnitraat.
Deze alkali is, op zich of als component in zeep, een zeer effectief reinigingsmiddel. Dit feit zet kracht bij aan Jehovah’s woorden die de ernst van Israëls zondigheid beschrijven: „Ook al zoudt gij u wassen met alkali en u grote hoeveelheden loog nemen, uw dwaling zou stellig een smet zijn voor mijn aangezicht.” — Jer. 2:22.
LOOG
Het met „loog” (in veel vertalingen met „zeep”) vertaalde Hebreeuwse woord bo·rithʹ heeft betrekking op een „plantaardige alkali” ter onderscheiding van neʹther, de zogenaamde „minerale alkali”. Het onderscheid werd niet gemaakt op grond van de chemische samenstelling, maar was veeleer gebaseerd op het verschil in grondstoffen waaruit men het verkreeg. In Jeremia 2:22 komen beide woorden in hetzelfde vers voor. Het loog uit bijbelse tijden was, scheikundig gezien, natrium- of kaliumcarbonaat, afhankelijk van het feit of de as waaruit het verkregen werd, afkomstig was van planten die dicht bij de zee op zilte grond groeiden, of van in het binnenland groeiende planten. De chemische stoffen in de as werden gescheiden door ze met water uit te logen of te filtreren. Dit loog verschilt van de hedendaagse chemische stof die „loog” genoemd wordt, het zeer bijtende kaliumhydroxide. Het loog van de wasman uit de oudheid werd niet alleen gebruikt voor het reinigen van kledingstukken (Mal. 3:2), maar ook voor de reductie van metalen als lood en zilver. — Jes. 1:25.
POTAS
Het Hebreeuwse woord za·khakhʹ, dat de gedachte inhoudt van „zuiver maken” of „reinigen”, is in Job 9:30 vertaald met „potas” (NW), „zeep” (OB; PC; SV) of „loog” (GNB; LV; NBG; WV). Daar wordt gezegd dat potas wordt gebruikt om de handen te reinigen. Men denkt dat dit reinigingsmiddel hetzij kalium- of natriumcarbonaat is. De manier waarop het gemaakt werd, verleent het de naam „potas”: eerst werd houtas uitgeloogd, waarna de oplossing in potten werd ingedampt.