KALVERAANBIDDING.
De eerste in de bijbel genoemde vorm van afgoderij waarvoor de Israëlieten na de uittocht uit Egypte zwichtten. Terwijl Mozes op de berg vertoefde en Gods wet ontving, werd het volk ongeduldig en benaderde Aäron met het verzoek een god voor hen te maken. Van de gouden oorringen die door de Israëlieten werden afgestaan, vormde Aäron een gegoten beeld van een kalf, ongetwijfeld een jonge stier (Ps. 106:19, 20). Men beschouwde het als een afbeelding van Jehovah, en het op de volgende dag gehouden feest werd aangeduid als een „feest voor Jehovah”. De Israëlieten brachten slachtoffers aan het gouden kalf, bogen zich ervoor neer, aten en dronken en vermaakten zich met gezang en dans. — Ex. 32:1-8, 18, 19.
Het gegoten kalf hoeft niet per se uit massief goud te hebben bestaan. Een aanwijzing hiervoor ligt in het feit dat Jesaja, toen hij over de vervaardiging van een gegoten beeld sprak, er melding van maakte dat de metaalbewerker het met goud overtrok. — Jes. 40:19.
Waarschijnlijk waren de Israëlieten sterk be-invloed door de Egyptische afgodenaanbidding, waarbij goden met koeien, stieren en andere dieren in verband werden gebracht, en vervielen zij daardoor zo kort na hun bevrijding uit Egypte tot de kalveraanbidding. Dit wordt bevestigd door de woorden van Stefanus: „[Zij] keerden in hun hart terug naar Egypte, door tot Aäron te zeggen: ’Maak ons goden om voor ons uit te gaan. . . .’ Zo maakten zij dan een kalf in die dagen en brachten een slachtoffer aan de afgod en gingen zich in de werken van hun handen verheugen.” — Hand. 7:39-41.
De eerste koning van het tienstammenrijk, Jerobeam, liet twee gouden kalveren maken uit vrees dat zijn onderdanen in opstand zouden komen en naar het huis van David zouden terugkeren indien zij naar Jeruzalem bleven opgaan om daar te aanbidden. Een van de gouden kalveren richtte hij in de hoog in het N. gelegen stad Dan op en het andere in Bethel, ongeveer 19 km ten N. van Jeruzalem. — 1 Kon. 12:26-29.
Jehovah veroordeelde deze kalveraanbidding en voorzei bij monde van zijn profeet Ahia rampspoed voor het huis van Jerobeam (1 Kon. 14:7-12). Niettemin bleef men de kalveraanbidding in het tienstammenrijk beoefenen. Zelfs koning Jehu, die de Baälaanbidding in Israël uitroeide, liet de kalveraanbidding voortbestaan, vermoedelijk om daardoor het tienstammenrijk van het koninkrijk Juda gescheiden te houden (2 Kon. 10:29-31). In de 9de eeuw v.G.T. verwekte Jehovah zijn profeten Amos en Hosea om Zijn veroordeling van de kalveraanbidding — waartoe ook het kussen van de afgodskalveren behoorde — bekend te maken, alsook om de ondergang van het tienstammenrijk te voorzeggen. Het gouden kalf van Bethel zou naar de koning van Assyrië weggedragen worden, hetgeen zowel voor het volk als voor de priesters van buitenlandse goden een reden tot treuren zou zijn. De hoge plaatsen zouden verwoest worden, en op de altaren die voor valse aanbidding waren gebruikt, zouden dorens en distels groeien (Hos. 10:5-8; 13:2; Amos 3:14; 4:4; 5:5, 6). De rampspoed kwam inderdaad toen het tienstammenrijk in 740 v.G.T. door Assyrië veroverd werd. Ongeveer een eeuw later profeteerde Jeremia dat de Moabieten zich net zo over hun god Kamos zouden schamen als de Israëlieten over Bethel, het centrum van hun afgodische kalveraanbidding, beschaamd waren geworden.