Jehovah’s boodschappen voor vroeger en nu

1, 2. Hoe hebben sommigen naar verborgen schatten gezocht, maar wat kan je helpen een prettig leven te hebben?

DOOR de jaren heen hebben veel mensen ervan gedroomd een verborgen schat te vinden. Heb je weleens historische verslagen gelezen over ontdekkingsreizigers, archeologen en anderen die echt naar dat soort schatten zochten? Zelf ga je misschien niet op zoek naar een schat, maar als je er nu toch eens een zou vinden? Wat zou het fijn zijn als die schat je leven kon verbeteren of prettiger en succesvoller kon maken!

² De meeste mensen gaan nooit letterlijk op jacht naar een schat, maar ze zoeken naar geluk door bijvoorbeeld te streven naar rijkdom, een goede gezondheid en een goed huwelijk, schatten die je niet vindt door in de grond te graven. Ook bestaat er geen letterlijke kaart die de weg wijst naar die schatten. Zoals je weet, is er inspanning nodig om ze te krijgen. Daarom zijn velen blij met goede raad om hun doelen te bereiken en hun leven prettiger en succesvoller te maken.

3, 4. Waar kun je praktische raad voor het leven vinden?

³ Eigenlijk heb je nuttige raad bij de hand — leiding die ook anderen al geholpen heeft gelukkig te zijn. De bijbel geeft de beste raad voor het leven, zoals velen beseffen. De Engelse schrijver Charles Dickens zei over de bijbel: „Het is het beste boek dat er ooit geweest is of nog komen zal . . . omdat het ons de beste lessen leert waardoor een mens . . . zich maar kan laten leiden.”

⁴ Die opmerking wekt geen verbazing bij iemand die de bijbel ziet als een door God geïnspireerd boek. Je zult het waarschijnlijk eens zijn met de verzekering die we in 2 Timotheüs 3:16 krijgen: „De gehele Schrift is door God geïnspireerd en nuttig om te onderwijzen, terecht te wijzen, dingen recht te zetten, streng te onderrichten in rechtvaardigheid.” Met andere woorden, de bijbel bevat heel nuttige informatie die mensen kan leren hoe ze te midden van de ingewikkelde problemen van deze wereld moeten leven. Personen die zich door de bijbel laten leiden, kunnen een leven hebben dat echt prettiger en succesvoller is.

5-7. Tot welke delen van de bijbel zou je je voor nuttige leiding kunnen wenden?

⁵ Maar in welke bijbelgedeelten zou je verwachten die raad te vinden? Sommigen denken misschien aan de Bergrede, waarin Jezus doeltreffende raad gaf over verschillende aspecten van het dagelijks leven. Bij anderen gaan de gedachten uit naar de brieven van de apostel Paulus. En iedereen kan nuttige raad vinden in de Psalmen en de Spreuken — boeken vol wijsheid. Afhankelijk van je situatie of van de problemen waarmee je te maken hebt, kan eigenlijk elk boek van de bijbel nuttig blijken, zelfs bijbelboeken die voornamelijk historisch zijn, zoals de boeken van Jozua tot Esther. De daarin opgetekende geschiedenis bevat waarschuwende lessen voor iedereen die gelukkig wil zijn in zijn dienst voor God (1 Korinthiërs 10:11). Deze boeken geven inderdaad adviezen waardoor je je kunt laten leiden om een succes van je leven te maken. Denk aan deze waarheid: „Alle dingen die eertijds werden geschreven, werden tot ons onderricht geschreven, opdat wij door middel van onze volharding en door middel van de vertroosting uit de Schriften hoop zouden hebben.” — Romeinen 15:4; Jozua 1:8; 1 Kronieken 28:8, 9.

⁶ Er is echter een deel van de bijbel dat voor velen praktisch onontgonnen gebied is, waar ook schatten te vinden zijn. Dat zijn de twaalf boeken die vaak de Kleine Profeten worden genoemd. Ze zijn gewoonlijk te vinden na de grotere bijbelboeken Ezechiël en Daniël, maar voor het Evangelie van Mattheüs. (In de meeste bijbels staan de twaalf boeken in deze volgorde: Hosea, Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Nahum, Habakuk, Zefanja, Haggaï, Zacharia en Maleachi.) Zoals we hebben gezien, is de bijbel door God geïnspireerd en nuttig om te onderwijzen en om mensen te laten zien hoe ze moeten leven. Geldt dat ook voor deze boeken?

⁷ Absoluut! De zogenoemde Kleine Profeten bevatten kostbaarheden die echt nuttig zijn als we willen weten hoe we in deze tijd moeten leven. Om te begrijpen waarom sommige mensen deze boeken over het hoofd zien, zouden we kunnen denken aan de naam die de twaalf boeken in veel talen dragen: de Kleine Profeten. Zou die uitdrukking op zich van invloed kunnen zijn op de kijk die mensen op deze boeken hebben? Kan het misschien zelfs jouw mening tot op zekere hoogte beïnvloed hebben?

ZIJN DE ’KLEINE PROFETEN’ MINDER BELANGRIJK?

8. (a) Wat is een belangrijk instrument dat God heeft gebruikt om in leiding te voorzien? (b) Hoe worden de twaalf boeken in kwestie vaak genoemd, maar wat betekent die uitdrukking?

⁸ De apostel Paulus begon zijn brief aan de Hebreeën met de woorden: „God, die lang geleden bij vele gelegenheden en op vele wijzen tot onze voorvaders heeft gesproken door bemiddeling van de profeten, heeft op het einde van deze dagen tot ons gesproken door bemiddeling van een Zoon” (Hebreeën 1:1, 2). God gebruikte menselijke profeten om zijn boodschappen over te brengen, en daarom mogen we deze boodschappers of wat ze hebben geschreven zeker niet als minder belangrijk bezien. Toch heeft de aanduiding Kleine Profeten sommigen ertoe gebracht de inhoud van deze boeken minder waarde toe te kennen. Anderen hebben eruit afgeleid dat de boodschappen in deze boeken minder gezag hebben dan andere bijbelboeken. Maar in werkelijkheid worden deze twaalf boeken de Kleine Profetena genoemd omdat ze gewoon korter zijn dan de meeste andere bijbelboeken.

9. Waarom vormt de lengte van een bijbelboek geen aanwijzing voor de waarde die het heeft?

⁹ Het feit dat een bijbelboek kort is, vormt geen aanwijzing voor de betekenis of waarde die het voor je heeft. Het boek Ruth is veel korter dan de boeken ervoor en erna, maar wat staan er ontroerende dingen in! Dat korte boek benadrukt de toewijding die we voor de ware aanbidding moeten hebben, illustreert hoeveel waardering God voor vrouwen heeft en geeft belangrijke details over Jezus’ geslachtslijn (Ruth 4:17-22). Nog een voorbeeld is het boek Judas, bijna aan het eind van de bijbel. Het is zo kort dat het in sommige bijbels niet eens een hele bladzijde beslaat. Maar wat staat er een schat aan informatie en leiding in: de manier waarop God slechte engelen heeft aangepakt, waarschuwingen in verband met verdorven mensen die de gemeente binnendringen, en aansporingen om onvermoeid te strijden voor het geloof! Je kunt er net zo zeker van zijn dat de boeken van de zogenoemde Kleine Profeten, ook al zijn ze kort, zowel wat betreft hun inhoud als de waarde die ze voor je hebben niet minder belangrijk zijn.

IN WELK OPZICHT PROFETISCH?

10, 11. (a) Waar denken sommigen aan bij de uitdrukking ’profeten’? (b) Wat waren profeten volgens de bijbel, en wat deden ze?

¹⁰ Nog een aspect om bij stil te staan, is de uitdrukking ’profeten’. Dat woord roept misschien de gedachte op aan het voorzeggen van de toekomst. Veel mensen denken bij een profeet alleen aan iemand die, misschien in mysterieuze bewoordingen die voor allerlei uitleg vatbaar zijn, voorzegt wat de toekomst gaat brengen. Dat is van invloed op de kijk die sommigen op deze twaalf boeken hebben.

¹¹ Het is waar dat je bij het lezen van de twaalf boeken al snel ziet dat ze vol voorzeggingen staan, en veel daarvan gaan over de komst van de grote dag van Jehovah. Dat komt overeen met de grondbetekenis van het woord ’profeet’. Een profeet was iemand die een hechte band met God had en die vaak werd gebruikt om te onthullen wat er zou gebeuren. Te beginnen met Henoch hebben veel bijbelse profeten inderdaad de toekomst voorzegd. — 1 Samuël 3:1, 11-14; 1 Koningen 17:1; Jeremia 23:18; Handelingen 3:18; Judas 14, 15.

12. Hoe zou je kunnen aantonen dat een profeet zijn meer betekende dan het voorzeggen van dingen?

¹² We moeten echter in gedachte houden dat de taak van Jehovah’s profeten niet enkel en alleen het uiten van goddelijke voorzeggingen inhield. God gebruikte profeten vaak als woordvoerders om anderen te vertellen wat zijn wil was. Bij Abraham, Isaäk en Jakob bijvoorbeeld denken we misschien niet aan mensen die de toekomst voorzeiden, en toch worden ze in Psalm 105:9-15 profeten genoemd. Soms gebruikte God hen om iets over de toekomst te onthullen, zoals toen Jakob zijn zonen zegende. Maar die patriarchen waren ook profeten in de zin dat ze hun familie vertelden wat Jehovah over hun rol in zijn voornemen zei (Genesis 20:7; 49:1-28). Nog een aanwijzing voor de reikwijdte van de bijbelse term ’profeet’ is het feit dat Aäron als een profeet voor Mozes diende. Aäron vervulde de rol van profeet door een woordvoerder, een „mond”, voor Mozes te zijn. — Exodus 4:16; 7:1, 2; Lukas 1:17, 76.

13, 14. (a) Illustreer dat de profeten niet alleen voorzeggingen deden. (b) In welk opzicht is het leerzaam te weten dat de profeten meer deden dan de toekomst voorzeggen?

¹³ Denk ook eens aan de profeten Samuël en Nathan (2 Samuël 12:25; Handelingen 3:24; 13:20). Jehovah gebruikte beide mannen om bekend te maken wat er in de toekomst zou gebeuren, maar hij liet hen ook op andere manieren als profeet dienen. Samuël drong er als profeet bij de Israëlieten op aan de afgodenaanbidding de rug toe te keren en de zuivere aanbidding weer op te nemen. Daarnaast maakte hij Gods oordeel tegen Saul bekend, een oordeel waaruit we kunnen leren dat Jehovah gehoorzaamheid belangrijker vindt dan materiële offers. Samuëls taak als profeet hield dus ook in dat hij duidelijk maakte wat in Gods ogen de juiste levenswijze was (1 Samuël 7:3, 4; 15:22). De profeet Nathan voorzei dat Salomo de tempel zou bouwen en dat zijn koninkrijk stevig bevestigd zou worden (2 Samuël 7:2, 11-16). Maar Nathan trad ook als profeet op toen hij David op zijn zonde met Bathseba en tegen Uria wees. Wie herinnert zich niet hoe Nathan Davids overspel aan de kaak stelde — met de illustratie van een rijke man die het dierbare, enige lammetje van een arme man afpakte? Nathan speelde ook een rol bij het organiseren van de ware aanbidding in Gods heiligdom. — 2 Samuël 12:1-7; 2 Kronieken 29:25.

¹⁴ Het gaat erom dat we niet moeten denken dat de boodschappen in deze profetische boeken alleen voorzeggingen inhouden. Ze bevatten ook uitspraken van God over veel andere dingen. We krijgen bijvoorbeeld een heel goed idee van de levenswijze die God destijds van zijn dienstknechten verwachtte en hoe wij in deze tijd moeten leven. Feitelijk hebben we de verzekering dat de inhoud van de bijbel, inclusief deze twaalf boeken, heel nuttig en praktisch is en mensen helpt in te zien wat de beste levenswijze is. Deze geïnspireerde boeken bieden ons waardevolle leiding die ons kan helpen om ’met gezond verstand en rechtvaardigheid en godvruchtige toewijding te midden van dit tegenwoordige samenstel van dingen te leven’. — Titus 2:12.

HOE WE ER PROFIJT VAN KUNNEN HEBBEN

15, 16. (a) Welk figuurlijke element is in de Kleine Profeten te vinden? (b) Welke profetische beelden bevatten die boeken?

¹⁵ We kunnen in veel opzichten profijt hebben van het lezen van Gods geïnspireerde Woord. Sommige bijbelboeken vertellen ons wat er in een bepaalde tijd gebeurde en andere zijn poëtisch, elk met een unieke waarde. Er zijn ook bijbelboeken waarin het figuurlijke of symbolische element op de voorgrond treedt, zoals in deze twaalf boeken. Jezus verwees bijvoorbeeld naar het boek Jona toen hij zei: „Een goddeloos en overspelig geslacht blijft een teken zoeken, maar het zal geen teken worden gegeven dan het teken van Jona, de profeet. Want evenals Jona drie dagen en drie nachten in de buik van de reusachtige vis was, zo zal de Zoon des mensen drie dagen en drie nachten in het hart der aarde zijn. De mannen van Ninevé zullen in het oordeel opstaan met dit geslacht en zullen het veroordelen, want zij hadden berouw op hetgeen Jona predikte, maar ziet! méér dan Jona is hier.” — Mattheüs 12:39-41.

¹⁶ Jezus zag in het boek Jona duidelijk veel meer dan een historisch verslag over Gods contacten met Jona, het werk van deze profeet in Ninevé en het resultaat van zijn verkondiging van Gods waarschuwingsboodschap. Jezus besefte dat de profeet Jona een figuurlijke rol vervulde die vooruitwees naar hemzelf, namelijk dat hij zou sterven en vervolgens op de derde dag zou worden opgewekt. Verder vormde de reactie van de Ninevieten een contrast met de manier waarop de meeste joden op Jezus’ prediking en werken reageerden (Mattheüs 16:4). Daardoor begrijpen we dat deze twaalf boeken profetische beelden bevatten van de manier waarop God in deze tijd met zijn volk handelt. Het is fascinerend en waardevol daar een studie van te maken.b

17. Welke benadering van de twaalf boeken wordt in deze publicatie gehanteerd?

¹⁷ De benadering van het boek dat je nu in je handen hebt, is echter niet een studie van de figuurlijke of symbolische betekenis van het boek Jona of van de andere elf boeken. Het is ook geen vers-voor-versbespreking. De nadruk ligt vooral op inlichtingen in deze boeken die we in ons dagelijks leven kunnen toepassen. Vraag je af: Welke nuttige adviezen of richtlijnen geeft Jehovah me in deze twaalf boeken? Hoe kunnen deze boeken me helpen ’met gezond verstand en rechtvaardigheid en godvruchtige toewijding te midden van dit tegenwoordige samenstel van dingen te leven’? Wat leren ze me over mijn levenswijze, moraal, gezinsleven en houding als christen in deze kritieke tijd, aangezien „de dag van Jehovah komt, want hij is nabij”? (Titus 2:12; Joël 2:1; 2 Timotheüs 3:1) Terwijl je bevredigende antwoorden vindt, zul je waarschijnlijk verzen ontdekken die je graag wilt onthouden, verzen die je tot nu toe niet hebt gebruikt als je bijbelse raad met anderen deelde. Zo zal je voorraad waardevolle bijbelpassages ongetwijfeld groeien. — Lukas 24:45.

18. Hoe is dit boek opgebouwd, en hoe kun je daar je voordeel mee doen?

¹⁸ De hoofdstukken van dit boek zijn in vier delen gegroepeerd. Probeer een overzicht van ieder deel te krijgen voordat je eraan begint. In elk van de volgende dertien hoofdstukken vind je twee kaders die je zullen helpen om wat je hebt geleerd in je geest te prenten. Aan de hand van de vragen in die kaders kun je mediteren over wat je hebt gelezen en nadenken over de waarde en de toepassing ervan. Het eerste kader staat ongeveer halverwege het hoofdstuk. Als je daar bent aangekomen, overdenk dan de vragen in dat kader. Dat zal je helpen om de stof die je net hebt bestudeerd, diep in je hart te planten (Mattheüs 13:8, 9, 23; 15:10; Lukas 2:19; 8:15). Het tweede kader laat je nadenken over de stof die je in het laatste deel van dat hoofdstuk hebt gelezen, zodat je die goed in je geheugen kunt prenten. Neem dus de tijd om deze kaders te bestuderen. Ze kunnen echt een hulp zijn om praktische manieren te ontdekken waarop je profijt kunt hebben van wat je hebt gelezen.

19. Wat moet je eerst in je geest prenten over de twaalf boeken?

¹⁹ Als voorbereiding op de verdere studie van dit boek is het goed je af te vragen wat je over de inhoud van elk van deze twaalf boeken weet. Via wie maakte God deze boodschappen bekend, en wat voor mannen waren het? In welke tijd leefden ze, en onder wat voor omstandigheden deden ze hun werk? (De tijdbalk op blz. 20 en 21 zal heel nuttig blijken; raadpleeg hem vaak terwijl je de volgende hoofdstukken bestudeert.) Wat was de boodschap of toepassing in hun tijd, en hoe kan deze achtergrondkennis je helpen de woorden in hun context te bezien? Het volgende hoofdstuk zal je helpen deze belangrijke vragen te beantwoorden.