Natuurlijkheid

ALS je je op een natuurlijke wijze uitdrukt, helpt dat om het vertrouwen van anderen te winnen. Zou jij vertrouwen stellen in iets wat gezegd wordt door iemand die vanachter een masker tot je spreekt? En maakt het dan wat uit als het gezicht op dat masker knapper is dan het eigen gezicht van de spreker? Beslist niet. In plaats van een vermomming te gebruiken, moet je dus jezelf zijn.

Natuurlijkheid mag niet verward worden met slordigheid. Slechte grammatica, een verkeerde uitspraak en onduidelijke spraak zijn niet passend. Straatjargon moet ook vermeden worden. We willen altijd een gepaste waardigheid aan de dag leggen, zowel in ons spreken als in onze manieren. Iemand die zo’n natuurlijkheid aan de dag legt, is niet overdreven vormelijk en ook niet overdreven bezorgd over de indruk die hij op anderen maakt.

In de velddienst. Wanneer je naar een huis toe loopt of in een openbare ruimte op iemand afstapt met de bedoeling getuigenis te geven, ben je dan nerveus? Dat zal bij de meesten van ons het geval zijn, maar bij sommigen duurt dat langer dan bij anderen. Door de spanning kan de stem wat onnatuurlijk of bibberig klinken, en de nervositeit kan ook tot uiting komen in onbeholpen bewegingen met de handen of het hoofd.

Er kunnen diverse redenen zijn waarom een verkondiger met dit probleem te kampen krijgt. Misschien denkt hij eraan wat voor indruk hij zal maken of vraagt hij zich af of zijn presentatie goed zal gaan. Dat is allemaal heel gewoon, maar de problemen komen wanneer daar te veel aandacht aan wordt geschonken. Wat kan je helpen als je nerveus wordt voordat je in de velddienst gaat? Zorgvuldige voorbereiding en een vurig gebed tot Jehovah (Hand. 4:29). Denk aan Jehovah’s grote barmhartigheid: hij nodigt mensen uit eeuwig in volmaakte gezondheid in het Paradijs te leven. Denk aan degenen die je probeert te helpen en de noodzaak dat ze het goede nieuws horen.

Bedenk ook dat mensen een vrije wil hebben; ze kunnen dus de boodschap aanvaarden of afwijzen. Dat was ook zo toen Jezus getuigenis gaf in het oude Israël. Je toewijzing is eenvoudigweg te prediken (Matth. 24:14). Zelfs wanneer mensen je geen kans geven te spreken, zal je aanwezigheid al een getuigenis vormen. Je zult succes hebben gehad, omdat je je door Jehovah hebt laten gebruiken om zijn wil ten uitvoer te brengen. Wat zal de keren dat je wel de gelegenheid krijgt om te praten, je spraak kenmerken? Als je leert je gedachten te richten op de behoeften van anderen, zal je spraak aantrekkelijk en natuurlijk zijn.

Als je bij het geven van getuigenis je gedraagt en spreekt zoals je dat dagelijks doet, zal dat je luisteraars op hun gemak stellen. Ze zijn misschien zelfs ontvankelijker voor de schriftuurlijke gedachten die je met hen wilt delen. Converseer met hen in plaats van een hele verhandeling tegen hen te houden. Wees vriendelijk. Toon belangstelling voor hen en wees blij met hun opmerkingen. Waar de taal of de plaatselijke cultuur een bepaald protocol vereist om bij het spreken tot vreemden respect te tonen, zul je dat uiteraard honoreren. Maar je kunt altijd klaarstaan met een ontspannen glimlach.

Op het podium. Wanneer je een groep toespreekt, is een natuurlijke voordracht gewoonlijk het beste. Uiteraard heb je met een groot publiek meer stemverheffing nodig. Als je probeert je lezing uit het hoofd te leren of als je te gedetailleerde aantekeningen hebt, maak je je waarschijnlijk te veel zorgen over de precieze bewoordingen. Juist formuleren is van belang, maar wanneer dat te veel aandacht krijgt, maakt het de voordracht stijf en formeel. De natuurlijkheid gaat verloren. Wat je gaat brengen, dient van tevoren zorgvuldig uitgedacht te zijn, maar besteed de meeste aandacht aan de gedachten die je overdraagt en niet aan de precieze bewoordingen.

Dat gaat ook op als je op een vergadering geïnterviewd wordt. Wees goed voorbereid, maar ga je antwoorden niet voorlezen of uit het hoofd leren. Geef ze met een natuurlijke modulatie zodat je opmerkingen een aantrekkelijke spontaniteit hebben.

Zelfs wenselijke spreekhoedanigheden kunnen, als ze tot in het extreme worden doorgevoerd, door een publiek onnatuurlijk gevonden worden. Zo moet je duidelijk spreken en met de correcte uitspraak, maar niet zo dat je spraak vormelijk of gekunsteld klinkt. Nadrukkelijke of beschrijvende gebaren kunnen, mits goed uitgevoerd, je lezing verlevendigen, maar gebaren die stijfjes of te groots zijn, zullen afbreuk doen aan wat je zegt. Spreek luid genoeg, maar probeer niet overdreven luid te spreken. Het is goed soms wat vuur in je voordracht te stoppen, maar je moet vermijden bombastisch te zijn. Modulatie, enthousiasme en gevoel moeten allemaal gebruikt worden op een manier die niet de aandacht op jou vestigt of je publiek een onbehaaglijk gevoel bezorgt.

Sommige mensen hebben van nature een precieze manier van uitdrukken, ook als ze niet een lezing staan te houden. Anderen gebruiken wat gemoedelijker taal. Waar het op aankomt is elke dag goede spraak te gebruiken en je met christelijke waardigheid te gedragen. Dan zal ook op het podium een aantrekkelijke natuurlijkheid in spreken en doen je gemakkelijker afgaan.

Bij het voorlezen. Natuurlijkheid bij het voorlezen gaat niet vanzelf. Identificeer daarvoor de hoofdgedachten in het materiaal dat je gaat lezen en let op hoe die uitgewerkt worden. Houd ze goed in gedachte; anders zul je alleen maar woorden lezen. Check de uitspraak van niet-vertrouwde woorden. Oefen hardop tot je met de juiste stembuigingen leest en de woorden zo groepeert dat de gedachten duidelijk overkomen. Doe dat steeds weer, totdat je vloeiend leest. Raak zo goed met het materiaal vertrouwd dat je voorlezen klinkt als een levendige conversatie. Dat is natuurlijkheid.

Als we iets voorlezen, is dat uiteraard meestal uit onze op de bijbel gebaseerde publicaties. Naast leestoewijzingen op de theocratische bedieningsschool lezen we bijbelteksten in de velddienst en wanneer we op het podium lezingen houden. Broeders moeten materiaal voorlezen dat op de Wachttoren-studie en de gemeenteboekstudie behandeld wordt. Sommige broeders komen ervoor in aanmerking manuscriptlezingen te houden voor een congrespubliek. Of je nu uit de bijbel voorleest of uit ander materiaal, lees gedeelten waarin personen aan het woord komen op een manier die het materiaal tot leven brengt. Laat als er een aantal personen aan het woord zijn, voor elk van hen je stem iets anders klinken. Pas wel op: maak er niet te veel theater van, maar breng op een natuurlijke manier leven in het voorgelezene.

Voorlezen met natuurlijkheid klinkt als conversatie. Het klinkt niet gekunsteld maar heeft overtuigingskracht.