Correcte uitspraak

NIET alle christenen hebben vele jaren onderwijs genoten. Zelfs de apostelen Petrus en Johannes werden omschreven als „ongeletterde en gewone mensen” (Hand. 4:13). Niettemin is het belangrijk dat je vermijdt afbreuk te doen aan je presentatie van de bijbelse waarheid door woorden slecht uit te spreken.

Factoren om in aanmerking te nemen. Er bestaat geen reeks uitspraakregels die voor alle talen geldt. Veel talen hebben een alfabetisch letterschrift. Naast het Romeinse alfabet zijn er bijvoorbeeld het Arabische, Cyrillische, Griekse en Hebreeuwse alfabet. In plaats van een alfabet gebruikt het geschreven Chinees karakters die uit een aantal elementen kunnen bestaan. Deze karakters vertegenwoordigen gewoonlijk een woord of een deel van een woord. Hoewel het Japans en Koreaans veel karakters aan het Chinees ontlenen, kunnen die karakters gebruikt worden om heel andere klanken weer te geven en hoeven ze niet dezelfde betekenis te hebben.

In talen met een alfabet moet voor een juiste uitspraak de goede klank gebruikt worden voor elke letter of combinatie van letters. Wanneer er voor zo’n taal consequent door te voeren regels zijn, zoals het geval is bij het Grieks, Spaans en Zoeloe, is dat niet zo’n moeilijke opgave. Maar als een taal buitenlandse invloeden ondervindt, kan dat resulteren in uitspraken van bepaalde woorden waarin de oorsprong van die woorden weerspiegeld wordt. Een specifieke letter of lettercombinatie kan dan meerdere uitspraken hebben of wordt soms helemaal niet uitgesproken. Je zult misschien de uitzonderingen uit het hoofd moeten leren en ze vervolgens vaak moeten gebruiken. Om het Chinees correct uit te spreken is het nodig duizenden karakters uit het hoofd te leren. In sommige talen verandert de betekenis van een woord als de toon gewijzigd wordt. Als aan dit aspect van een taal niet voldoende aandacht wordt geschonken, kunnen er verkeerde gedachten worden overgebracht.

Indien de woorden van een taal uit lettergrepen bestaan, is het van belang om de klemtoon op de juiste lettergreep te leggen. In veel talen met een dergelijke structuur bestaat daarvoor een vrij vast patroon. Bij uitzonderingen op dat patroon krijgt het geschreven woord vaak een accentteken. Dat draagt ertoe bij dat een correcte uitspraak betrekkelijk makkelijk is. Is het patroon echter niet consistent, dan ligt de zaak aanmerkelijk minder eenvoudig. Er komt dan heel wat uit het hoofd leren aan te pas.

In sommige talen zijn diakritische tekens heel belangrijk. Dat zijn tekentjes boven of onder bepaalde letters, zoals: è, é, ô, ñ, ō, ŭ, č, ö, ç. Het kan ook zijn dat er van de lezer wordt verwacht dat hij ze zelf aanvult op basis van de context waarin een woord staat. Wanneer dat het geval is, zal iemand die in het openbaar moet voorlezen, er zeker een zorgvuldige voorbereiding aan moeten besteden.

Ten aanzien van uitspraak zijn er een paar valstrikken die vermeden moeten worden. Overdreven precies zijn kan de indruk wekken van geaffecteerdheid of zelfs snobisme. Dat is ook het geval bij een uitspraak die al niet meer algemeen gebruikt wordt. Het enige effect is dat de aandacht op de spreker wordt gericht. Maar vermijd ook het andere uiterste van een onverzorgde, slordige uitspraak. Enkele van deze punten zijn al besproken onder „Woorden duidelijk uitspreken”.

Wat een aanvaardbare uitspraak van de woorden van een taal is, kan van land tot land verschillen, en zelfs van streek tot streek binnen hetzelfde land. Iemand uit een ander land kan de plaatselijke taal met een duidelijk accent spreken. Woordenboeken kunnen voor een woord meer dan één aanvaardbare uitspraak geven. Vooral wanneer iemand weinig onderwijs heeft genoten, of wanneer de taal die hij nu spreekt niet zijn moedertaal is, zal hij er veel baat bij hebben als hij aandachtig luistert naar degenen die de plaatselijke taal goed spreken en zijn uitspraak naar die van hen richt. Als Jehovah’s Getuigen willen we spreken op een manier die de boodschap die we prediken waardigheid verleent en die door de mensen in ons gebied gemakkelijk begrepen wordt.

In je dagelijkse spraak is het gewoonlijk het beste om woorden te gebruiken waarmee je vertrouwd bent. Gewoonlijk zal de uitspraak in algemene gesprekken geen probleem vormen. Wanneer je voorleest kun je echter woorden tegenkomen die je niet in je dagelijkse spraak gebruikt. En Jehovah’s Getuigen lezen nogal wat hardop. We lezen mensen uit de bijbel voor als we getuigenis geven. Sommige broeders moeten tijdens de Wachttoren-studie of op de gemeenteboekstudie de paragrafen lezen. Het is belangrijk dat we nauwkeurig lezen en niet door een verkeerde uitspraak van woorden de aandacht van de boodschap afleiden.

Vind je sommige eigennamen in de bijbel moeilijk uit te spreken? In Inzicht in de Schrift vind je de lettergreep onderstreept waarop de klemtoon gelegd moet worden. Let ook op het wel of niet aanwezig zijn van een trema (een deelteken), dat aangeeft of je de betreffende klinker als een nieuwe lettergreep moet lezen: wel dus bij Haggaï, niet in de naam Mordechai.

Manieren om je uitspraak te verbeteren. Velen die problemen hebben met hun uitspraak, zijn zich daar niet van bewust. Als je schoolopziener je wijst op aspecten van je uitspraak die aandacht behoeven, moet je waardering hebben voor zijn vriendelijke raad. Hoe kun je, nu je van het probleem weet, verbeteringen aanbrengen?

Allereerst kun je, wanneer je een toewijzing krijgt om voor te lezen, de tijd nemen om een woordenboek te raadplegen. Zoek de woorden op die je niet kent. Als je geen ervaring hebt met het gebruik van een woordenboek, is het goed voorin de verklaring op te zoeken van de gebruikte symbolen of zo nodig iemand te vragen ze aan je uit te leggen. Het woordenboek zal je laten zien waar de klemtoon komt. Je kunt wellicht ook informatie over de uitspraak van de klinkers en medeklinkers vinden. In sommige gevallen kan een woord op meerdere manieren uitgesproken worden, afhankelijk van de setting waarin het gebruikt wordt. Welk woord je ook opzoekt, spreek het een paar keer hardop uit voor je het woordenboek dichtslaat.

Een tweede manier om je uitspraak te verbeteren is iemand voor te lezen — iemand met een goede uitspraak — aan wie je dan vraagt je fouten te verbeteren.

Een derde manier om je uitspraak te verbeteren is aandachtig te luisteren naar goede sprekers. Als er audiocassettes beschikbaar zijn van de Nieuwe-Wereldvertaling of van de tijdschriften De Wachttoren en Ontwaakt!, is dat ook iets om goed gebruik van te maken. Let bij het luisteren op woorden die anders worden uitgesproken dan jij zou doen. Schrijf ze op en oefen ze. Mettertijd zal je spraak vrij zijn van de onvolkomenheden van een verkeerde uitspraak, en dat zal je spreken bijzonder ten goede komen.