Een blik op de wereld
Koffiebonen met minder cafeïne
Braziliaanse wetenschappers hebben een nieuwe variëteit ontdekt van de Coffea arabica (de populairste soort koffieplant) en die bevat vrijwel geen cafeïne, bericht de Spaanse krant El País. Deze variëteit, van nature met minder cafeïne, groeit in Ethiopië en betekent een grote ontdekking voor de koffie-industrie. Ongeveer 10 procent van de koffiedrinkers over de hele wereld drinkt liever decafe, en dit percentage neemt nog steeds toe. Een gemiddelde koffieboon bevat zo’n 12 milligram cafeïne per gram, maar de pas ontdekte variëteit bevat slechts 0,76 milligram per gram. El País meldt: „Het industriële proces van het decafeïneren is duur en volgens wetenschappers verwijdert het niet alleen de cafeïne, maar ook enkele van de hoofdbestanddelen die de koffie zijn lekkere smaak geven.” De nieuwe plant lost dus beide problemen op.
Hoe spinnen de zwaartekracht trotseren
„Wetenschappers hebben ontdekt hoe spinnen erin slagen tegen muren en aan plafonds te blijven hangen”, zegt de Londense Times. Een spin heeft acht poten. Onder aan elke poot zit een plukje minuscule haren, en elk daarvan is bedekt met nog dunnere haren, die setules worden genoemd. De kleefkracht van de uiteinden van de 624.000 setules van de spin is zo sterk dat een spin zo’n 170 keer zijn eigen lichaamsgewicht kan dragen terwijl hij tegen een muur zit of aan een plafond hangt. Onderzoekers in Duitsland en Zwitserland hebben met behulp van een rasterelektronenmicroscoop de poot van de springspin bestudeerd. De bevindingen, zo legt The Times uit, zijn een aanwijzing dat „het mogelijk moet zijn om soortgelijke technieken te gebruiken om nieuwe, supersterke hechtmiddelen en lijmsoorten te maken” die „niet door vocht kunnen worden aangetast”. De leider van het onderzoeksteam, professor Antonia Kesel, voegde eraan toe: „Je zou ook kunnen denken aan ruimtepakken voor astronauten waarmee ze tegen de wanden van een ruimteschip kunnen blijven kleven.”
Ontvoeringen in Mexico
Volgens een beveiligingsbedrijf dat in de internationale editie van The Miami Herald wordt geciteerd, is Mexico na Colombia het land met het hoogste aantal ontvoeringen in Latijns-Amerika. „Onofficiële schattingen van het aantal ontvoeringen [in 2003] komen uit op wel 3000.” Maar veel ontvoeringen worden niet gemeld omdat de familie van de slachtoffers liever persoonlijk onderhandelt. Ook zijn in het cijfer de zogenoemde express kidnappings niet meegeteld, ontvoeringen waarbij de slachtoffers worden gedwongen geld uit een pinautomaat te halen waarna ze worden vrijgelaten. Men schat dat er in Mexico-Stad dagelijks minstens 16 van dat soort ontvoeringen plaatsvinden, maar het zouden er ook wel 80 kunnen zijn, zegt de krant. Zorgelijk is het feit dat de ontvoeringen steeds gewelddadiger worden en dat meer slachtoffers worden gedood, zelfs nadat het losgeld is betaald.
Nog nooit zo veel aidsgevallen
In 2003 werden vijf miljoen mensen besmet met het aidsvirus, „het hoogste aantal in één jaar sinds het begin van de epidemie 20 jaar geleden”, bericht The Wall Street Journal. „Ondanks een groot wereldwijd offensief tegen hiv in ontwikkelingslanden neemt het aantal besmettingen met het aidsvirus nog elk jaar toe en eist het virus jaarlijks miljoenen levens.” Volgens gegevens van UNAIDS, de VN-organisatie voor aidsbestrijding, zijn er in 2003 bijna drie miljoen mensen aan aids overleden en zijn er sinds de ziekte in 1981 voor het eerst werd gesignaleerd, ruim 20 miljoen aan gestorven. Momenteel zijn volgens schattingen van de VN-organisatie 38 miljoen mensen met hiv besmet. De regio die het hardst is getroffen, is het gebied ten zuiden van de Sahara met 25 miljoen gevallen, gevolgd door Zuid- en Zuidoost-Azië met 6,5 miljoen geïnfecteerde personen. „Over de hele wereld bestaat bijna de helft van alle nieuwe hiv-gevallen uit jonge mensen in de leeftijd van 15 tot 24 jaar”, meldt de krant.
Kinderen met slaapogen
„Slaap wordt steeds meer als tijdverspilling bezien”, bericht de Spaanse krant ABC. „Zelfs jonge kinderen slapen korter dan nodig is voor een gezonde psychologische en fysieke ontwikkeling.” Volgens de slaapafdeling van het Dexeusziekenhuis in Barcelona leidt slaapgebrek bij kinderen tot angsten, prikkelbaarheid, slechte schoolprestaties en neerslachtigheid en kan het zelfs de groei belemmeren. Volgens deskundigen zijn computeren, tv-kijken, het gebruik van mobieltjes en het spelen van videospelletjes vlak voor het slapengaan verantwoordelijk voor het slaapgebrek van veel kinderen. Hierdoor gaan mensen niet alleen later naar bed, maar zijn ze ook niet ontspannen genoeg om in slaap te vallen. „Alle kinderen weten dat roken schadelijk is, maar niemand vertelt hun dat je voldoende moet slapen”, zegt psychologe Victoria de la Fuente. „Als we niets ondernemen, lopen ze het risico om als volwassene aan slapeloosheid te lijden.”
Hoogtelimiet voor bomen
„Sequoia’s zijn de hoogste [bomen] op aarde, maar er is een grens aan hun groei die ze vermoedelijk niet kunnen overschrijden, hoe ideaal de omstandigheden ook zijn”, zegt de krant Las Vegas Review-Journal. Een onderzoek van wat momenteel de hoogste boom ter wereld is (112,7 meter, ongeveer de hoogte van een gebouw met 30 etages) en van vier van zijn soortgenoten heeft aangetoond dat de maximale hoogte die een sequoia kan bereiken zo’n 130 meter is. Omdat er via de bladeren vocht verdampt, moet er tegen de zwaartekracht in vanuit de wortels water omhooggetrokken en naar de top van de boom getransporteerd worden. Dit gebeurt via de houtvaten (een soort buisjes) en kan volgens onderzoekers wel 24 dagen in beslag nemen. Naarmate het water hoger komt, neemt de spanning toe, totdat die te groot wordt en de toevoer wordt onderbroken. Hierdoor wordt de hoogte van de boom beperkt. De hoogste boom, een douglasspar, was ongeveer 126 meter hoog.
Gebedsmobieltje voor moslims
Er is een nieuw mobieltje op de markt dat helemaal is aangepast aan de moslimklant. Volgens de Duitse krant Die Zeit bevat het niet alleen de hele koran, maar kan het ook worden geprogrammeerd om de gelovigen vijfmaal per dag op te roepen voor het gebed. Het mobieltje geeft zelfs vanuit ruim 5000 steden op aarde de richting naar Mekka aan. Datums kunnen worden weergegeven volgens de westerse Gregoriaanse kalender of de islamitische Hijrikalender. Hoewel er voor het mobieltje flink in de buidel moet worden getast, wordt trots gemeld dat het is goedgekeurd door een van de toonaangevende centra van islamitische wetenschappen.
De aarde wordt donkerder
„Wetenschappers hebben bemerkt dat in de afgelopen tientallen jaren minder zonlicht het oppervlak van de aarde heeft bereikt”, bericht Scientific American. „De zon wordt niet donkerder, maar het licht wordt geblokkeerd door wolken, luchtvervuiling en aërosols.” Vanaf het eind van de jaren 50 tot het begin van de jaren 90 hebben honderden instrumenten een achteruitgang van wel 10 procent geregistreerd in de hoeveelheid zonneschijn die de aarde bereikte. In Azië, Europa en de Verenigde Staten was de daling zelfs nog groter. In Hong Kong bijvoorbeeld was de hoeveelheid zonneschijn met 37 procent afgenomen. De wetenschappers zijn het erover eens dat de kwestie nog steeds niet helemaal wordt begrepen.