Jonge mensen vragen . . .

Hoe kan ik wat spontaner worden?

„Ik ben nooit erg spraakzaam geweest. Ik had het gevoel dat ik genegeerd zou worden als ik iets zou zeggen. Mijn moeder is heel verlegen en ik denk dat ik daardoor ook zo geworden ben.” — Artie.

ZOU je wat minder verlegen willen zijn — een beetje vriendelijker en spontaner? Zoals in ons voorgaande artikel in deze serie is uiteengezet, is verlegenheid een veelvoorkomende eigenschap.a Er is dus niets met je aan de hand als je geneigd bent stil, ernstig of gereserveerd te zijn. Maar buitengewone verlegenheid kan een echt probleem zijn. Op zijn minst kan het je verhinderen van vriendschappen te genieten. En het kan het ook moeilijk voor je maken je op je gemak te voelen of goed te functioneren in gezelschap.

Zelfs volwassenen worstelen vaak met verlegenheid. Barryb is ouderling in de christelijke gemeente. Maar in een groep zal hij gauw dichtklappen. Hij bekent: „Ik vind niet dat ik iets te melden heb wat van betekenis is.” Zijn vrouw, Diane, heeft een soortgelijk probleem. Haar oplossing? Zij zegt: „Ik ga graag om met mensen die spontaan zijn omdat ik het gevoel heb dat zij het gesprek kunnen overnemen.” Wat zijn enkele manieren waarop je zelf wat spontaner zou kunnen worden?

Stop ermee jezelf te kleineren

Ten eerste moet je misschien het beeld dat je van jezelf hebt, opnieuw overdenken. Ben je voortdurend bezig jezelf te kleineren door tegen jezelf te zeggen dat anderen je niet aardig zullen vinden of dat je niets te zeggen hebt wat de moeite waard is? Wanneer je negatieve gevoelens over jezelf hebt, kan dat je alleen maar beletten spontaan te zijn. Per slot van rekening zei Jezus dat ’je je naaste moet liefhebben als jezelf’ — niet in plaats van jezelf! (Mattheüs 19:19) Het is dus goed en juist jezelf tot in een redelijke mate lief te hebben. Het kan je het vertrouwen geven dat je misschien nodig hebt om anderen te benaderen.

Als je geplaagd wordt door een gering gevoel van eigenwaarde, vind je het misschien nuttig hoofdstuk 12, „Waarom ben ik zo ontevreden over mezelf?”, in het boek Jonge mensen vragen — Praktische antwoordenc te lezen. Die informatie kan je helpen in te zien dat je als mens veel te bieden hebt. Ja, het feit dat je een christen bent, toont aan dat God iets waardevols in je ziet! Jezus zei immers: „Niemand kan tot mij komen tenzij de Vader, die mij heeft gezonden, hem trekt.” — Johannes 6:44.

Toon belangstelling voor anderen

Spreuken 18:1 waarschuwt: „Wie zich afzondert, zal zijn eigen zelfzuchtige verlangen zoeken.” Als je erg op jezelf bent, zul je waarschijnlijk te veel met jezelf bezig zijn. Filippenzen 2:4 moedigt ons aan ’niet alleen uit persoonlijke belangstelling het oog te houden op onze eigen zaken, maar ook uit persoonlijke belangstelling op die van de anderen’. Wanneer je je aandacht richt op de belangen en behoeften van anderen, ben je minder verlegen. En hoe meer je om anderen geeft, hoe eerder het je ertoe brengt het initiatief te nemen om hen te leren kennen.

Neem bijvoorbeeld Lydia, een vrouw die bekend is komen te staan als een symbool van vriendelijkheid en gastvrijheid. De bijbel vertelt ons dat zij, nadat zij de woorden van de apostel Paulus had gehoord en was gedoopt, hem en zijn metgezellen het volgende dringende verzoek deed: „Indien gijlieden van oordeel zijt dat ik getrouw ben aan Jehovah, komt dan in mijn huis” (Handelingen 16:11-15). Hoewel Lydia een nieuwe gelovige was, nam zij het initiatief deze broeders te leren kennen — en ongetwijfeld ontving zij daardoor vele zegeningen. Waar gingen Paulus en Silas naartoe toen zij uit de gevangenis werden vrijgelaten? Het is interessant dat zij teruggingen naar het huis van Lydia! — Handelingen 16:35-40.

Zo zul jij ook merken dat de meeste mensen zullen reageren op de belangstelling die je voor hen toont. Hoe kun je hiermee beginnen? Hier zijn een paar nuttige suggesties.

● Begin klein. Spontaan zijn betekent niet dat je verandert in een vurig extravert persoon of een uitgesproken gezelligheidsmens. Doe moeite om met mensen te praten, en wel met één persoon tegelijk. Je zou je ten doel kunnen stellen elke keer dat je een christelijke vergadering bezoekt met ten minste één persoon een gesprek te beginnen. Probeer te glimlachen. Maak het tot een gewoonte oogcontact te houden.

● Breek het ijs. ’Hoe doe ik dat?’, vraag je misschien. Welnu, als je echt in anderen geïnteresseerd bent, is het gewoonlijk niet zo moeilijk gespreksstof te vinden. Jorge, een jongere in Spanje, zegt: „Ik heb gemerkt dat als je anderen gewoon vraagt hoe het met hen gaat of iets vraagt over hun werk, het je helpt hen beter te leren kennen.” Een jongere die Fred heet, doet de volgende suggestie: „Als je niet weet wat je moet zeggen, begin dan vragen te stellen.” Natuurlijk wil je niet dat iemand het gevoel heeft dat hij aan een kruisverhoor wordt onderworpen. Als het erop lijkt dat iemand geen zin heeft om vragen te beantwoorden, probeer dan wat over jezelf te vertellen.

Mary, moeder van een tiener, zegt: „Ik heb gemerkt dat de beste manier om mensen op hun gemak te stellen is hen over zichzelf te laten praten.” De jonge Kate voegt eraan toe: „Het helpt als je mensen een complimentje geeft over hun kleding of iets anders. Je geeft hun het gevoel dat zij aardig gevonden worden.” Wees hierin uiteraard eerlijk en vermijd nietszeggend gevlei (1 Thessalonicenzen 2:5). Mensen zullen over het algemeen reageren op oprechte woorden die vriendelijk en prettig zijn. — Spreuken 16:24.

● Wees een goede luisteraar. ’Wees vlug om te horen, langzaam om te spreken’, zegt de bijbel (Jakobus 1:19). Tenslotte is een conversatie een uitwisseling — geen solo-optreden. Als je er dus meestal moeite mee hebt met anderen te praten, kan dit feitelijk in je voordeel werken! Mensen waarderen goede luisteraars.

● Doe mee met een gesprek in een groep. Heb je de kunst van het converseren met één persoon onder de knie, zet dan de volgende stap — praten in een groep. Nogmaals, de christelijke vergaderingen zijn een ideale plaats om die vaardigheid te verwerven. Soms is de gemakkelijkste manier om bij een gesprek betrokken te raken meedoen aan conversatie die al aan de gang is. Uiteraard zijn onderscheidingsvermogen en goede manieren hierbij essentieel. Meng je niet in wat onmiskenbaar een privé-gesprek is. Maar wanneer het duidelijk is dat een groep wat staat te babbelen, probeer dan mee te doen. Wees tactvol; val niemand in de rede en probeer niet het gesprek over te nemen. Probeer een tijdje te luisteren. Als je je op je gemak voelt, voel je je misschien geneigd een paar opmerkingen te maken.

● Verwacht geen perfectie van jezelf. Soms zitten jongeren er te veel over in dat zij iets verkeerds zullen zeggen. Elisa, een meisje in Italië, vertelt: „Ik was altijd bang dat als ik iets zou zeggen het er verkeerd uit zou komen.” De bijbel herinnert ons er echter aan dat wij allemaal onvolmaakt zijn, dus volmaakte spraak is voor ons gewoon niet mogelijk (Romeinen 3:23; vergelijk Jakobus 3:2). Elisa zegt: „Ik ging beseffen dat dit mijn vrienden zijn. Dus zij zullen het wel begrijpen als ik iets verkeerd zeg.”

● Behoud je gevoel voor humor. Toegegeven, het is pijnlijk als je een flater slaat. Maar zoals Fred opmerkt, „is het moment zo voorbij wanneer je je gewoon ontspant en om jezelf lacht. Je maakt van een mug een olifant als je toelaat dat je daardoor in de war raakt of gefrustreerd of ongerust wordt.”

● Wees geduldig. Besef dat niet iedereen onmiddellijk zal reageren. Een onbehaaglijke pauze in een gesprek hoeft niet per se te betekenen dat de persoon jou niet aardig vindt of dat je je pogingen om te praten op moet geven. Sommige mensen zijn alleen wat verstrooid — of verlegen net als jij. In die situaties kan het een hulp zijn als je iemand een beetje meer tijd geeft om zich bij jou op zijn gemak te gaan voelen.

● Probeer met volwassenen te praten. Soms hebben volwassenen, en vooral rijpe christenen, veel begrip voor jongeren die kampen met verlegenheid. Wees dus niet bang om te proberen een gesprek te beginnen met een ouder persoon. Kate zegt: „In het gezelschap van volwassenen kan ik me ontspannen, want ik weet: volwassenen zullen mij niet veroordelen, belachelijk maken of bekritiseren zoals kinderen van mijn leeftijd dat kunnen doen.”

Gemotiveerd door liefde

Hoewel deze suggesties een hulp kunnen zijn, bestaat er geen eenvoudige formule om over verlegenheid heen te komen. Op de lange duur is het geen kwestie van het toepassen van de een of andere slimme techniek of methode. Het komt erop neer dat je ’je naaste moet liefhebben als jezelf’ (Jakobus 2:8). Ja, leer om andere mensen te geven — vooral om je christelijke broeders en zusters (Galaten 6:10). Als je oprechte liefde in je hart hebt, zul je angst en onzekerheid overwinnen en contact proberen te leggen met anderen. „Uit de overvloed des harten spreekt de mond”, zei Jezus. — Mattheüs 12:34.

Barry, die aan het begin werd genoemd, merkt op: „Hoe beter ik andere mensen leer kennen, hoe makkelijker het voor me is met hen te praten.” Met andere woorden, hoe meer je oefent om spontaan te zijn, hoe gemakkelijker het voor je zal worden. En als je merkt dat je nieuwe vrienden maakt en het gevoel krijgt meer door anderen geaccepteerd te worden, zul je ongetwijfeld vinden dat de resultaten zeker de moeite waard waren!

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 13]

Neem het initiatief en doe mee aan gesprekken!