Een blik op de wereld

Zich voorbereiden op het jaar 2000

„Het jaar 2000 veroorzaakt wellicht technische chaos, maar de [Amerikaanse] Federal Reserve Board wil ervoor zorgen dat Amerikanen, wat er ook gebeurt, in het nieuwe millennium boodschappen zullen kunnen doen”, aldus The Wall Street Journal. „De centrale bank heeft opdracht gegeven 50 miljard dollar aan nieuw papiergeld extra in omloop te brengen voor het geval dat consumenten een run op hun bank en geldautomaat ondernemen.” Het extra papiergeld moet tegen eind september 1999 klaar zijn. Oudere computers die alleen de laatste twee cijfers gebruiken om jaren aan te duiden, interpreteren het jaar 2000 wellicht als 1900. Enkele deskundigen vrezen dat sommige computers het door deze storing, die bekendstaat als Y2K, zullen laten afweten. Het probleem kan opgelost worden door uitgebreide, tijdrovende herprogrammering, maar veel banken en bedrijven zijn nog maar net met dat programmeren begonnen. „Enige bezorgdheid bij het publiek over het mogelijk vastlopen van het financiële verkeer wordt versterkt door evangelische religieuze groeperingen die het eind van het millennium bezien als een teken van onheilspellende bijbelse profetieën” en een „mogelijke ineenstorting van de maatschappij”, zo zegt het bericht.

Slaapziekte keert terug

In 1974 rapporteerde Angola drie gevallen van slaapziekte. Onlangs schatte de Wereldgezondheidsorganisatie het aantal gevallen daar op minstens 300.000. Nog eens duizenden, misschien wel miljoenen, lopen wellicht gevaar de ziekte te krijgen. Slaapziekte is het gevolg van de beet van de tseetseevlieg. Na het bloed opgezogen te hebben van iemand die met een parasiet is besmet, infecteert de vlieg vervolgens zijn volgende slachtoffer. Mensen die op het veld werken of hun kleren in een rivier wassen — en vooral kleine kinderen vastgebonden op de rug van hun moeder — zijn een gemakkelijke prooi. Slachtoffers hebben eerst last van hoofdpijn, koorts en braken. Omdat zij ’s nachts niet kunnen slapen, soezen zij meestal overdag. De parasiet dringt het centrale zenuwstelsel en uiteindelijk de hersenen binnen, wat krankzinnigheid, coma en de dood tot gevolg heeft. De cyclus van besmetting doorbreken en de slachtoffers behandelen is kostbaar en moeilijk — de kosten bedragen ongeveer $90 per behandeling, „een klein fortuin in Angola”, aldus de Londense Daily Telegraph.

Fit blijven

„Lichaamsbeweging hoeft niet erg fanatiek te zijn om toch uw gezondheid te verbeteren”, zo zegt The Physical Activity Guide, onlangs uitgegeven door Health Canada. Zoals bericht werd in The Toronto Star, „kunt u uw conditie verbeteren en uw hart sterker maken door telkens tien minuten, in totaal een uur per dag, lichte oefeningen te doen”. Wat zijn enkele vormen van lichaamsbeweging die worden aanbevolen? Dat zijn onder andere wandelen, trappenlopen, tuinieren en strekoefeningen. Huishoudelijke karweitjes zoals stofzuigen of dweilen, tellen ook en houden u soepel. De gids doet de suggestie dat het doel van in totaal 60 minuten per dag „bereikt kan worden door lichaamsbeweging in uw dagelijkse routine op te nemen”. Dr. Francine Lemire, hoofd van het Canadese College van Huisartsen, zegt: „Uit onderzoeken blijkt dat niet bewegen net zo gevaarlijk voor uw gezondheid kan zijn als roken.”

Computergevaar in de lucht

„Deskundigen zijn van mening dat een klein persoonlijk elektronisch apparaat zoals een laptop, mobiele telefoon, cd-speler of spelcomputer eens op een lijnvlucht net zo’n tragedie zal veroorzaken als een bom van een terrorist”, aldus The Daily Telegraph, een in Sydney (Australië) uitgegeven krant. „Een nieuw rapport documenteert 50 incidenten waarbij een commercieel vliegtuig tijdens de vlucht potentieel catastrofale problemen kreeg doordat passagiers persoonlijke elektronische apparaten gebruikten.” Een voorbeeld dat genoemd werd, was dat van een vliegtuig dat op het vliegveld van Melbourne (Australië) ging landen. Het vliegtuig, dat op de automatische piloot vloog, schoot plotseling naar links, en helde zo’n 30 graden. Maar niemand had aan het instrumentenpaneel gezeten. Uit een onderzoek bleek dat een passagier op de derde rij zijn laptopcomputer gebruikte, ondanks de duidelijke instructies van de piloot dat alle elektronische apparatuur uitgezet moest worden. Zulke apparaten zijn er de oorzaak van geweest dat vliegtuigen klommen, een duikvlucht maakten en van koers veranderden, en zelfs dat de cabinedruk tijdens de vlucht wegviel. De elektronische signalen van consumentenelektronica kunnen opgevangen worden door de automatische navigatiesystemen van het vliegtuig en die beïnvloeden. Passagiers die voor in het vliegtuig zitten, veroorzaken de grootste problemen, aangezien zij zich recht boven de elektronicacompartimenten van het vliegtuig bevinden.

Nieuwe methode voor keizersnede

„Een nieuwe methode om een keizersnede te verrichten, kan resulteren in snellere en minder zware bevallingen”, zo bericht de Duitse krant Augsburger Allgemeine. „Wanneer een chirurg de Misgav-Ladach-methode gebruikt, zal hij vetweefsel, de buikwand en spieren van de barende vrouw met de hand oprekken, in plaats van ze met een scalpel door te snijden, zoals tot nu toe werd gedaan.” Doordat het snijden tot een minimum beperkt blijft, verliest de vrouw minder bloed en hoeven er naderhand maar drie lagen huid en weefsel gehecht te worden, vergeleken met zeven lagen bij de gebruikelijke methode. Bovendien is de methode minder tijdrovend, is er minder kans op infectie, zijn er minder pijnstillende middelen nodig en kan de vrouw het ziekenhuis na drie tot vijf dagen verlaten. De methode is genoemd naar het ziekenhuis in Israël waar ze voor het eerst werd getest.

Niet het gewenste effect

Stadsverkeer stelt het geduld van een bestuurder vaak zwaar op de proef. Een onderzoek door psychologen van de La Sapienza-universiteit in Rome heeft aan het licht gebracht dat naarmate het verkeer drukker wordt, ook de op religieuze onderwerpen gerichte krachttermen toenemen. Volgens de krant Corriere della Sera werd op grote wegen op het platteland „54 procent van de vloeken en het gedrag waaruit een gebrek aan respect voor religie blijkt”, uitgelokt door problemen in het verkeer. Maar in het verkeer in grote steden is de „tendens om heiligen en madonna’s de schuld te geven” duidelijker aanwezig. „Tegenwoordig wordt in de metropolen 78 procent van de godslastering, over het algemeen bekend als scheldwoorden of vloeken, door het verkeer veroorzaakt”, zo zegt de krant. Het verkeer is onlangs in Rome een groter probleem geworden door bouwwerkzaamheden ter voorbereiding op het jaar 2000, dat uitgeroepen is tot een katholiek jubeljaar waarin aflaten verleend zullen worden. „Het is paradoxaal maar waar”, zegt de coördinator van een jubeljaar-nieuwsgroep, „dat in Rome de eerste uitwerking van het jubeljaar misschien de vermeerdering is van scheldwoorden, en niet van aflaten.”

Het indrukwekkende beerdiertje

Men denkt dat het beerdiertje, een beestje van nog geen halve millimeter lang, de sterkste levensvorm op aarde is, zo bericht het tijdschrift New Scientist. Het beerdiertje dankt zijn naam aan zijn mollige uiterlijk onder een microscoop, heeft acht pootjes en ziet eruit alsof het met pantserplaten is bedekt. Het is bestand tegen temperaturen van –270 tot 150 graden Celsius, blootstelling aan röntgenstralen of aan een vacuüm, en een druk die zes keer zo hoog is als de druk op de bodem van de diepste oceaan. Het kan aangetroffen worden in dakgoten en in spleten tussen straatstenen. Sommige van deze schepseltjes zijn zelfs weer tot leven gekomen nadat ze meer dan 100 jaar in museumcollecties van gedroogd mos hadden liggen sluimeren. Waardoor is dat mogelijk? Door een toestand van zogeheten latent leven waarin „het volume van het lichaam met 50 procent of meer afneemt, en het diertje bijna al zijn vocht kwijtraakt”, zegt professor Kunihiro Seki, van de Universiteit van Kanagawa, in Japan.

Passagiers gekalmeerd met klassieke muziek

Passagiers die in 18 van de metrostations van Rio de Janeiro op de trein wachten, luisteren nu naar klassieke muziek van componisten zoals Strauss, Vivaldi, Chopin, Tsjaikovski, Mozart, Bach, Bizet, Schubert en Brahms. Hiermee hopen de metroautoriteiten „passagiers tot rust te brengen tijdens wachtperiodes tussen ritten in”, zo zegt de krant O Globo. Toen het repertoire werd geselecteerd, „werden composities gekozen die passagiers zouden kalmeren maar niet de indruk zouden wekken van een balzaal op het perron”. „Het werd beter ontvangen dan verwacht”, zei Luiz Mário Miranda, marketingdirecteur van het metrostelsel van Rio de Janeiro.

Ieders verantwoordelijkheid

„De mens heeft sinds 1970 meer dan 30 procent van de natuur verwoest door ernstige aantasting van bos-, zoetwater- en mariene systemen waarvan het leven afhankelijk is”, zo zegt een artikel in de krant The Guardian Weekly. In het artikel, dat gebaseerd is op een recent rapport van drie betrokken organisaties, waaronder het Wereld Natuur Fonds (WWF), wordt opgemerkt dat hoewel westerse landen vanouds de grootste verbruikers van natuurlijke hulpbronnen zijn, ontwikkelingslanden nu „in een alarmerend tempo hun natuurlijke hulpbronnen aan het uitputten zijn”. Een functionaris van het WWF merkt op: „Wij wisten dat het erg was, maar tot wij dit rapport uitbrachten, beseften wij niet hoe erg.” Terwijl het rapport regeringen bekritiseert omdat ze er niet in zijn geslaagd de tendens een halt toe te roepen, vermeldt het dat „iedereen een mate van verantwoordelijkheid draagt voor het achteloos omspringen met de hulpbronnen van de wereld”, zo zegt de krant.