Een blik op de wereld
Godsdienstvrijheid in Griekenland opnieuw bekeken
„Naar het schijnt houdt de [Griekse] regering zich de laatste tijd bezig met kwesties in verband met het recht op godsdienstvrijheid, waarbij ook het in behandeling zijnde amendement op de grondwet in aanmerking wordt genomen”, bericht de Atheense krant To Vima. „Er is binnen het Ministerie van Buitenlandse Zaken een onofficieel comité gevormd om het wettelijke raamwerk opnieuw te onderzoeken dat verband houdt met kwesties van godsdienstvrijheid, de wetten van dictator Metaxas die proselitisme als misdrijf aanmerken, en de voorwaarden waaronder het niet-orthodoxe religieuze minderheden wordt toegestaan kerken en vergaderplaatsen te vestigen.” Het bericht zegt verder dat deze stap voornamelijk is genomen naar aanleiding van de talloze rechtszaken die door Jehovah’s Getuigen in Griekenland voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zijn gebracht.
Latijn leeft
Latijn blijft de officiële taal van Vaticaanstad, ook al wordt de taal sinds 1960 niet meer gebruikt in de rooms-katholieke liturgie. Specialisten vertalen pauselijke documenten in het Latijn, maar de taal wordt nu in het Vaticaan zelf weinig gebruikt. In november 1997 betreurde de paus echter de achteruitgang van het gesproken Latijn en drong hij erop aan het te doen herleven. Intussen heeft een groep geleerden van het Vaticaan een acht jaar durend project afgesloten voor het vervaardigen van een up to date woordenboek Latijn. Moderne uitdrukkingen zoals „spuitbus”, „vliegveld”, „warenhuis”, „taxi” en „verkeersopstopping” hebben nu hun Latijnse equivalent. Zelfs het alom aanwezige ’mobieltje’ wordt een telephonium cellulare. Voor Latijnfanaten is er nog beter nieuws. Een priester in Rome heeft nu op het Internet een Web site voor de Latijnse taal gecreëerd, aldus de Londense Times.
„Gekloonde” standbeelden
Tegen het jaar 2000 zouden alle standbeelden in de openbare parken van Rome wel eens kopieën kunnen zijn. Hoe dat zo? „Willen wij de monumenten behouden, dan is het enige alternatief kopieën te maken”, legt Carla Benocci uit, die verbonden is aan een van Romes geschiedkundige genootschappen. Zij voegt eraan toe dat sommige beelden zich in een „schokkende staat van degradatie [bevinden], aangetast door de tijd, auto’s, vandalen en helers”. Er worden experimenten gedaan om te bepalen welke materialen de beste waarborg vormen voor hetzelfde esthetische effect als de originelen en tegelijkertijd de aanvallen van smog en vandalen kunnen weerstaan. Sommige „klonen” zijn van kunsthars; andere zijn van cement met een laagje marmerstof. Ze zijn „zulke getrouwe kopieën”, zegt Benocci, „dat dieven die ze voor de echte aanzagen er een onthoofden om het hoofd te kunnen stelen, en een andere in zijn geheel probeerden mee te nemen”. En wat gebeurt er met de originelen? Die zullen in musea worden bewaard, waar ze zonder gevaar bewonderd kunnen worden.
Kinderen sterven aan ondervoeding
„Er sterven meer kinderen aan ondervoeding dan door welke andere epidemie, natuurramp of oorlog dan ook”, bericht het Franse dagblad Le Monde. Naar schatting sterven jaarlijks bijna 7 miljoen kinderen als gevolg van ontoereikende voeding. Uit het rapport over 1997 van het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) blijkt dat ondervoeding de doodsoorzaak is van 55 procent van de 12 miljoen kinderen onder de 5 jaar die jaarlijks sterven. Ondervoeding is niet alleen verantwoordelijk voor de dood van kinderen maar ook voor talloze lichamelijke en mentale handicaps, alsook voor een verzwakt immuunstelsel. In Zuid-Azië is 1 op de 2 kinderen ondervoed, en in Afrika 1 op de 3. Maar dit probleem treft ook geïndustrialiseerde landen. UNICEF bericht bijvoorbeeld dat in de Verenigde Staten 1 op de 4 kinderen onder de 12 jaar niet de voeding krijgt die het nodig heeft.
Water op de maan?
Naar het zich laat aanzien, heeft de ruimtesonde Lunar Prospector in de poolgebieden van de maan water ontdekt, zo bericht The New York Times. Instrumenten aan boord van de ruimtesonde geven de aanwezigheid van waterstof aan, en men denkt dat waterstof op de maan het meest waarschijnlijk zou kunnen voorkomen als een element van water. Er wordt aangenomen dat het water de vorm heeft van kleine ijskristallen vermengd met los stof. Naar het schijnt, maakt het 1 procent of minder uit van de rotsachtige grond. Sommige wetenschappers voorspellen al dat het water gebruikt kan worden voor menselijke kolonies en om in waterstof en zuurstof te voorzien als brandstof voor ruimtevaartuigen die vanaf de maan worden gelanceerd. Anderen zijn bang dat ook al is er water aanwezig, het niet economisch zou zijn om het te extraheren. Dr. Bruce Murray, van het California Institute of Technology, zei dat het goedkoper zou zijn water van de aarde aan te voeren dan het op de maan te winnen.
Pas op met pijnstillers
„Betrekkelijk kleine overdoses paracetamol — een actief bestanddeel in pijnstillers en een groot aantal andere zonder recept verkrijgbare geneesmiddelen — kunnen tot ernstige leverbeschadiging leiden, vooral wanneer de paracetamol samen met alcohol wordt gebruikt”, waarschuwt het tijdschrift Health, en dat zou de dood tot gevolg kunnen hebben. „De meeste mensen denken dat zij twee of drie keer de aanbevolen dosering kunnen nemen zonder daar schade van te ondervinden”, zegt William Lee, een internist verbonden aan het Southwestern Medical Center van de University of Texas. „Dat gaat bij dit geneesmiddel niet op.” Als het lichaam paracetamol afbreekt, produceert het een bijprodukt dat giftig is voor de lever. De lever beschermt zichzelf door middel van een ontgiftingsmiddel dat glutathion wordt genoemd. Maar een overdosis paracetamol kan het winnen van het afweermechanisme van de lever. Alcohol breekt glutathion af, en daarom is het vooral gevaarlijk de pijnstiller na een paar alcoholische drankjes in te nemen. En doordat paracetamol in meer dan 300 produkten wordt aangetroffen, neemt men gauw een overdosis zonder dat zelfs maar te beseffen.
Kidnapping-les
Kinderen op scholen in Taiwan hebben nu een nieuw schoolvak — kidnapping-les. „In Taiwan lopen kinderen meer kans gekidnapt te worden dan waar maar ook, met uitzondering van de Filippijnen, aangezien er gemiddeld elke twee en een halve dag een ontvoering plaatsvindt”, zegt Asiaweek. Ouders, die de misdaadcijfers nog steeds zien stijgen en die bang zijn dat hun kinderen wel eens de volgende slachtoffers van kidnapping kunnen worden, hebben om het programma gevraagd. De kidnapping-les leert kinderen op hun hoede te zijn wanneer zij alleen lopen, wanneer zij in een lift willen stappen en wanneer zij met het openbaar vervoer reizen. Zij leren alert te zijn op verdachte personen en worden geïnstrueerd hoe zij moeten reageren wanneer zij worden ontvoerd. Ondanks de negatieve inhoud van de lessen, wordt gepoogd de kinderen te helpen een positieve kijk op het leven te hebben.
Niet meer „uitgestorven”
De gestreepte steenuil, waarvan men aannam dat hij uitgestorven was omdat er al 113 jaar geen bevestigde waarnemingen van waren geweest, is gesignaleerd en gefotografeerd in een bebost gebied bij Shahada (India), ten noordoosten van Mumbai (voorheen Bombay). De 20 centimeter lange, bruine vogel heeft grote ogen en is de trotse bezitter van bovenmaatse bek, poten en klauwen. „Hij wordt als een van de mysterieuze vogels van India bezien”, zei Pamela Rasmussen van het National Museum of Natural History in Washington, die samen met twee collega’s de foto’s nam. „Dit is iets wat je maar eens in je leven meemaakt.” De twee andere mysterieuze soorten van India, waarvoor men geen geboekstaafde bewijzen heeft dat ze nog bestaan, zijn de rozekopeend, die voor het laatst in de jaren ’30 is waargenomen, en de himalajapatrijs, die zo’n 100 jaar niet meer is gezien.
De „ideale soft drug”?
Er wordt al honderden jaren hoog opgegeven van de stimulerende, antidepressieve en geslachtsdrift prikkelende werking van chocolade. Maar recent onderzoek zou te kennen kunnen geven dat chocolade inderdaad invloed heeft op „angstgevoelens, de gemoedsrust en seksueel gedrag”, bericht de Franse krant Le Monde. Wetenschappers hebben een stof in chocolade ontdekt die bepaalde overeenkomsten vertoont met amfetaminen, en een andere stof met „duidelijke antidepressieve eigenschappen”. Nieuwe onderzoeken hebben ook de aanwezigheid aangetoond van anandamide, een neurotransmitter die dezelfde „intensivering van gevoelens en euforie” veroorzaakt als cannabis. Dit, gecombineerd met de lage giftigheid van chocolade, bracht de krant tot de conclusie: „Door lichamelijke en intellectuele activiteit te stimuleren, energie te geven en een gevoel van euforie en welbehagen op te wekken met vrijwel geen bijwerkingen en een laag verslavingsniveau, kwalificeert chocolade zich als een bijna ideale soft drug.”