Wanneer is een bij geen bij?

Bijen leiden een druk leven; elke dag bezoeken ze honderden bloemen en komen met nectar beladen terug naar de korf. Wanneer het voorjaar aanbreekt, gaan mannetjesbijen op zoek naar een partner. Daarbij gaan ze af op de aanblik en de reuk. Naar de aandacht van de bijziende bij wordt echter ook gedongen door een onwaarschijnlijke huwelijkskandidaat — een orchidee.

In Zuid-Europa groeien verscheidene wilde orchideeën die voor hun bevruchting afhankelijk zijn van het nabootsen van vrouwtjesbijen. Deze orchideeën moeten „pakketjes” stuifmeel naar andere orchideeën sturen. Bijen zijn de ideale vervoerders. Maar omdat de orchideeën niet over smakelijke nectar beschikken om de bijen te lokken, moeten ze als het ware hun toevlucht nemen tot een list. En die list is, dat de bloem dermate op een vrouwtjesbij lijkt en er zo naar ruikt, dat de mannetjesbij probeert ermee te paren! Deze orchideeënsoorten hebben elk hun eigen vermomming en geur.

Tegen de tijd dat de bij zijn vergissing inziet, heeft de orchidee een kleverig pakketje stuifmeel op zijn lichaam afgezet. De bij vliegt dan weg, maar wordt opnieuw voor de gek gehouden door een andere orchidee, die het stuifmeel in ontvangst neemt. Na zo verscheidene malen bij de neus genomen te zijn, beseft de bij dat deze orchideeën niet te vertrouwen zijn. Tegen die tijd zal hij vermoedelijk enkele van de bloemen bestoven hebben.

Hoe zijn deze niet-denkende orchideeën aan de juiste geur en het geschikte uiterlijk gekomen om de bijen voor de gek te houden? Dergelijke opmerkelijke mechanismen getuigen van een intelligente Ontwerper, wiens schepping altijd weer verwondering en bewondering wekt.