Een blik op de wereld
Paus bekrachtigt opnieuw evolutie
Paus Johannes Paulus II heeft onlangs een verklaring over de evolutie van de mens uitgebracht, waarin hij de „convergentie” van onafhankelijk onderzoek „een betekenisvol argument ten gunste van deze theorie” noemde. Hoewel Johannes Paulus II de leer niet volledig onderschreef, zette hij de lijn voort van de encycliek van paus Pius XII uit 1950, waarin „de leer van het ’evolutionisme’ een serieuze hypothese werd geacht, die onderzoek waard was”, aldus L’Osservatore Romano. Om God niet uit het beeld te laten verdwijnen wendde de paus zich tot de platonische leer dat mensen een onsterfelijke ziel hebben. Opnieuw puttend uit de encycliek van Pius XII zei hij: „Het moge dan zijn dat het menselijk lichaam zijn oorsprong ontleent aan reeds voordien bestaande levende materie, de spirituele ziel wordt rechtstreeks geschapen door God.”
Mensen trouwen minder
„Wij zijn getuige van het verdwijnen van het huwelijk als instelling”, zegt Jean Dumas, hoofd hedendaagse demografische analyse van Statistics Canada. De huwelijkscijfers in Canada vertonen een dalende lijn, vooral in Quebec, zo schrijft The Toronto Star. Een bepaalde onwil om zich vast te leggen is soms te wijten aan het povere beeld dat mensen hebben van het huwelijk van hun eigen ouders, zo staat in het verslag. Gegevens over een periode van 25 jaar onthullen dat 30 procent van de paren die in 1969 in het huwelijk traden, in 1993 niet meer bij elkaar was. De statistieken laten ook zien dat meer pasgetrouwde paren scheiden. Een derde van alle echtscheidingen in Canada in 1993 betrof paren die nog geen vijf jaar getrouwd waren, terwijl dat in 1980 een kwart was geweest. Marshall Fine, directeur van het Centrum voor Huwelijks- en Gezinstherapie van de University of Guelph (Ontario), merkt op: „De wereld schijnt jonge mensen niet zo bar veel zekerheid te bieden.”
Slaap te kort komende tieners
Sommige slaapdeskundigen in Australië en de Verenigde Staten geloven dat als tieners ’s morgens hun bed niet uit willen komen, er meer factoren meespelen dan tv, onhandelbaarheid of luiheid, zo bericht het tijdschrift Asiaweek. De Australische slaapdeskundige dr. Chris Seton zegt dat hormonale veranderingen en groeispurten een rol zouden kunnen spelen in de neiging van veel tieners een gat in de dag te slapen. Vanaf de leeftijd van 9 jaar neemt bij jongeren de behoefte aan slaap toe. In een onderzochte groep van 3000 Amerikaanse studenten van 17 tot 19 jaar kreeg echter 85 procent onvoldoende slaap. Zoals The New York Times bericht, resulteert dat in studenten die constant moeten vechten tegen slaperigheid, vooral tijdens de vroege ochtendcolleges. „Bij deze jongelui is sprake van dermate ernstige slaapdeprivatie,” merkt professor James B. Maas van de Cornell University op, „dat zij bijna bedwelmd lijken.” Deskundigen geloven dat tieners minstens acht en een half uur slaap per nacht nodig hebben.
Voedingspatroon vermindert kans op kanker
Minstens vijf porties fruit en groente per dag eten vermindert de kans op onder andere long- en maagkanker en kanker aan de dikke darm, bericht The Wall Street Journal. „Krachtige bewijzen” hiervoor vloeien voort uit meer dan 200 onderzoeken die in minstens 17 landen de voordelen hiervan bevestigen. De porties hoeven niet groot te zijn. Volgens een programma van het Amerikaanse Nationale Kankerinstituut zijn porties die meetellen onder andere: „Een middelgroot stuk fruit, driekwart kop sap, een halve kop gekookte groente, een kop verse groente in een salade of een kwart kop gedroogd fruit.” Het instituut zet zich al 5 jaar voor zo’n voedingspatroon in, maar momenteel volgt pas 1 op de 3 volwassenen en 1 op de 5 kinderen in de Verenigde Staten deze gedragslijn. Het verlangen naar de ’snelle hap’ lijkt het succes in de weg te staan. The Wall Street Journal merkt op: „Fantasiefrietjes met ketchup tellen niet voor twee porties.”
Een stabiele bevolking?
Volgens het Internationale Instituut voor Toegepaste Systeemanalyse (IIASA) in Wenen is het onwaarschijnlijk dat de huidige wereldbevolking nog verdubbelt. Hun schatting is dat de bevolking „zal groeien van de huidige 5,75 miljard tot 10 miljard in 2050, een piek van rond de 11 miljard zal bereiken in 2075 en dan ongeveer gelijk zal blijven of iets zal dalen wanneer het op 2100 aangaat”, schrijft New Scientist. Volgens de IIASA is er een kans van 64 procent dat onze huidige wereldbevolking nooit zal verdubbelen. Hun gegevens laten zien dat de vruchtbaarheidscijfers in elke regio van de wereld in 1995 gedaald blijken te zijn.
Radio zonder batterijen
Omdat er in landelijk Afrika veelal geen elektriciteit is en er ook maar weinig batterijen beschikbaar zijn, vervaardigt een fabriekje bij Kaapstad (Zuid-Afrika) een draagbare radio met een ingebouwde generator met handslinger. „Een paar slagen, en hij doet het een half uur”, bericht The New York Times. Hoewel het nieuwe model de grootte heeft van een broodtrommeltje en drie kilo weegt, belooft het een succes te worden. Volgens Siyanga Maluma, die leiding geeft aan het op de markt brengen van het produkt, zal de radio bij een speelduur van vijf tot tien uur per dag in drie jaar $500 tot $1000 aan batterijen uitsparen. Met de fiets en de motorfiets „is een radio een van de drie grote Afrikaanse statussymbolen”, verklaart Maluma. „Vergis u niet”, verzekert hij. Alleen al op grond van het bezitten van een radio „verwerft u zich een vrouw”.
Dodelijke regen
Zure regen heeft indirect bijgedragen tot de dood van heel wat Scandinavische elanden, aldus de Zweedse geleerde dr. Adrian Frank. Als tegenwicht tegen het effect van de verontreinigde regen wordt er kalk op de velden en in de meren gebracht. Planten op een dergelijke met kalk verrijkte grond vertonen echter een toename in het gehalte aan bepaalde elementen, vooral molybdeen. Wanneer elanden te veel molybdeen binnenkrijgen, veroorzaakt dat een tekort aan koper dat dodelijk kan zijn omdat het inwerkt op het immuunsysteem van de dieren. Als een verder gevolg van de zure regen kan er nu in meer dan 4000 Zweedse meren al geen vis meer leven en is de forellenpopulatie in Noorwegen nog slechts de helft van vroeger. De Londense Sunday Telegraph merkt op dat hoewel de Britse regering de zwaveluitstoot uit elektriciteitscentrales reduceert om de vervuiling al aan de bron tegen te gaan, het effect van wat er al aan zure regen gevallen is, zich nog jaren kan doen gelden.
Het trainen van Afrikaanse olifanten
Aziatische olifanten worden al eeuwenlang gebruikt als werkdieren. Van hun grotere Afrikaanse neven is echter altijd gedacht dat ze te agressief zijn om te temmen. Maar ten minste één experiment schijnt succes te hebben. Afrikaanse olifanten worden in het Imire-wildreservaat in Zimbabwe gebruikt om velden te ploegen en parkwachters naar moeilijk te bereiken gebieden te brengen. De trainingsmethode wordt betiteld als „liefde en beloning”. Een verslaggever voor een Afrikaanse krant zag hoe een olifant, met de naam Nyasha, een veld ploegde met een arbeider, Muchemwa, op zijn rug. „Van tijd tot tijd”, legde de verslaggever uit, „boog hij zijn slurf naar achteren en stopte Muchemwa er een brokje proteïnerijk voer in.” Het verslag vervolgde: „Nyasha en de zes andere getrainde olifanten in Imire zullen gebruikt worden om voordat de regens komen, velden gereed te maken voor gewassen zoals maïs, waarmee ze zelf maar ook de andere dieren op de farm gevoerd zullen worden.”
Suppleties uit bloed
Prothemol, een experimentele proteïnesuppletie, wordt in het noordoosten van Brazilië gebruikt tegen het in dat gebied bestaande probleem van ondervoeding. Volgens een bericht van Associated Press is het produkt hoofdzakelijk gebaseerd op koeiebloed uit slachthuizen, met naar zeggen „nog meer voedingswaarde dan vlees”. Soortgelijke experimenten zijn in 1990 in Guatemala uitgevoerd met een produkt dat „Harina de Sangre” (bloedmeel) heette. In Brazilië heeft de staat regelingen getroffen om prothemol huis aan huis te distribueren; „de suppleties worden uitgereikt en de kinderen die ze gebruiken, worden nauwlettend gevolgd”. Voordien ontdeden de slachthuizen in het noordoosten van Brazilië zich gewoon van het bloed, zoals dat in de bijbel geboden wordt. — Leviticus 17:13, 14.
Legers van kinderen
Een kwart miljoen kinderen, sommige nog maar zeven jaar oud, dienen in legers, zo blijkt uit onderzoek in 26 landen. Naar wordt bericht in de Guardian Weekly van Manchester (Engeland), onthulde het rapport, onderdeel van een twee jaar durend VN-onderzoek, dat de jeugdige rekruten zelf bruut bejegend werden; vaak werden zij gedwongen toe te kijken bij de marteling en dood van verwanten. Daarna werden zij gebruikt als beulen, moordenaars en spionnen. In één land „hadden de meeste kindsoldaten de opdracht gekregen om kinderen of volwassenen na vluchtpogingen te martelen, verminken of doden”. Men heeft kinderen, die voor de strijd vaak drugs of alcohol krijgen, zich in het gevecht zien storten „alsof zij onsterfelijk of onkwetsbaar waren”.