Een blik op de wereld

Heilloos water

Een chirurg in Ierland stond voor een raadsel toen een 72-jarige vrouw tot tweemaal toe een ernstige ooginfectie bleek te hebben vlak voordat zij een staaroperatie zou ondergaan. Wat kon de oorzaak zijn? „Heilig” water uit Lourdes dat zij op haar gezicht had gedaan. „Het probleem”, zo schrijft The Irish Times, „is dat heilig water vaak verontreinigd is met bacteriën.” De vrouw had vanwege de infectie blind kunnen worden als de operatie was doorgegaan. The Irish Times vervolgt haar commentaar: „Zegenen werkt nu eenmaal niet bacteriedodend. En het besprenkelen met heilig water dat genezend bedoeld is, kan in werkelijkheid onder bepaalde omstandigheden een levensbedreigende infectie veroorzaken.” Volgens het verslag kunnen goedbedoelende vrienden of verwanten die een patiënt in het ziekenhuis met „heilig” water besprenkelen, wel eens „de grootste risicofactor voor zijn overleving” vormen.

Landmijn-dilemma

„Bij de wereldwijde campagne om overal alle landmijnen te ruimen is gebleken dat het beoogde doel al even moeilijk in zicht komt als de mijnen zelf”, merkt The Wall Street Journal op. „Een geschikte uitrusting om zonder gevaar mijnen te ruimen is er niet.” Soldaten gebruiken nog steeds dezelfde basisuitrusting als hun grootvaders in de Tweede Wereldoorlog — een prikstok en metaaldetectoren. Maar de nieuwe generatie mijnen is veel moeilijker op te sporen, omdat ze meestal van plastic zijn en ingegraven liggen te midden van allerlei verschoten munitie en andere metaalresten die voor veel vals alarm zorgen. Wanneer de metaaldetector iets signaleert, wordt er voorzichtig een staaf van fiberglas onder een schuine hoek de grond in gestoken. De bedoeling is de mijn te vinden door op de zijkant te stoten. Ligt de mijn schuin en wordt de bovenkant geraakt, dan zal hij in het gezicht van de zoeker exploderen. Terwijl mijnen vaak nog geen $5 per stuk kosten, kan de prijs van het opruimen op meer dan $1000 per mijn uitkomen. Jaarlijks worden er tussen de 1,5 en 2 miljoen mijnen in de grond gestopt en raken meer dan 25.000 mensen — onder wie veel kinderen — erdoor verminkt of komen om.

Geen uitweg voor kinderen

„Kinderen in het algemeen gingen het slachtoffer worden van de ruzies van volwassenen toen de totale oorlog opkwam: bommen en raketten maken in hun dodelijke werking geen onderscheid tussen jong en oud”, stelt The Economist. „Burgeroorlogen — die tegenwoordig het meest voorkomen — verwoesten vaak zo’n heel land. In sommige gebieden moeten hulporganisaties nu al net zoveel aandacht schenken aan het opvangen van weer in de burgermaatschappij terugkerende kindersoldaten als aan het verschaffen van elementaire voedselhulp. Waar ze zich ook inzetten, ze kunnen verwachten kinderen aan te treffen onder de vluchtelingen, de gewonden en de doden.” Hoewel iedereen zegt van kinderen te houden, zijn het juist kinderen die meer dan ooit lijden. Hulporganisaties schatten dat vorig jaar 24 miljoen kinderen onder de 18 door oorlogen ontheemd zijn geraakt en dat in de afgelopen 10 jaar zo’n 2 miljoen kinderen de dood hebben gevonden. Nog eens 4 tot 5 miljoen werden invalide. „De psychische effecten laten zich slechts raden”, zegt The Economist.

Controverse over het celibaat

De Rooms-Katholieke Kerk is een heleboel bekwame krachten aan het verliezen omdat ze vasthoudt aan het celibaat voor priesters”, aldus een rapport dat is gepubliceerd in het ENI Bulletin. Op het in Brasília gehouden Vierde Internationale Congres voor Gehuwde Priesters werd gerapporteerd dat wereldwijd 100.000 rooms-katholieke priesters zijn uitgetreden en het celibaat hebben opgegeven. Volgens de voormalige priester Jorge Ponciano Ribeiro, nu hoogleraar aan de Universiteit van Brasília, heeft 1 op de 5 priesters het priesterschap verlaten om te trouwen. Alleen al Brazilië telt 3500 gehuwde priesters. Ribeiro zei: „Het celibaat is ingesteld om problemen te vermijden tussen de kerk en erfgenamen van de priesters, en niet omdat het Woord van God beter verbreid kan worden door degenen die geen seksuele relatie aangaan.”

Olifantedelinquenten

„Net als kinderen hebben jonge olifanten tuchtiging nodig om op te groeien tot bruikbare leden van de maatschappij”, merkt New Scientist op. „Biologen zeggen dat verweesde olifantestieren in Zuid-Afrika’s Pilanesberg-reservaat zich zijn gaan misdragen omdat ze nooit goed onder handen zijn genomen door oudere dieren.” De solitaire olifanten hebben mensen aangevallen, hebben in de afgelopen drie jaar met hun slagtanden 19 witte neushoorns gedood en hebben zelfs geprobeerd met neushoorns te paren. Twee mensen hebben de dood gevonden, van wie één een beroepsjager was die eropuit was gestuurd om een olifant te doden nadat die een groep toeristen had aangevallen. In elk van de gevallen was het zich misdragende dier afkomstig uit een groep jonge olifanten die naar het reservaat waren overgebracht uit het Kruger National Park nadat de rest van hun kudde was gedood om de omvang van de populatie binnen de perken te houden. Hoewel er een aantal factoren zijn die deze olifanten stress hebben bezorgd, zijn geleerden van mening dat de afwezigheid van een strenge aanpak en opvoeding door oudere dieren, iets wat een duidelijke rol speelt in het normale groepsleven van olifanten, ten minste voor een deel verantwoordelijk is voor hun ontsporing. Nu zullen alleen nog complete olifantefamilies overgeplaatst worden, zodat de jonge olifantestieren „de strenge ouderlijke discipline zullen blijven ontvangen die zij nodig hebben”, aldus het artikel.

Eerste botsing in de ruimte

De eerste bevestigde botsing in de ruimte heeft plaatsgevonden op 700 kilometer boven de aarde, bericht New Scientist. Een Franse satelliet met de naam Cerise raakte aan het duikelen toen een stabiliseringsarm verpulverde door een treffen met een 10 jaar oud brokstuk van een Arianeraket dat zich met 50.000 kilometer per uur op dezelfde hoogte voortbewoog. De kans op dergelijke botsingen neemt jaarlijks toe omdat er zich steeds meer puin in banen om de aarde verzamelt. Nu reeds razen er meer dan 20.000 bekende stukken ruimtepuin rond de aarde. Wat in lage banen beweegt, verdwijnt vaak via natuurlijke processen, zoals expansie van de atmosfeer, maar de brokken in hoge banen kunnen het daar duizenden jaren uithouden. Bij botsingen met andere stukken puin verbrijzelen ze tot vele kleinere stukjes die het pak van een astronaut of het schild van een ruimtevaartuig kunnen doorboren. Zelfs stukjes verf kunnen al gevaar opleveren. Op het moment bevinden zich op elke werkende satelliet ongeveer vier niet meer functionerende satellieten in banen, en verbruikte raketten die in een baan zijn ontploft, vormen ongeveer een kwart van alle bekende ruimtepuin.

Sponzen hadden de primeur

„Flink wat gisse ideeën van mensen blijken trucs waarmee de natuur al heel lang werkt”, verklaart The Washington Post. „Neem nu de glasvezeltechniek. Geleerden ontwikkelden in 1951 glasachtige vezels die licht moesten invangen en om een hoek geleiden. Nu blijkt dat sponzen in de Ross Zee in Antarctica dat al eonen lang doen.” De enorme sponzen, aangetroffen in wateren van wel 30 meter diep, hebben uitstekende skeletnaalden die licht invangen en het zelfs met een hoek van 90 graden kunnen doorgeven ten behoeve van de fotosynthese van algen die in de kern van de spons wonen. Experimenten hebben aangetoond dat licht dat onder een hoek invalt ook wordt ingevangen, wat erop duidt dat de skeletnaalden aan de zijkanten van de spons ook in staat zijn de algen van licht te voorzien.

Gokkers verliezen

„Casino’s zitten zo in elkaar dat hun eigenaars in geen geval verlies lijden”, zegt de Braziliaanse econoom Ricardo Gazel. „De kans dat iemand met gokken geld verdient is minimaal.” Waarschuwend dat een lage drempel voor casino’s naar alle waarschijnlijkheid meer gokverslaafden zal creëren, voegt Gazel eraan toe: „Mensen koesteren de illusie zonder veel moeite geld te kunnen verdienen. Zij dromen ervan dat als het geluk hun eventjes gunstig gezind wil zijn, zij snel rijk zullen zijn.” Betreffende het feit dat kerk of staat bezwaarlijk kritiek kunnen uitoefenen, tekent Veja ook nog van hem op: „De regering is het grootste gokinstituut in het land. Er zijn zes verschillende soorten loterijen die door de federale regering in stand worden gehouden, om nog maar niet te spreken van de loterijen die onder de deelstaten vallen. De kerk kan geen kritiek uitoefenen op het legaliseren van gokken omdat ze om fondsen te werven voor parochies het gokken promoot op bazars, waar altijd wel een kraam staat waar de gelovigen een kansje kunnen wagen en hun geld mogen verliezen.” Gazel voert aan dat ’deskundigen zeggen dat dwangmatige gokkers die geen hulp zoeken, het gevaar lopen in de gevangenis te belanden, zelfmoord te plegen of gek te worden’.

Met slangen dreigende bandieten

Inwoners van Diriamba, een stad 50 kilometer ten zuiden van Managua (Nicaragua), zijn het slachtoffer geworden van dieven die gebruik maken van giftige slangen. Volgens een verslag in de krant El Nuevo Diario voorziet de bende zich in nabijgelegen velden van ratelslangen waarvan zij dan het gif verwijderen. Zij beroven mensen op de wegen buiten de stad door te dreigen dat de slangen hen zullen bijten. Een meisje dat flauwviel bij de aanblik van de giftanden van de slang, bemerkte toen zij bijkwam dat haar gouden kettinkjes gestolen waren. De bende heeft ook boeren van voedsel en geld beroofd.