Waar is het land zonder misdaad?

Zijn begrafenis was een van de grootste die Moskou in jaren meegemaakt had. Duizenden mensen stonden langs de straten om de laatste eer te bewijzen aan de jonge Rus wiens leven op 1 maart 1995 abrupt was beëindigd door moordenaarskogels. Vladislav Listjev, een buitengewoon populaire televisiepersoonlijkheid die in 1994 was uitgeroepen tot journalist van het jaar, was vrijwel op zijn eigen stoep doodgeschoten.

NOG geen drie weken later, op 20 maart, werd de metro van Tokio tijdens het spitsuur vroeg in de ochtend getroffen door een aanslag met gifgas. Verscheidene mensen stierven; vele anderen liepen ernstige verwondingen op.

Vervolgens stond op 19 april Oklahoma City bij televisiekijkers overal ter wereld in het brandpunt van de belangstelling. Zij zagen vol afschuw hoe reddingswerkers toegetakelde lichamen uit de ruïnes van een overheidsgebouw trokken dat zojuist opgeblazen was door een terroristische bom. Het dodental bedroeg 168.

Eind juni van dit jaar vond er bij Dhahran in Saoedi-Arabië weer zo’n aanslag plaats, waarbij 19 Amerikanen omkwamen en zo’n 400 gewond raakten.

Deze vier gebeurtenissen illustreren dat de misdaad nieuwe dimensies krijgt. Bij de „normale” misdaad komen steeds meer onmenselijke daden van terrorisme. En alle vier de gebeurtenissen — elk op haar eigen speciale manier — laten zien hoe kwetsbaar iedereen is geworden voor misdadige aanslagen. Of u nu thuis bent, op uw werk of op straat, de misdaad kan haar grijparmen uitsteken en u als een van haar slachtoffers opeisen. Uit een Britse enquête bleek dan ook dat bijna drie kwart van de Britten denkt dat zij nu een grotere kans lopen het slachtoffer van een misdaad te worden dan tien jaar geleden. Misschien is de situatie waar u woont net zo.

Burgers die de wet respecteren verlangen naar een regering die meer zal doen dan de misdaad slechts binnen de perken houden. Zij willen een regering die er echt een eind aan maakt. En hoewel vergelijkende misdaadcijfers erop schijnen te duiden dat sommige regeringen meer succes hebben met misdaadpreventie dan andere, laat het globale beeld zien dat menselijke regeringen de strijd tegen de misdaad aan het verliezen zijn. Desondanks is het niet irreëel of utopisch om te geloven dat er weldra door een regering een eind gemaakt zal worden aan de misdaad. Maar door welke regering? En wanneer?

[Kader/Kaart op blz. 4, 5]

EEN WERELD VOL MISDAAD

EUROPA: In een Italiaans boek („De gelegenheid en de dief”) stond dat het aantal eigendomsdelicten in Italië in korte tijd „hoogten heeft bereikt die eens onmogelijk werden geacht”. Oekraïne, een republiek van de voormalige Sovjet-Unie, berichtte in 1985 490 misdrijven per 100.000 inwoners en in 1992 922. Het aantal blijft stijgen. Geen wonder dat een Russische krant („Argumenten en feiten”) schreef: „Wij dromen ervan te leven — in leven te blijven — deze beangstigende periode te overleven . . . zijn bang een trein te nemen — die zou kunnen ontsporen of door vandalen gesloopt kunnen worden; zijn bang te vliegen — kapingen komen veel voor of het vliegtuig kan neerstorten; zijn bang met de ondergrondse te gaan — wegens botsingen of explosies; zijn bang om op straat te lopen — u zou in een vuurgevecht kunnen belanden of beroofd, verkracht, afgetuigd of vermoord kunnen worden; zijn bang in een auto te rijden — die zou in brand gestoken, opgeblazen of gestolen kunnen worden; zijn bang de hal van een flat, restaurants of winkels binnen te lopen — u zou in elk ervan gewond kunnen raken of vermoord kunnen worden.” Het Hongaarse blad HVG vergeleek een zonnige stad in Hongarije met „het hoofdkwartier van de mafia”; het merkte op dat de stad de afgelopen drie jaar „het uitgangspunt voor elk nieuw type misdrijf” was geweest. „De angst roept een kettingreactie op die groeit naarmate de mensen zien dat de politie niet gereed is om de strijd met de mafia aan te binden.”

AFRIKA: De Nigeriaanse Daily Times berichtte dat de „instituten voor hoger onderwijs” in een Westafrikaans land te kampen hadden met „een golf van terreur, ontketend door leden van geheime sekten: bijna zo erg dat elke reële academische opleiding onmogelijk werd”. De krant vervolgde: „De golf neemt steeds grotere vormen aan en gaat vergezeld van verliezen aan mensenlevens en eigendommen.” Over een ander Afrikaans land berichtte de Zuidafrikaanse krant The Star: „Er zijn twee vormen van geweld: de strijd tussen bevolkingsgroepen en gewoon crimineel geweld. De eerste is opmerkelijk afgenomen, de tweede is sterk toegenomen.”

AMERIKA: De Canadese Globe and Mail berichtte een toename in het aantal geweldsmisdrijven in Canada tijdens een recente periode van twaalf opeenvolgende jaren, allemaal „deel uitmakend van een trend die over het afgelopen decennium een toename van het geweld met vijftig procent heeft teweeggebracht”. Ondertussen berichtte de Colombiaanse krant El Tiempo dat er in een recent jaar in Colombia 1714 ontvoeringen hadden plaatsgevonden, „een cijfer dat ruim het dubbele is van alle ontvoeringen die in dezelfde periode in de rest van de wereld werden gerapporteerd”. Volgens het Ministerie van Justitie in Mexico werd in een recent jaar in de hoofdstad van het land elke vier uur een seksueel misdrijf gepleegd. Een woordvoerster wees erop dat een kenmerk van de twintigste eeuw is geweest dat de waarde van een mens is gedevalueerd. „Wij leven in een wegwerpgeneratie: gebruik het en gooi het dan weg”, besloot zij.

OCEANIË: Het Instituut voor Criminologie in Australië schatte dat de misdaad daar „jaarlijks minstens $27 miljard, of bijna $1600 per man, vrouw en kind” kost. Dat is „ongeveer 7,2 procent van het bruto nationaal produkt”.

WERELDWIJD: Het boek The United Nations and Crime Prevention constateert „een gestadige mondiale toename van de criminele activiteit in de jaren ’70 en ’80”. Het zegt: „Het aantal gerapporteerde misdrijven steeg van ongeveer 330 miljoen in 1975 tot bijna 400 miljoen in 1980 en zal naar schatting in 1990 de half miljard hebben bereikt.”

[Verantwoording]

Kaart en wereldbol: Mountain High Maps® Copyright © 1995 Digital Wisdom, Inc.

[Illustratieverantwoording op blz. 3]

De aarde op blz. 3, 6 en 9: NASA-foto