Wie heeft de stropdas uitgevonden?

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN DUITSLAND

OVER de hele wereld dragen zo’n 600 miljoen mannen geregeld een stropdas. In Duitsland heeft de gemiddelde man ongeveer twintig stropdassen. Menige man heeft zich bij het omdoen van een stropdas met enige ergernis afgevraagd: ’Wiens idee is dit eigenlijk geweest?’ Waar komt de stropdas vandaan?

Steenkerke, een plaats in België, eist de eer op de stropdas te hebben „uitgevonden”. In 1692 voerden Engelse strijdkrachten een verrassingsaanval uit op Franse troepen die daar gestationeerd waren. Volgens de Duitse Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung „hadden de [Franse] officieren geen tijd om zich correct te kleden. Maar zij bonden snel de halsdoek van hun uniform met een losse knoop om hun nek en duwden de uiteinden door de knoopsgaten van hun jas. Voilà, de geboorte van de stropdas in zijn oorspronkelijke vorm.”

Dit modesnufje van de soldaten was echter niet helemaal nieuw. Deskundigen op het gebied van de geschiedenis van de stropdas zeggen dat krijgslieden van de Chinese keizer Cheng (Shih Huang Ti) eeuwen voordien een sjaalachtige doek om de hals gevouwen droegen die hun rang aangaf.

Misschien wel de beroemdste waren echter de halsdoeken die gedragen werden door de Kroaten die voor koning Lodewijk XIV van Frankrijk vochten. Tijdens een overwinningsparade in Parijs waren de Fransen zo gefascineerd door de halsdoeken van de Kroaten dat zij die cravates noemden, van Cravate, Kroaat, en de halsdoeken ook zelf gingen dragen. „Van toen af aan”, schrijft het eerder genoemde nieuwsblad, „was de dassenmode niet meer te stuiten, hoewel de soldaten in Steenkerke de eersten waren die van de halsdoek een geknoopte das maakten.”

Tijdens de Franse Revolutie (1789–1799) gaven mannen hun politieke gezindheid aan met de kleur van de „kroaat”, of halsdoek, om hun nek. In de negentiende eeuw werd deze manier van kleden „ontdekt” door modieuze Europese kringen. Toen werd de halsdoek uit de militaire en politieke arena omhooggeheven en ging deel uitmaken van de garderobe van de mannelijke bevolking in het algemeen. Tegenwoordig wordt de stropdas niet alleen in veel maatschappijen over de hele wereld aanvaard, hij wordt bij bepaalde gelegenheden zelfs verplicht gesteld.

[Illustratieverantwoording op blz. 31]

Historic Costume in Pictures/Dover Publications, Inc., New York