Een blik op de wereld
Huwelijken geschokt
Veel vrouwen in het gebied van Kobe (Japan) zijn ontstemd over het gedrag van hun man tijdens en na de aardbeving die de streek begin 1995 teisterde. „Er zijn niet alleen barsten ontstaan in ons huis maar ook in onze relatie aangezien ik nu tot het besef ben gekomen dat ik niet op mijn man kan vertrouwen”, zei een vrouw blijkens een aanhaling in de Asahi Evening News. De mannen worden gehekeld omdat zij ongevoelig waren, geen troost schonken toen die werd gezocht en bovenal omdat zij alleen hun eigen behoud op het oog hadden. Een vrouw „was geschokt dat haar man alle rijstballen opat die hun waren uitgereikt, zonder iets voor haar over te laten”, bericht een vrouwencentrum in de prefectuur Hyogo. Een andere vrouw vertelde het centrum: „Ik heb totaal geen vertrouwen meer in mijn man nadat hij wel de namen van onze kinderen uitriep maar mijn naam niet noemde.” Het centrum voegde er echter aan toe dat ongeveer een zelfde aantal mensen zegt dat hun relatie door de aardbeving versterkt is.
De terugkeer van bijna uitgestorven soorten
Een „Italiaans wonder” — zo noemen volgens de Milanese krant Corriere della Sera sommigen het dat verscheidene diersoorten zich herstellen terwijl ze op uitsterven stonden. Hoofdzakelijk vanwege de instelling van beschermde gebieden in de Alpen en de Apennijnen zijn dieren als herten, gemzen, damherten en reeën in Italië weer talrijker aan het worden. De Apennijnse wolf, die sterk in aantal toeneemt, verspreidt zich nu van Italië naar de Franse Zee-Alpen. Er bevinden zich echter nog soorten in gevaar, zoals de otter en de monniksrob, maar deskundigen zijn ervan overtuigd dat serieuze programma’s voor natuurbehoud „gegarandeerd duurzame, concrete en positieve resultaten moeten opleveren”, schrijft de Corriere della Sera.
De perfecte winterjas
Geleerden die vanuit vliegtuigjes ijsberen proberen te signaleren, hebben het heel moeilijk — en niet alleen om de voor de hand liggende reden dat de beren wit zijn en zich in sneeuwlandschappen ophouden. Volgens Popular Science leken geleerden daar een slimme oplossing voor te hebben: zij maakten gebruik van gevoelige infraroodfilm en redeneerden dat hiermee gemakkelijk de door deze grote dieren uitgestraalde lichaamswarmte gedetecteerd kon worden. Maar de film gaf niets te zien! De vacht van de ijsbeer schijnt zo’n goede isolator te zijn dat het dier maar heel weinig warmte afgeeft. Het tijdschrift merkt ook op dat de haren van de vacht de ultraviolette zonnestraling goed schijnen te kunnen geleiden en deze doorsturen naar wat misschien „zonnecellen” zijn die op de een of andere manier zulk licht in warmte kunnen omzetten.
Flauwvallende fans
Waarom vallen er op rockconcerten zo veel fans flauw? Een neuroloog van het Academisch Ziekenhuis in Berlijn (Duitsland) heeft het verschijnsel onlangs onderzocht. Op een Berlijns rockconcert, dat voornamelijk door jonge vrouwen werd bijgewoond, vielen er tijdens het optreden ongeveer 400 flauw. Volgens het tijdschrift Discover ontdekte de neuroloog dat 90 procent van de slachtoffers in de voorste rijen had gestaan. Om deze zeer gewilde plaatsen te bemachtigen hadden de meisjes uren in de rij moeten staan, en velen hadden al enige tijd niets gegeten of de voorgaande nacht niet geslapen. Door andere factoren — hun eigen geschreeuw en het opdringen van de rijen achter hen — ontstond druk op de borst, waardoor de bloeddruk daalde. Dit beroofde vervolgens de hersenen van hun bloedtoevoer. Flauwvallen was het gevolg. Toen de neuroloog de aanbeveling deed dat rockfans van tevoren iets eten en wat slapen, dat zij blijven zitten en tijdens de show kalm blijven en zich buiten het gedrang houden, erkende hij tegelijk dat waarschijnlijk weinig tienerfans daar gehoor aan zullen geven.
Gratis oppas?
Altijd gehaaste en gestresste ouders in de Amerikaanse voorsteden hebben een nieuwe manier ontdekt om anderen op hun kinderen te laten passen zodat zij wat boodschappen kunnen doen. Zij laten de kinderen in een speelgoedwinkel of een multimedia-computerzaak achter. Gefascineerd door al dat high-techspul, spelen de kinderen met demonstratiemodellen totdat de ouders terugkomen. Niet onbegrijpelijk is het winkelpersoneel iets minder enthousiast over deze ontwikkeling, zo bericht het tijdschrift Newsweek. Zij klagen dat op zijn minst de demonstratiemodellen niet voor potentiële klanten beschikbaar zijn; op zijn slechtst raken ze stuk. Anderen maken mee dat ouders bij terugkomst klagen dat niemand hun kinderen in de gaten heeft gehouden of naar het toilet heeft meegenomen! Sommige winkels bestrijden de trend inmiddels — hetzij door de demonstratiecomputers minder toegankelijk te maken of door de bewakingsdienst erbij te halen wanneer zij kinderen zonder toezicht aantreffen.
Duinen in gevaar
„Israël komt zonder zand te zitten.” Met dit bericht kwam het tijdschrift New Scientist onlangs. Vanwaar dit onwaarschijnlijk klinkende tekort? Welnu, zand is een belangrijk ingrediënt van beton, waaraan in de bouwnijverheid, die in het land gouden tijden beleeft, een onverzadigbare behoefte bestaat. De afgelopen 30 jaar is dan ook, met heel weinig overheidsregulatie, door ontwikkelaars het zand bij karrevrachten weggehaald uit Israëls grote langs de kust liggende zandafzetting, die zich eens van Jaffa tot Gaza uitstrekte. En dieven stelen jaarlijks een miljoen ton zand om het op de zwarte markt te verkopen. Ecologen zijn bezorgd dat het kleiner wordende, kwetsbare ecosysteem van de zandduinen, waarop slechts een paar soorten planten en dieren zich kunnen handhaven, geruïneerd wordt. En ontwikkelaars beginnen zich af te vragen waar hun zand vandaan moet komen als Israëls voorraad op raakt.
Japanse gezondheid heeft te lijden van westerse invloed
De bevolking van Japan heeft de hoogste levensverwachting ter wereld, maar onder invloed van westerse levensstijlen wordt die status wellicht aangetast. New Scientist berichtte onlangs dat van de 2,1 miljoen mensen die in 1994 een lichamelijk onderzoek ondergingen, slechts 18 procent kerngezond mocht heten. Tien jaar daarvoor was dat 30 procent. Volgens een van de auteurs van een rapport van de Japanse Ziekenhuizenassociatie is de schuldige het hoge vet- en cholesterolgehalte in voedingsmiddelen naar westerse stijl, plus een toename in roken en alcoholgebruik. De ergste achteruitgang in de gezondheid werd geconstateerd in de sterk geïndustrialiseerde regio’s, zoals de agglomeratie Osaka-Kobe. In tegenstelling daarmee is de gezondste regio in het noorden te vinden, de plattelandsgebieden van het eiland Hokkaido.
Waar de tijd blijft
Waar is de dag mee heengegaan? Velen stellen die vraag in retorische zin, maar in een recente studie heeft men er een wetenschappelijk antwoord op proberen te geven. Een onderzoeksfirma in Illinois (VS) heeft een zich over drie jaar uitstrekkende studie gemaakt van de dagelijkse activiteiten van zo’n 3000 mensen aan wie gevraagd werd bij te houden waarmee zij hun tijd doorbrachten. De groep varieerde in leeftijd van 18 tot 90 jaar en had heel diverse achtergronden. De belangrijkste tijdsbesteding was slapen, gevolgd door werken, wat gemiddeld 184 minuten per dag in beslag nam. Dan kwam het kijken naar tv en video, met 154 minuten. Huishoudelijk werk vergde 66 minuten, onderweg zijn — van en naar het werk bijvoorbeeld — kostte 51 minuten, persoonlijke verzorging 49, en zorg voor kinderen en huisdieren 25. Bijna onder aan de lijst stond aanbidding, waarmee gemiddeld 15 minuten per dag gemoeid waren.
Meer kerken te koop
Investeerders verdringen elkaar om zelden gebruikte kerkgebouwen in Brisbane, de hoofdstad van Australiës noordelijke staat Queensland, in handen te krijgen, zo vertellen makelaars. Twee factoren zijn hier naar verluidt verantwoordelijk voor: afnemend kerkbezoek en het streven van investeerders om „iets unieks” te kopen. De krant The Courier-Mail bericht dat in Brisbane momenteel meer dan een dozijn kerken te koop staan en dat sommige al tot woningen en kantoren verbouwd zijn. De krant citeert een directeur van een makelaarskantoor: „Nogal wat” kerkgebouwen zijn „gebruikt als restaurant, galerie, antiekhandel, kantoor of woning”. Een makelaar zei: „Ik wou dat ik er meer te koop had.”
Tot op het bot geseculariseerd
De Duitse staat Beieren is een hecht rooms-katholiek bolwerk. Beierse schoolverordeningen schrijven zelfs dwingend voor dat in alle overheidsscholen in elk klaslokaal een crucifix hangt. Nu heeft echter het Federale Constitutionele Hof dit voorschrift nietig verklaard omdat het in strijd is met de Duitse grondwet, die vrijheid van godsdienst waarborgt, zo bericht de Süddeutsche Zeitung. Een „zwarte dag in de geschiedenis van ons volk”, weeklaagde aartsbisschop Meisner van Keulen volgens de Westfälische Allgemeine Zeitung. Sommigen verbaasden zich meer over de controverse dan over de uitspraak op zich. Per slot is de Duitse samenleving „geseculariseerd tot op het bot”, schrijft de Hamburgse krant Die Zeit, en „geldt haar eerbetoon het materialisme, consumeren en pure zelfverwerkelijking”.