Dodelijke microben grijpen om zich heen

Eloise en haar medepassagiers kregen na aan boord van een vliegtuig gestapt te zijn voor een vlucht van Londen naar New York, een „Health Alert Notice”-kaart overhandigd. Het was mei 1995. Op de voorkant van de kaart stond:

„AAN de reiziger: Bewaar deze kaart zes weken in uw portefeuille of tasje. Wordt u in die periode ziek, geef deze kaart dan aan uw arts en vertel hem/haar over uw recente reis buiten de Verenigde Staten.

Misschien hebt u voor uw aankomst in de Verenigde Staten blootgestaan aan een besmettelijke ziekte en die wetenschap kan nuttig voor uw arts zijn bij het stellen van een diagnose.”

Stewardessen deelden ook kranten uit waarin een verslag stond over een uitbarsting van Ebola, een virusziekte die in Zaïre tientallen slachtoffers eiste.

Eloise las over Ebola — een wrede en dodelijke ziekte. Besmette patiënten kregen eerst koorts, keelpijn en hoofdpijn, weldra gevolgd door braken, buikpijn en diarree. Dan volgden hevige, niet te stelpen bloedingen, zowel inwendig als uitwendig. In negen van de tien gevallen trad de dood snel in.

Enkele maanden daarvoor waren er berichten geweest over andere vreemde en dodelijke ziekten: pest in India bijvoorbeeld. Elders waren mensen binnen enkele uren gestorven aan wat de media een „vleesetende bacterie” hadden genoemd.

Eloise draaide de kaart in haar hand om. Op de achterkant stond:

„Aan de arts: De patiënt die deze kaart overhandigt, is onlangs in het buitenland geweest en kan bloot hebben gestaan aan een besmettelijke ziekte die niet veel in de Verenigde Staten voorkomt. Indien u in dit geval vermoedt met een ongewone infectieziekte van doen te hebben (cholera, hemorragische koorts, malaria, gele koorts, enz.), gelieve u dit onmiddellijk te melden bij de Geneeskundige Dienst van uw stad, provincie of staat en ook (telefonisch — op kosten van de opgeroepene) bij de Afdeling Quarantaine van het Centrum voor Ziektebestrijding in Atlanta (Georgia) . . .”

De kaart getuigde van de groeiende internationale bezorgdheid over de verbreiding van dodelijke microben — parasieten, bacteriën en virussen — die, na op één plaats op aarde een epidemie te hebben doen ontbranden, snel als een bosbrand om zich heen kunnen grijpen. In tegenstelling tot Eloise en haar medepassagiers hebben microben geen paspoorten bij zich en respecteren zij evenmin nationale grenzen. Binnen in iemand die besmet is, verplaatsen ze zich met ongelofelijk gemak zonder ontdekt te worden.

Terwijl Eloise de kaart zorgvuldig in haar tasje opborg, vroeg zij zich af: ’Waar komen die dodelijke ziekten vandaan? Waarom is de moderne medische wetenschap klaarblijkelijk niet in staat ze de baas te worden?’ Misschien hebt u daar ook over nagedacht.