Een blik op de wereld
Wereld wacht een „gezondheidsramp”
„De belangrijkste doodsoorzaak en de belangrijkste oorzaak ook van slechte gezondheid en lijden over de hele wereld is . . . extreme armoede.” Deze verklaring staat in The World Health Report 1995, gepubliceerd door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). De helft van de 5,6 miljard mensen die er nu op aarde leven, heeft geen toegang tot essentiële medicijnen; bijna een derde van de kinderen is ondervoed; en een vijfde van de wereldbevolking leeft in extreme armoede, aldus het rapport. The Independent, een Londense krant, citeert de directeur-generaal van de WHO, die waarschuwt voor een „gezondheidsramp waarbij veel van de prachtige resultaten . . . van recente decennia ons weer zullen ontglippen”.
Wiegedood teruggedrongen
In de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen krijgen alle ouders van pasgeboren baby’s een folder die hen informeert over factoren die het risico van wiegedood kunnen vergroten. Nadat het voorlichtingsprogramma was gestart, daalde het aantal gevallen van wiegedood in de deelstaat met 40 procent, zo meldt de Süddeutsche Zeitung. Naar verluidt hebben Australië, Engeland, Nederland en Noorwegen met soortgelijke programma’s dalingen van wel 60 procent zien optreden. Dit nieuwe programma om mensen bewust te maken van het risico van wiegedood, waarschuwt ouders de baby niet op zijn buikje te slapen te leggen, en noemt ook een groot donzen dekbed of een zachte matras, roken tijdens de zwangerschap en blootstelling van de baby aan tabaksrook als zaken om te vermijden.
Wat te doen bij rugpijn
Als iets wat 90 procent van alle mensen te eniger tijd in hun leven overkomt, is lage rugpijn „de meest frequente aandoening waar mensen mee te maken krijgen”, aldus de Canadese Medical Post. Meestal is het echter niet nodig om er, met alle kosten van dien, een arts bij te halen. Dr. Garth Russell, een orthopedist, zegt dat „het in 90% van de gevallen van plotselinge of acute inflammatoire rugpijn (gewoonlijk na fysieke activiteit) alleen een kwestie is van ernstige spierspasmen van de rug, wat met twee of drie dagen bedrust wel bijtrekt”. Dr. Russell doet de aanbeveling daarna ’een begin te maken met wat lichte oefeningen en uw dagelijkse activiteiten te hervatten’.
Gewelddadige videospelen
Realistische, gewelddadige videospelen vormen een vertrouwd element in de cultuur van veel jonge mensen, aldus een verslag in de Canadese Vancouver Sun. De krant citeert een studie waaruit blijkt dat jonge spelers fysiologisch opgewonden raken tijdens het spelen van zo’n spel. Hun hartslag neemt significant toe — in sommige gevallen tot meer dan het dubbele. Wat de onderzoeker bezighield, was of ’jongelui het geweld binnen het videospel weten te houden of dat het doorsijpelt in hun leven’. Charles Ungerleider, hoogleraar opvoedkunde aan de University of British Columbia, is van mening dat zulke spelen de boodschap overdragen dat geweld een manier is om problemen op te lossen. Hij merkt op: „Het zegt iets opmerkelijks over de maatschappij dat gewelddadige videospelen een aanvaardbare vorm van amusement zijn.”
Zorgwekkende virussen
Volgens een artikel in U.S.News & World Report ’hebben zowel nieuwe plagen als oude ziekten vrij spel’. Hoe komt dat? Een aantal factoren hebben de kwetsbaarheid van de mens voor ziekten vergroot, legt de Zwitserse Neue Zürcher Zeitung uit. Daaronder valt bijvoorbeeld de toename in internationaal reisverkeer, waardoor ziekten worden geïntroduceerd in bevolkingen zonder immuniteit ertegen. Maar er is meer. Wat de mensen van het Centrum voor Ziektebestrijding (CDC) in Atlanta in de Amerikaanse staat Georgia echt angst inboezemt, zo merkt U.S.News op, „zijn de alledaagse microben die eens gemakkelijk met antibiotica plat te krijgen waren en die nu zelfs de nieuwste en krachtigste middelen kunnen weerstaan”.
Effecten van een giftig milieu?
Voor het eerst heeft Canada te maken gekregen met een stijging van het nationale sterftecijfer die veel groter was dan voorspeld, aldus de krant The Globe and Mail. In plaats van de verwachte toename van 3 procent steeg het aantal sterfgevallen onder Canadezen van 1992 op 1993 met 4,3 procent, de hoogste toename die ooit geregistreerd is. De cijfers omvatten ook een stijging van de zuigelingensterfte, de eerste in 31 jaar. Deze stijgingen zijn ongewoon en verontrustend, aldus het bericht. Het deed een Canadese deskundige denken aan de dood van de kanarie — die vroeger werd meegenomen als indicatie voor giftige gassen in de mijnen. „Kan dit de eerste aanwijzing zijn dat ons milieu steeds giftiger wordt?”, was de vraag die hij zich stelde.
Jongeren pessimistisch over toekomst
Australië werd eens het „gelukkige land” genoemd, maar een toenemend aantal Australische jonge mensen zou het daar nu wellicht niet mee eens zijn. De krant The Australian berichtte over een onderzoek onder jonge mensen tussen de 15 en 19 jaar en las daaraan af dat zij „een ’apocalyptisch beeld’ van Australiës economische toekomst” hadden. Er werden leerlingen in hun 9de, 10de en 11de jaar op staats-, katholieke en privé-scholen geïnterviewd. „Volgens het rapport geven de bevindingen ’heel duidelijk’ te kennen dat de huidige generatie van 15- en 16-jarigen ’niet staat te popelen om de toekomst te omarmen’ — overtuigd als zij zijn dat de maatschappij gewelddadiger zal worden en dat de werkloosheid hoog zal blijven”, zo berichtte de krant. Op de vraag hun leven tien jaar na nu te beschrijven, ’noemden de meesten een verslechterende economie en een maatschappij waarin mensen minder controle over hun financiële toekomst hadden’.
HIV-dragers niet ingelicht
In Japan laten sommige artsen na HIV-dragers over hun besmetting in te lichten, zodat huwelijkspartners van zulke besmette personen op hun beurt zijn geïnfecteerd. Na een onderzoek in 363 ziekenhuizen en medische instellingen in het land onthulde het Ministerie van Gezondheidszorg en Welzijn dat slechts 43 procent van de instellingen alle HIV-patiënten over hun toestand inlicht. Ongeveer 28 procent informeert slechts enkele patiënten. Sommige ziekenhuizen gaven toe dat ze hun patiënten helemaal niet inlichtten, terwijl andere de vraag niet beantwoordden, zo schreef The Daily Yomiuri. Eén belangrijke reden die artsen opgaven voor het achterhouden van informatie was de „uiterst labiele mentale toestand” van de geïnfecteerden.
Iets nieuws op de kamelenmarkt
Toeristen hebben op hun reizen vaak oog voor het ongewone, maar zij kunnen zelf een heel vreemd schouwspel zijn voor de plaatselijke bewoners. De International Herald Tribune bericht dat westerse toeristen de kamelenmarkt (misschien wel de grootste ter wereld) in de noordelijke woestijnstad Pushkar in India hebben ontdekt. De kamelenhandelaars daar vinden hun buitenlandse bezoekers heel amusant. De Tribune legt uit dat de „kameeldrijvers gefascineerd zijn door deze bizarre mensensoort die rood wordt onder de woestijnzon, de wereld bekijkt door een zwart kastje dat voor het gezicht wordt gehouden en bereid is $2 (meer dan twee daglonen voor de meeste boeren in de woestijn) te betalen voor een uurtje rijden op een schommelende kameel”. Op de vraag of het toenemende aantal toeristen een goede of een slechte zaak is, antwoordde een kamelenhandelaar: „Goed. Wij vinden het leuk om naar hen te kijken.”
China’s eroderende waarden
„Preoccupatie met rijkdom bedreigt het fundament van de Chinese maatschappij, het gezin”, bericht The Wall Street Journal. „Gezinnen vallen uiteen en brengen een zelfzuchtige ’ik-generatie’ aan jongeren voort. Misdaad en corruptie hebben recordhoogten bereikt.” Kinderen die voorheen respect voor hun ouders hadden, gebruiken hen nu als knechtje en zijn niet bereid hen op hun oude dag te verzorgen, zegt een onderzoekster. Velen in China houden nog aan de traditionele waarden vast, maar ze zijn aan het eroderen omdat miljoenen van huis wegtrekken om elders hun geluk te beproeven. „De jacht op geld is het doel geworden. Voor geld zijn mensen bereid het goede te verwaarlozen, maatschappelijke waarden te verwaarlozen”, zo zegt de vice-minister voor staatsveiligheid Bai Jingfu.
Nieuwe soorten
Op zoek naar nieuwe plantesoorten speuren Britse en Braziliaanse botanici nu al meer dan 20 jaar één enkele berg in het noordoosten van Brazilië af. Tot dusver hebben zij het verbijsterende aantal van 131 soorten ontdekt die voorheen onbekend waren, allemaal in een gebied van slechts 171 vierkante kilometer. Deze „hof van Eden”, zoals de krant Folha de São Paulo de plek noemt, is de 1960 meter hoge Pico das Almas in de Braziliaanse deelstaat Bahia. De plantkundigen hebben zo’n 3500 herbaria geraadpleegd om er zeker van te zijn dat al deze planten inderdaad nieuwe ontdekkingen waren — en dat was het geval. Simon Mayo van Engelands Royal Botanic Gardens vertelde de krant: „Het is indrukwekkend om op het eind van de twintigste eeuw zo veel planten te ontdekken.”