De Hoge Raad van Noorwegen houdt de godsdienstvrijheid hoog

WELKE omstandigheden zouden een ouder ongeschikt kunnen maken om een kind groot te brengen? Over die vraag wordt overal ter wereld fel gedebatteerd in voogdijzaken. Er worden veel factoren beschouwd, onder meer de gezondheid van beide ouders, hun woonomstandigheden en hun verstandhouding met het kind.

Maar wat valt er te zeggen van hun godsdienst? Kan een ouder eenvoudig om zijn of haar geloof ongeschikt worden verklaard? Die vraag werd in Noorwegen de kern van een strijd om de voogdij waarbij een van Jehovah’s Getuigen betrokken was. Er ging ruim twee jaar overheen en er vonden drie rechtszittingen plaats voordat de zaak beslecht werd door de Noorse Hoge Raad.

Het begon in 1988. Tegen maart 1989 waren de ouders officieel gescheiden en hun dochtertje werd aan de moeder toegewezen. De vader stapte naar de rechter en voerde aan dat hij de volledige ouderlijke verantwoordelijkheid voor het meisje moest krijgen. Volgens hem was de moeder niet in staat het kind een normale, gezonde opvoeding te geven en zou zij alleen omgangsrecht moeten hebben. De reden voor zijn bewering? Zij was aangesloten bij Jehovah’s Getuigen.

De vader vroeg tegenstanders van Jehovah’s Getuigen een „deskundigen”-verklaring af te leggen, met de bedoeling de rechtbank ervan te overtuigen dat de leer en de levenswijze van Jehovah’s Getuigen strijdig zijn met de opvattingen en waarden nodig voor verantwoordelijk ouderschap. De arrondissementsrechtbank besliste met twee tegen één dat het kind voor haar dagelijkse verzorging bij haar moeder moest blijven en de vader kreeg omgangsrecht toegekend. De vader ging in hoger beroep bij het rechtscollege in tweede aanleg. Opnieuw bleef met een twee-tegen-één-uitspraak de dagelijkse verzorging van het kind door de moeder gehandhaafd. Deze keer kreeg de vader echter meer omgangsrecht. Bovendien leken zelfs de rechters die ten gunste van de moeder beslisten, hun twijfels te hebben over de toekomst van het kind. Nu de vader vastere voet gekregen had, ging hij in cassatie bij de Noorse Hoge Raad.

Opnieuw trachtte de vader de geloofsovertuiging van Jehovah’s Getuigen in diskrediet te brengen. Het zou schadelijk zijn voor zijn dochtertje, zo beweerde hij, als zij onder een dergelijke invloed zou opgroeien.

De Hoge Raad was echter een andere mening toegedaan. Tot staving van een uitspraak gedaan op 26 augustus 1994 verklaarde de eerste rechter van het hof: „Het lidmaatschap van Jehovah’s Getuigen van de moeder is geen beletsel om de dagelijkse verzorging van het kind aan haar toe te wijzen.” Tevens zei hij: „Mijn bevinding is dat het kind goed functioneert en een gelukkig meisje is. Zij schijnt de problemen die nu eenmaal rijzen doordat haar vader en haar moeder een zeer verschillende kijk op het leven hebben, redelijk goed verwerkt te hebben.” Zijn conclusie werd unaniem gesteund door de vier andere rechters.

Waarheidminnende mensen in Noorwegen waarderen het zeer dat de rechters van de Hoge Raad de valse beschuldigingen doorzagen die tegen Jehovah’s Getuigen werden ingebracht. Met deze uitspraak bekrachtigde de Hoge Raad de vrijheid van ieder individu om God te aanbidden en zijn of haar kinderen een liefdevolle opvoeding op basis van bijbelse beginselen te geven.a

[Voetnoot]