Een blik op de wereld
Sterren tellen
Hebt u ooit omhooggekeken naar een met sterren bezaaide nachthemel en u afgevraagd hoeveel sterren u daar kon zien? Het tijdschrift Sky & Telescope heeft zich onlangs met deze eeuwenoude vraag beziggehouden, en het antwoord is niet zo eenvoudig als men zou vermoeden. Het tijdschrift merkte op dat volgens astronomische naslagwerken de gemiddelde waarnemer op noordelijke breedtegraden boven een redelijk donkere buitenwijk 2862 sterren aan de hemel kan zien staan. Maar niet al deze sterren bevinden zich op elk gegeven moment boven de plaatselijke horizon; veel ervan komen op en gaan onder. Bovendien zijn veel sterren die de waarnemer recht boven zich gemakkelijk kan zien, onzichtbaar wanneer ze dichter bij de horizon staan. Dat komt omdat het licht van de ster bij zo’n lage stand een grotere afstand door de aardatmosfeer moet afleggen om het oog van de waarnemer te bereiken. Sky & Telescope concludeert dat er voor een waarnemer op 40 graden noorderbreedte zo’n 1809 sterren het hele jaar zichtbaar zullen zijn.
Voornaamste doodsoorzaken in de Verenigde Staten
Wat zijn de voornaamste doodsoorzaken in de Verenigde Staten? Een recent onderzoek, waarvan de resultaten werden gepubliceerd in The Journal of the American Medical Association, richtte zich op de belangrijkste externe, niet-genetische factoren die in een bepaald jaar tot sterfgevallen bijdroegen. Na een uitgebreide beschouwing van het statistische materiaal was de conclusie dat er van de 2.148.000 sterfgevallen die zich in 1990 in de Verenigde Staten voordeden, zo’n 400.000 te wijten waren aan tabak, 300.000 aan een patroon van eetgewoonten en lichaamsbeweging, 100.000 aan alcohol, 90.000 aan ziektekiemen, 60.000 aan toxische stoffen in bijvoorbeeld milieuvervuiling of verontreinigingen van voedsel en water, 35.000 aan vuurwapens, 30.000 aan seksueel gedrag, 25.000 aan motorvoertuigen en 20.000 aan drugsgebruik. Alles bij elkaar bleek uit het onderzoek dat aan zulke externe factoren de helft van alle sterfgevallen in een jaar toe te schrijven was.
Kinderen en oorlog
In de afgelopen tien jaar zijn oorlogen veel gevaarlijker gebleken voor burgers — vooral kinderen — dan voor soldaten, aldus een recent rapport van de Britse hulpverleningsorganisatie Save the Children (Red de kinderen). Een woordvoerder van de organisatie in het buitenland zei blijkens een aanhaling in een bericht van Associated Press: „Negen van de tien oorlogsslachtoffers zijn burgers. Kinderen zijn heel vaak de belangrijkste slachtoffers — en zij lopen inderdaad veel meer kans slachtoffer te worden dan soldaten.” Het 25 bladzijden tellende rapport becijfert de tol die het afgelopen decennium geëist heeft van kinderen, hetgeen de volgende grimmige gegevens oplevert. Meer dan 1,5 miljoen kinderen vonden in oorlogen over de hele wereld de dood; ruim 4 miljoen werden invalide of blind, liepen hersenletsel op of raakten verminkt; meer dan 12 miljoen verloren hun huis; 10 miljoen werden vluchteling; 5 miljoen werden gedwongen in vluchtelingenkampen te leven, en 1 miljoen raakten van hun familie gescheiden. Een op de 200 kinderen in de wereld werd in de afgelopen tien jaar door een oorlog getraumatiseerd en had hulp nodig om de emotionele stress te boven te komen.
Jodium in het zout
Gebrek aan jodium in de voeding heeft een nadelige invloed op het welzijn van minstens 600 miljoen mensen, aldus een schatting van het VN-Kinderfonds. Men gelooft dat er door de deficiëntie onder de getroffenen ieder jaar ongeveer 100.000 baby’s met cretinisme geboren worden (dwerggroei alsook geestelijk achterblijvende ontwikkeling tengevolge van onvoldoende functioneren van de schildklier) en dat bij nog eens 50 miljoen kinderen de fysieke en mentale ontwikkeling belemmerd wordt. Een gebrek aan jodium veroorzaakt ook krop, een vergroting van de schildklier. Het is gemakkelijk en niet duur om jodiumdeficiëntie tegen te gaan — eenvoudigweg zout gebruiken waaraan jodiumverbindingen zijn toegevoegd. Er wordt aan gewerkt om in 1995 de zoutvoorraden in de wereld te joderen en tegen het jaar 2000 aandoeningen tengevolge van jodiumdeficiëntie te hebben geëlimineerd.
Stadion „opnieuw gezegend”
Een voetbalteam in Pescara (Italië) heeft onlangs de hulp ingeroepen van een katholieke bisschop om bevrijd te worden van de „pech” die hen achtervolgde, zo bericht de krant La Repubblica. Een lange periode van „pech” die algemeen op rekening van het stadion werd geschreven meer dan zat, verzocht de aanvoerder van het team om krachtdadige tussenkomst van de geestelijkheid. Enige tijd voordien had een priester het stadion gezegend en het team had toen zijn eerstvolgende wedstrijd gewonnen. Management, supporters en spelers die een „herzegening” bijwoonden — een door de bisschop zelf gecelebreerde mis op de tribune van het stadion — hopen nu dat het team het er ditmaal nog beter zal afbrengen. Toen het stadion voor het eerst geopend werd, is het ook gezegend, maar ’kennelijk heeft de bewieroking bij de opening haar kracht verloren’, aldus La Repubblica.
80.000 aardbevingen in 40 jaar
„Het seismologisch station in Bensberg bij Keulen (Duitsland) heeft meer dan 80.000 aardbevingen in alle delen van de wereld geregistreerd”, bericht de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Dit werd bekendgemaakt door professor Ludwig Ahorner, hoofd van het meetstation, dat al 40 jaar de aardbevingen en trillingen in de aarde heeft geregistreerd. Hoe kan het station aardbevingen registreren die in een ander deel van de aarde plaatsvinden? Er worden instrumenten gebruikt die zo gevoelig zijn dat ze zelfs de zwakke trillingen in de aarde detecteren die ontstaan als tijdens winterse stormen de golven de Noordzeekust beuken, zo’n 200 kilometer verderop. De sterkste aardbeving in Duitsland die het station heeft gemeten, vond plaats in april 1992. Ze mat 5,9 op de schaal van Richter.
De Grote Groene Muur
De grote Chinese muur, die er eeuwen geleden slechts ten dele in geslaagd is de binnenvallende Mongoolse horden tegen te houden, heeft misschien uiteindelijk toch erkenning gevonden. Volgens Science News zijn er al vanaf de jaren ’50 grote gordels bomen geplant langs het traject van de muur. Deze Grote Groene Muur zoals hij al is genoemd, bestaat uit zo’n 300 miljoen bomen. Het doel ervan: een barrière vormen tegen de stofstormen die vanuit de Gobi en andere woestijngebieden over China razen. De resultaten? In de jaren ’50 werd Peking iedere lente door 10 tot 20 stofstormen geteisterd, waarbij het zicht 30 tot 90 uur per maand tot minder dan een kilometer werd gereduceerd. Maar in de jaren ’70 was het aantal stormen gedaald tot minder dan 5 per lente, met een minder ernstige afname van het zicht voor minder dan 10 uur per maand. Science News citeert een atmosferisch-scheikundige die zegt dat deze enorme bosgordels „waarschijnlijk een van de effectiefste weersveranderingsprogramma’s van de 20ste eeuw vormen”.
Satanisme in de gevangenis
Gevangenisautoriteiten in Colorado (VS) hadden een gedetineerde het recht ontzegd in zijn cel satanische riten uit te voeren. Een federale gevangenisverordening verbood duivelaanbidding; bovendien redeneerden de functionarissen dat enkele voorwerpen die de gevangene voor aanbidding had aangevraagd — waaronder een korte houten staf, een gong, een zwart gewaad, kaarsen en kandelaars, een kelk en wierook — als wapen gebruikt zouden kunnen worden. Een federale rechter in Denver heeft echter onlangs de beslissing ongedaan gemaakt en verklaard dat de gedetineerde het grondwettelijke recht bezit zijn religie in de gevangenis te praktizeren. De rechter oordeelde voorts dat de bepaling tegen duivelaanbidding in strijd was met de grondwet. Volgens een bericht van Associated Press schreef de rechter in zijn motivatie: „Wij moeten de duivel geven wat hem toekomt.” De gedetineerde zit een straf van tien jaar uit wegens kidnapping.
Onderstromen in de Stille Zuidzee
Een rapport voor de op Fiji zetelende Pacific Conference of Churches onthult dat de leiders van gevestigde kerken zich zorgen maken over de groei in het Zuidzeegebied van wat zij NRG’s (nieuwe religieuze groepen) noemen. In hoofdzaak denkt men hierbij aan de Assemblies of God, Zevendedagsadventisten, Mormonen, Jehovah’s Getuigen en leden van het bahaʹi-geloof. Al ongeveer 20 procent van de eilanders heeft zich bij deze religies aangesloten, aldus het rapport van Manfred Ernst. De kerken klagen dat de NRG’s politieke verandering verhinderen omdat sommige ervan zich niet aansluiten bij politieke partijen of protestbewegingen; andere worden geen lid van vakbonden. „Volgens Ernst”, zo schreef de Mainichi Daily News, „winnen de NRG’s steeds meer aan populariteit vanwege de onaantrekkelijkheid van de traditionele gevestigde christelijke kerken.”
Argentijns onderzoek naar verkrachtingen
Van januari tot oktober 1994 werden in één enkele Argentijnse provincie, Córdoba, 254 gevallen van verkrachting aangegeven. De in Buenos Aires uitkomende krant Clarín merkte op dat een politierapport uit Córdoba „een eind maakte aan de mythe die er rond verkrachtingen hangt”. Verkrachters zijn niet altijd alleen maar ontaarde figuren die onder dekking van de duisternis onbekende slachtoffers besluipen; volgens dit rapport worden 4 van de 10 slachtoffers in hun eigen huis verkracht door hun eigen vader, stiefvader of een ander familielid. Verder cijfermateriaal in het politierapport onthult dat ’van de 254 gevallen die dit jaar gerapporteerd werden, 36 procent plaatsvond in het huis van het slachtoffer, 23 procent bij het verlaten van een dansgelegenheid, 13 procent op de openbare weg, 10 procent op een onbebouwd stuk grond, 6 procent op een bouwterrein en 3 procent op een voetbalveld, in een wachtkamer van een busstation, een gevangeniscel of een tourbus’. Het rapport besloot met de vermelding dat de politie 66,54 procent van de gevallen had opgelost.