Een blik op de wereld
Veronachtzaming van de „grote opdracht”
Jarenlang heeft de christenheid Jezus’ gebod aan zijn volgelingen om discipelen te maken van mensen uit alle natiën de „grote opdracht” genoemd. Volgens een recent opinieonderzoek, uitgevoerd door het Onderzoeksinstituut voor Sociale Wetenschappen van de University of North Carolina (VS), zijn er echter steeds minder „christenen” in de Verenigde Staten die deze opdracht zelfs maar als erg belangrijk bezien. Buiten de — vanouds wat religieuzere — zuidelijke staten zag slechts 32 procent van degenen die zichzelf christelijk achten, anderen tot hun geloof bekeren als een „zeer belangrijke” verantwoordelijkheid van hun kerk. In het Zuiden was dat slechts 52 procent.
Waar rook is, is vuur
Onder de vele welbekende gevaren van roken is er een dat maar al te vaak buiten beeld blijft: brand. Volgens het Amerikaanse Nationaal Genootschap voor Brandbeveiliging veroorzaakten brandende sigaren en sigaretten in de Verenigde Staten alleen al in 1991 187.000 branden, waarbij 951 personen omkwamen (brandweerlieden niet meegerekend). Dat betekent dat 25 procent van alle dodelijke slachtoffers van branden in woningen dat jaar terug te voeren was op roken — meer doden dan tengevolge van branden door enige andere oorzaak. Met roken in verband staande branden eisten in datzelfde jaar ook een tol van 3381 gewonden en veroorzaakten voor $552 miljoen schade aan eigendommen. Het veelvuldigst vatten beklede meubels, matrassen en beddegoed vlam.
Televisiegeweld gemeten
Volgens een controversieel nieuw onderzoek is ondanks alle ophef over geweld op de Amerikaanse tv — en ondanks vele beloften van de netwerken om het te beperken — het tv-geweld in de afgelopen twee jaar zelfs nog toegenomen. Het onderzoek werd uitgevoerd door het Centrum voor Media-aangelegenheden en Publieke Zaken, dat tot zijn bevindingen kwam door een dag lang alle programma’s op tien zenders te volgen en te vergelijken met wat er op diezelfde datum twee jaar geleden werd geboden. Gewelddaden, gedefinieerd als opzettelijke uitingen van fysieke kracht met lichamelijk letsel of vernieling van eigendommen tot gevolg, bleken in die periode van twee jaar met 41 procent toegenomen. Daden van ernstig geweld werden omschreven als levensbedreigend of waarschijnlijk ernstig letsel veroorzakend, en het aantal hiervan was met 67 procent gestegen. „Het gemiddelde aantal gewelddadige voorvallen was toegenomen van 10 tot bijna 15 scènes per kanaal per uur”, bericht TV Guide.
Wereldwijde ondervoeding
Wereldwijd gezien is er zowel goed nieuws als slecht nieuws betreffende ondervoeding. Volgens Global Child Health News & Review is het percentage kinderen onder de vijf jaar dat aan ondervoeding lijdt, gedaald van 42 procent in 1975 tot 34 procent in 1990. Het absolute aantal ondervoede kinderen is echter gestegen. In ontwikkelingslanden is bij een 193 miljoen kinderen onder de vijf sprake van matig of ernstig ondergewicht, en ongeveer een derde van hen is ernstig ondervoed. Het blad merkt op dat wanneer een kind licht ondervoed is, de sterftekans bij ziekte verdubbeld is. Dat gevaar is verdrievoudigd voor een matig ondervoed kind. Voor een kind dat ernstig ondervoed is, ligt de sterftekans bij ziekte 11 maal hoger. In geïndustrialiseerde landen, zo bericht het blad, is het meest voorkomende voedingsprobleem overgewicht. In Noord-Amerika bijvoorbeeld krijgen kinderen wel 50 procent van hun energie uit vetten — „het dubbele van de aanbevolen proportie”.
Zwarte Zee of „Dode” Zee?
„De Zwarte Zee is de ergst vervuilde zee ter wereld geworden en gaat zieltogend ten onder.” Dit bericht de Russische krant Rossiiskaya Gazeta, die opmerkt dat in de afgelopen 30 jaar de Zwarte Zee „een riool is geworden voor half Europa — een dumpplaats voor enorme hoeveelheden fosforverbindingen, kwik, DDT, olie en ander giftig afval van de 160 miljoen mensen in haar afwateringsgebied”. De vervuiling heeft enkele alarmerende symptomen teweeggebracht. Van de 26 soorten vis die vissers vroeger, in de jaren ’60, in de Zwarte Zee vingen, resteren er nog slechts 5. De dolfijnenpopulatie, eens een forse 1.000.000, is gedaald naar 200.000. Veel van de overgebleven dolfijnen zijn geïnfecteerd met varkenskoorts omdat heel veel varkensfokkerijen hun afval in de Donaudelta lozen.
Marihuana en geheugenverlies
„In een absolute primeur”, zo bericht in Australië The Sydney Morning Herald, „hebben onderzoekers in Sydney aangetoond wat velen allang vermoedden — dat door roken van marihuana veroorzaakt geheugenverlies en gebrek aan concentratie nog lang nadat mensen ermee ophouden, voortduren.” Het onderzoek, uitgevoerd aan de Macquarie University, bevestigde dat de schade die marihuana teweegbrengt, proportioneel is met hoeveel en hoelang men heeft gerookt. Het nieuws wordt nog slechter: „Deze beschadigingen zijn wellicht niet reversibel.” Het onderzoek toonde aan dat vroegere gebruikers te lijden hadden van dezelfde „cognitieve belemmeringen” als degenen die nog steeds marihuana rookten. Meer dan alleen het geheugen is aangetast, vooral bij hen die de drug vijf jaar of langer gebruikten. Die personen bleken langzamer te zijn in het verwerken van informatie en minder in staat zich ergens op te concentreren zonder zich te laten afleiden. Het rapport concludeert dat volgens het gezamenlijke bewijsmateriaal het roken van marihuana werkelijk de fysiologie van de hersenen verandert.
Tieners en pornovideo’s
Van de Japanse middelbare-schooljeugd heeft een alarmerend hoog percentage, 77 procent van de jongens en 24 procent van de meisjes, naar pornografische video’s gekeken, zo blijkt uit een onderzoek door het Bureau voor Bestuur en Coördinatie in Japan. Zelfs van de jongens in de lagere klassen, die niet ouder zijn dan 13 of 14 jaar, heeft 25 procent zulke video’s gezien. De uitwerking daarvan? „Het onderzoek geeft te kennen”, berichtte de Mainichi Daily News, „dat die leerlingen die naar ’volwassen’ video’s hebben gekeken een gebrekkig besef van goed en kwaad ten aanzien van seksuele misdrijven hebben en weinig begrip voor de gevoelens van slachtoffers van zulke misdrijven.” Waren de ouders zich van de situatie bewust? Hetzelfde onderzoek onthulde dat slechts 12 procent van de ouders van de leerlingen wist of vermoedde dat hun kinderen naar pornografische video’s keken.
Mirakel of microben?
„Een van de beroemdste wonderen van de Katholieke kerk is wellicht meer van microbiële dan goddelijke aard geweest”, berichtte het tijdschrift New Scientist onlangs. Het veronderstelde „wonder van Bolsena” vond plaats in 1263 toen een Boheemse priester tijdens een mis de hostie zou oppakken. Het verhaal gaat dat hij zich afvroeg of de hostie echt in het lichaam van Christus zou veranderen zoals de Katholieke Kerk leert. Toen zag hij tot zijn verbazing dat er zich uit de hostie iets afscheidde wat op bloed leek! Al heel lang werd echter door geleerden als verklaring geopperd dat het verschijnsel werd veroorzaakt door een helderrode, druppelende bacterie die in een warm klimaat gedijt op een zetmeelrijke voedingsbodem. Johanna Cullen van de George Mason University in Virginia (VS) heeft onlangs de waarschijnlijke middeleeuwse omstandigheden nagebootst en een cultuur van de verdachte bacteriën op een hostie gekweekt. Deze werd al gauw bloedrood.
Aids door bloed?
Hoe groot zijn de risico’s om van een bloedtransfusie of van bloedprodukten aids op te lopen? Volgens een in Johannesburg verschijnende krant, The Star, zijn sinds de identificatie van aids wereldwijd 600.000 mensen — ofwel 15 procent van alle geïnfecteerden — door bloed of bloedprodukten met het aidsvirus besmet. De huidige stand van zaken is dat testen op HIV tijdrovend en duur is. Sommigen concluderen dat bloed aan minstens zeven verschillende tests onderworpen zou moeten worden. Veelal beschikken ontwikkelingslanden niet over de financiële middelen of de bekwaamheid om deze tests uit te voeren. Zelfs in welvarende landen, waar deze tests wel worden toegepast, worden fouten gemaakt. Paul Strengers, medisch directeur van de Nederlandse bloedtransfusiedienst, geeft toe: „Wij kunnen van geen enkel bloedprodukt zeggen dat het 100 procent veilig is ten aanzien van het HIV-virus of hepatitis.”
Geen frequente bezoeker
Een komeet die in maart 1993 door astronomen in Australië en Frankrijk was waargenomen, is in januari van het jaar daarop officieel erkend door de Internationale Astronomische Unie en heeft de naam McNaught-Russel gekregen. Maar het is heel goed mogelijk dat Chinese astronomen hem het eerst zagen — zo’n 14 eeuwen geleden! Volgens het tijdschrift New Scientist heeft een astronoom berekend dat deze komeet een ongewoon lange tijd voor zijn baan om de zon nodig heeft: 1419 jaar. Opmerkelijk is dat uit oude berichten blijkt dat Chinese astronomen een „dwaalster” observeerden die deze zelfde komeet geweest zou kunnen zijn. Zij dateerden hun waarneming in het derde jaar van een periode die Keen Tih werd genoemd, gedurende de tweede maan, op een dag die Woo Woo heette — ofwel 4 april 574 G.T. Deze komeet zal omstreeks het jaar 3412 zijn volgende bezoek aan ons deel van het zonnestelsel brengen.