Hoe voedzaam is uw voedsel?
DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN BRAZILIË
Hoe kiest u uw voedsel? Door welke factoren laat u zich bij het kopen van voedsel beïnvloeden? Door de fraaie verpakking? De prijs? Het bereidingsgemak? Overtuigende beweringen in advertenties? Of gewoon door hoe het voedsel er uitziet en smaakt? Het doen van de juiste keuzen kan bepalen of u voedzaam voedsel eet of junk food, of uw gezondheid er beter op wordt of juist slechter.
ARMOEDE is een voorname oorzaak van ondervoeding. Hoewel velen voedsel als iets vanzelfsprekends beschouwen, hebben miljoenen anderen zelden een voedzame maaltijd. „Bij ons thuis eten we alles wat we kunnen bemachtigen”, zei een Braziliaanse metselaar, vader van zes kinderen. Dat betekent meestal oud brood en slappe koffie of rijst met bonen. Volgens een rapport van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties lijdt in feite twintig procent van de wereldbevolking honger. Terwijl er in sommige Afrikaanse landen alom hongersnood heerst, zijn er in Azië nog meer mensen die honger lijden. Zelfs in de Verenigde Staten heeft naar verluidt twaalf procent van de bevolking — dertig miljoen mensen — niet genoeg te eten.
Onvoldoende voeding is niet alleen schadelijk maar kan ook dodelijk zijn. „Ondervoeding door slechte gewoonten op het gebied van de kindervoeding eist ruim tienmaal zoveel levens als feitelijke honger”, merkt de wetenschappelijk onderzoeker William Chandler op. „Gepaard aan uitdroging door diarree is ondervoeding de voornaamste doodsoorzaak ter wereld.” UNICEF (het kinderfonds van de Verenigde Naties) bericht: „Geen epidemie, geen overstroming en geen aardbeving of oorlog heeft ooit in nauwelijks een week 250.000 kinderen van het leven beroofd.” Maar dat is volgens die VN-organisatie het aantal kinderen dat mondiaal door ondervoeding en daaruit voortvloeiende ziekten sterft. In feite valt de door ondervoeding aangerichte schade niet te becijferen: Het leervermogen neemt af, de beroepsbevolking verzwakt, de arbeidsproduktiviteit en de kwaliteit van het werk dalen.
Ondervoeding en bijwerkingen als bloedarmoede en andere kwalen kunnen echter verholpen worden als er voldoende goed voedsel gegeten wordt. Hulp van regeringswege in de vorm van maaltijden op school en gaarkeukens bijvoorbeeld kan de ondervoeding in sommige streken verlichten, maar volgens UNICEF-functionarissen is er jaarlijks $25 miljard nodig om de sterfgevallen onder kinderen door diarree, longontsteking en mazelen terug te dringen. ’Dat is veel geld’, zullen sommigen zeggen. Maar dat is naar verluidt wat in één jaar door Amerikanen wordt uitgegeven aan sportschoeisel en door Europeanen aan wijn. Een andere uitdaging is het tegengaan van verspilling. Hoewel naar schatting 32 miljoen Brazilianen honger lijden, gaat volgens een bericht van het Braziliaanse Ministerie van Landbouw „achttien tot twintig procent van de nationale landbouwopbrengst verloren door verspilling van de oogst bij het vervoer of de opslag”, wat een waarde van ƒ 2,5 miljard vertegenwoordigt. In veel landen zijn er grote problemen met de landbouw, de bevloeiing, de voedselopslag en het vervoer; toch kan de aarde nog steeds ruimschoots voldoende voor iedereen leveren. Hoe kunt u dus het probleem hoe uw gezin te voeden het beste aanpakken?
Geld is niet voldoende
In ontwikkelingslanden slagen mensen er vaak in hun gezin te voeden door twee of drie banen te hebben. In Brazilië verlaten jaarlijks 1,5 miljoen mensen hun gezin of vrienden om op zoek naar werk en voedsel naar grote steden te trekken. Hoewel dat wat mensen eten in zekere mate bepalend is voor hun gezondheid, gaat een groot deel van hun inkomen op aan kleding, onderdak en vervoer.
Gelukkig zijn gewone voedingsmiddelen als rijst, bonen, maïs, aardappels, cassave en bananen, aangevuld met wat vlees en vis, de voornaamste voedingsbronnen voor gezinnen overal ter wereld. De Braziliaanse voedingsdeskundige José Eduardo de Oliveira Dutra verklaarde: „Bonen en rijst zijn een combinatie met een zeer hoge voedingswaarde. Met zulke eenvoudige en goedkope voeding is het mogelijk een eind aan de honger in [het land] te maken.” Ja, ook waar u woont, kan goedkoop en voedzaam voedsel verkrijgbaar zijn. Of u zou zelfs een deel van uw voedsel kunnen verbouwen.
Misschien hebt u geld genoeg, maar besteedt u het aan voedzaam voedsel voor uw gezin? Of laat u zich dermate beïnvloeden door knappe en niet-aflatende reclame dat u de voorkeur geeft aan zoetigheid of junk food en daardoor niet voldoende op de behoefte aan eiwitten, mineralen en vitaminen let? Laat u de smaak zwaarder wegen dan het gezondheidsaspect? In The World Book Encyclopedia wordt opgemerkt: „Om een goede gezondheid te krijgen en te behouden, moeten mensen een basiskennis hebben van het menselijk lichaam en hoe het functioneert. Pas dan kunnen zij bepalen wat hun gezondheid wel of niet ten goede komt of schaadt. Lessen over gezondheid moeten een onderdeel zijn van ieders onderwijs.”
Weliswaar leven wij niet alleen om te eten, maar de voeding is een onontbeerlijk deel van ons leven. De bijbel spreekt over goed eten als een beloning voor hard werken, met de woorden: „Dat ieder mens eet en inderdaad drinkt en het goede ziet voor al zijn harde werk. Het is de gave Gods” (Prediker 3:13). Beziet u gezond voedsel als waardevol en noodzakelijk? Zo ja, lees dan in het volgende artikel hoe juiste voeding u en uw gezin tot voordeel kan strekken.