Een blik op de wereld
De afvalhausse
Soldaten op patrouille langs de Poolse grens zijn tegenwoordig alert op een nieuw type invasie — buitenlands afval. Volgens The Washington Post hielden de Poolse autoriteiten in 1992 zo’n 1332 ongewenste zendingen afval alleen al uit West-Europa aan de grens tegen. In de eerste helft van 1993 steeg het aantal van dergelijke zendingen met 35 procent. In veel westerse landen is het zo duur geworden zich van riskant afval te ontdoen, dat vervoer van het afval naar minder ontwikkelde landen, waar het soms moeilijker is op de naleving van milieuwetten toe te zien, een lucratief alternatief is geworden. Zo werden twee Amerikaanse metaalbedrijven schuldig bevonden aan het mengen van 1000 ton giftig stof uit een smeltoven door een zending kunstmest die naar Bangladesh ging. Een deel van het afval wordt zelfs verzonden als zogenaamde liefdadige schenkingen. Douaneautoriteiten in Polen berichten dat zij vaak onder het mom van medische liefdadigheid zendingen uit Australië, Europa en de Verenigde Staten ontvangen die in plaats daarvan blijken te bestaan uit afval als injectiespuiten, ondergoed en toiletartikelen — allemaal gebruikt en vuil.
Echtscheidingsblad
Een tijdschriftenuitgever in Frankrijk die in het ontstellende echtscheidingscijfer commerciële mogelijkheden zag, heeft een blad uitgebracht dat Divorce heet. Een columnist voor het in Sydney (Australië) verschijnende blad Bulletin schrijft dat de inhoud van het tijdschrift grotendeels bestaat uit „adviesrubrieken van advocaten en psychologen, wenken voor vrouwen die proberen hun eerste baan na hun huwelijk te vinden en — voor de dapperen — hoe het maken van afspraakjes te hervatten”. Een onderwerp dat in het blad kennelijk niet aan de orde komt, is echtelijke verzoening. De columnist merkt op: „Iedereen die raad wenst over het herstellen van een wankele relatie, moet elders zoeken.” Ja, put raad uit Gods onfeilbare Woord, de bijbel.
Venezolaanse kolibrie in gevaar
In Venezuela lopen 28 verschillende kolibriesoorten gevaar uit te sterven. Enkele daarvan komen nergens anders ter wereld voor. De kolibrie is inheems in Amerika en wordt aangetroffen van Alaska tot Argentinië en Chili. Hij weegt tussen de 2 en 9 gram, met als kleinste de bijenkolibrie, die een centimeter of 5 lang is, en als grootste de reuzenkolibrie, met een lengte van iets meer dan 20 centimeter. Waardoor wordt de kolibrie in Venezuela uitgeroeid? Door een ziekte of een roofdier? Nee. Carta Ecológica, een door de oliemaatschappij Lagovén uitgegeven nieuwsbrief, onthult dat de boosdoener de ontbossing is — de systematische vernietiging van het woongebied van de vogel. Dit kleine, boeiende, iriserende diertje is slechts een van de vele slachtoffers van de meedogenloze vernietiging van het regenwoud door de mens.
Schadelijke gewoonte verboden
De regering van Pakistan heeft verordend dat op pakjes betelnoot waarschuwingen voor de gezondheid moeten komen zoals die ook op pakjes sigaretten staan, bericht het blad Asiaweek. Volgens het blad zijn miljoenen mensen in het zuiden van Azië verslaafd aan pan masala, een mengsel van betelnoot en verscheidene oliën en andere ingrediënten, gewikkeld in een betelblad en bedoeld om erop te kauwen. India had al waarschuwingen op pakjes betelnoot laten zetten naar aanleiding van rapporten over een verband met mondkanker. En er zijn gevallen bekend van kinderen die in betelnoot gestikt zijn. Bij de nieuwe wetten van Pakistan zal de verkoop van betelnoot aan kinderen onder de vijf jaar verboden worden.
Rol van grootouders wordt groter
Uit onderzoeken in de Verenigde Staten blijkt dat grootouders, en vooral grootmoeders, een steeds grotere rol in het leven van hun kleinkinderen gaan spelen. Uit een voortgezet onderzoek door het Nationale Ouderdomsinstituut is gebleken dat 69 procent van de tussen 1931 en 1941 geborenen grootouder is; een 44 procent van hen besteedt per jaar meer dan 100 uur aan het verzorgen van een of meer van hun kleinkinderen. Gemiddeld brachten deze grootouders 659 uur met de kinderen door, het equivalent van 82 dagen van acht uur, wordt in The Wall Street Journal opgemerkt. Vrouwen, zo bleek uit het onderzoek, besteedden gemiddeld 15 tot 20 uur per week aan het verzorgen van kleinkinderen, en de waarschijnlijkheid dat zij voor kleinkinderen zorgden, was 2,5 maal zo groot als bij mannen.
Vaders zonder contact
Evenals in de rest van de wereld zijn de gezinsbanden in Japan niet meer wat ze geweest zijn. The Daily Yomiuri berichtte onlangs dat zo’n 481.000 Japanse mannen zich door overplaatsingen gedwongen zagen, gescheiden van hun gezin te leven. Dat cijfer lag 15 procent hoger dan vijf jaar daarvoor en verwacht werd dat het nog verder zou stijgen omdat het steeds moeilijker wordt een huis en een school te vinden. In datzelfde verband publiceerde de krant een enquête onder leerlingen van lagere en ’junior’-middelbare scholen waarbij 43 procent van de jongeren zei dat zij helemaal niet met hun vader spraken. Een fors aantal, 18,4 procent, zei nooit een gesprek met hun moeder te hebben.
Veranderingen in het Argentijnse gezin
Recente studies hebben veelzeggende veranderingen aan het licht gebracht in de structuur en het gedragspatroon van het Argentijnse gezin, aldus de in Buenos Aires verschijnende krant Clarín. Over het modelgezin — dat groot en eensgezind is en op vrije dagen of ’s avonds gezamenlijk eet — merkte de krant op: „Velen zijn van mening dat zulke modelgezinnen niets dan een oude foto zijn, een lang vervlogen utopie vastgelegd in enkele afbeeldingen.” Uit cijfers in het door Susana Torrado geschreven boek La familia en la Argentina bleek, dat in de afgelopen tien jaar in Argentinië het aantal eenoudergezinnen, waarvan er nu zo’n 1.200.000 zijn, is gestegen met ongeveer 60 à 80 procent. Onwettige kinderen vertegenwoordigen nu ruim 36 procent van alle geboorten — een toename van bijna 30 procent sinds 1960. Verder is uit interviews gebleken dat een derde van de leeftijdsgroep tussen 20 en 34 jaar niet gelooft dat de huwelijksband voor het leven is.
De woordenschat van kinderen
Het zou wel eens kunnen zijn dat kinderen veel beter op de hoogte zijn van de onaangename realiteiten van de hedendaagse wereld dan volwassenen over het algemeen aannemen, zo bleek uit een onderzoek in Italië. Een team van het Italiaanse Nationale Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek bestudeerde meer dan 5000 opstellen geschreven door schoolkinderen van zes tot tien jaar. Volgens de krant La Repubblica onthulde een vergelijking van hun 6000-woorden-vocabulaire met het door volwassenen geschreven leesmateriaal voor kinderen, dat die „zich niet voor de gek laten houden” door de „bijna irreële, rustige wereld zonder problemen” die kinderen daarin voorgeschoteld wordt. De krant vervolgt: „Zij weten precies wat ’drugs’, ’aids’ en ’verkrachting’ betekenen.” Volgens de onderzoekers „lijkt de wereld uit de kinderopstellen moderner en meer op één lijn met de tijd dan hun leesmateriaal” dat door volwassenen is geschreven, aldus de Corriere della Sera.
Lokaas
Een evangelische kerk in Maryland (VS) bedacht een nieuwe manier om mensen naar binnen te lokken. Onlangs kregen op een zondag de eerste 125 mensen die de kerk inkwamen elk $10. Zij hoefden alleen maar de hele 75 minuten durende dienst bij te wonen, die werd opgeluisterd met een sketch en zang met begeleiding van een „light rock”-band. Volgens Associated Press had een kerkfunctionaris gezegd: „Veel mensen klagen dat zij niet naar de kerk gaan omdat kerken altijd om geld vragen. Wij dachten: ’Waarom zouden we niet het lef hebben hun geld te geven?’” De meeste mensen, aldus het verslag, namen het geld aan, hoewel velen beweerden dat zij het later teruggegeven hadden. Het geld werd door 32 personen gehouden.
Nuttige oude containers
In plaats van grote containers af te danken als louter schroot, heeft een scheepvaartmaatschappij in Zuid-Afrika er een paar ingenieuze gebruiksmogelijkheden voor bedacht als ze te aftands zijn om er nog zware goederen in te vervoeren. Twee van deze grote metalen kisten vormen, met elkaar verbonden, een ruim klaslokaal. Natuurlijk moet uit beide containers één zijkant worden verwijderd en moeten er in de overige zijden deuren en ramen worden aangebracht. Oude containers kunnen ook dienen als woningen, winkels, klinieken en bibliotheken. In één geval, zo schrijft het blad African Panorama, „vormen 16 omgebouwde containers 8 ruime klaslokalen voor meer dan 1000 leerlingen”. Tot dusver zijn meer dan 1000 containers ter beschikking gesteld van behoeftige Zuidafrikaanse gemeenschappen. Maar de maatschappij in kwestie raakt door de oude containers heen en roept de hulp in van andere internationale scheepvaartmaatschappijen die oude containers kunnen missen.
Hersenatrofie
Door een jarenlang overmatig alcohol- en vetgebruik wordt iemand niet alleen pafferig maar slinken ook zijn hersenen, zo blijkt uit een onderzoek door een researchgroep van de medische faculteit van de Akita-universiteit in Japan. De afgelopen zeven jaar heeft de groep 960 personen onderzocht met behulp van MRI (Magnetic Resonance Imaging, MR-beeldvorming) en geconstateerd dat 58 procent van degenen die verslaafd waren aan alcohol hersenatrofie vertoonde. Van degenen met hyperlipemie, een overmaat aan vet in het bloed, vertoonde 41 procent van de veertigers en vijftigers en 55 procent van de zestigplussers een dergelijke atrofie. In schril contrast daarmee vertoonde slechts vier procent van degenen die niet aan alcohol verslaafd waren en geen hyperlipemie hadden tekenen van atrofie. Dementiesymptomen werden waargenomen bij 80 procent van degenen met atrofie, aldus een bericht in de krant Jomioeri Sjimboen. De aan de researchgroep verbonden docent Ikuo Naemura geeft de raad: „Hersenatrofie ontwikkelt zich langzaam maar zeker. Het is belangrijk een overmatig gebruik van alcohol en vet voedsel te vermijden.”