Een blik op de wereld
Een inflatie van één miljoen procent
In de Federale Republiek Joegoslavië steeg de inflatie in de maand december 1993 met een miljoen procent, aldus het Federale Bureau voor Statistiek van dat land. De kosten van levensonderhoud waren 2839 keer hoger dan de maand ervoor, en 6 biljoen maal hoger dan vlak voor het begin van het jaar. Bijgevolg zijn bankbiljetten enkele dagen na uitgifte al waardeloos. Om aan dit probleem het hoofd te bieden, heeft de centrale bank regelmatig een aantal nullen van de dinar geschrapt. In amper drie maanden tijd devalueerde 5 biljoen dinar tot slechts 5 dinar.
Religieuze betrokkenheid
Bij een onderzoek zei ruim 90 procent van de Amerikanen in God te geloven, en meer dan 40 procent verklaarde elke week een kerkdienst bij te wonen. Volgens een in 1992 uitgevoerd Gallup-opinieonderzoek lag het wekelijks kerkbezoek bij protestanten in de Verenigde Staten op 45 procent en bij katholieken op 51 procent. Uit nieuwe studies blijkt echter dat veel meer mensen beweren godsdienstig te zijn en regelmatig naar de kerk te gaan dan feitelijk het geval is. Volgens één team van onderzoekers gaat in werkelijkheid slechts 20 procent van de protestanten en 28 procent van de katholieken elke week naar de kerk. Een ander team kwam tot de conclusie dat maar 36 miljoen volwassen Amerikanen — 19 procent — zich regelmatig van hun kerkelijke plichten kwijten en dat bijna een derde van de Amerikanen van boven de 18 een volkomen wereldse zienswijze heeft. „Hoewel de Amerikaanse samenleving doortrokken is van religie, neemt slechts een minderheid haar serieus”, aldus Newsweek. „De helft van de Amerikaanse bevolking beweert religieus te zijn, maar heeft het dan over een religie die geen enkele invloed uitoefent op hun opvattingen of gedrag.”
Dreigend watertekort
„Aangezien er altijd ongeveer evenveel sneeuw en regen valt, is de hoeveelheid water die gebruikt en weer aangevuld kan worden, in wezen niet onbeperkt”, aldus het tijdschrift Science. „Tegen 2025 zal het aantal mensen dat in landen leeft waar een tekort aan water is, de 3 miljard benaderen” en al „in 2000 zullen landen in Afrika en het Midden-Oosten bijzonder hard getroffen worden”. Volgens een rapport van de PAI, een organisatie die evenwicht tussen bevolking en milieu nastreeft, zijn er reeds veel landen die hun voorraden grondwater uitputten, en laat een aantal in hun lange-termijnplanning na onderscheid te maken tussen water dat na gebruik wel weer aangevuld en water dat niet meer aangevuld kan worden. Hoewel er pogingen zijn gedaan om de watervoorzieningen te verbeteren, zijn deze tot dusver tenietgedaan door de bevolkingsgroei.
De deur sluiten voor vluchtelingen
In de afgelopen 20 jaar is het aantal vluchtelingen meer dan verachtvoudigd, zegt Sadako Ogata, de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor Vluchtelingen, en dit heeft geleid tot „een onrustbarende toename van vijandigheid en xenofobische opvattingen”. Eind vorig jaar waren er 19,7 miljoen ontheemden en waren nog eens 24 miljoen personen op de vlucht in hun eigen land. Over de hele wereld genomen is 1 op de 125 personen van huis en haard verdreven door geweld, burgeroorlog of vervolging. Dit is „het vermogen van de wereld om erop te reageren” en de „menselijke traditie om asiel te verlenen te boven gegaan”, schrijft The Washington Post in een commentaar op deze eerste mondiale studie over het vluchtelingenvraagstuk. Enkele landen, die reeds gebukt gaan onder recessie en genoeg hebben van de schijnbaar onoplosbare conflicten, hebben stappen ondernomen om hun deuren voor vluchtelingen te sluiten. „Praktisch alle conflicten in de wereld die vluchtelingen tot gevolg hadden, deden zich in . . . 1993 bínnen staten voor in plaats van tussen staten”, aldus de studie, die opriep tot een internationale aanpak om een eind aan burgeroorlogen te maken. Ondertussen worden vluchtelingen met een „minder gastvrij klimaat” geconfronteerd.
Paus steunt van-huis-tot-huiswerk
Gevolg gevend aan de dringende oproepen van Johannes Paulus II, heeft een aantal aanhangers van de Cammino Neocatecumenale, een katholieke beweging die bekeerlingen tracht te maken, afgesproken in Rome en zijn voorsteden van deur tot deur en op straat te prediken. Volgens de krant La Repubblica zullen deze „zeer spraakzame rivalen van Jehovah’s Getuigen . . . het levensverhaal van Jezus vertellen”. De eerste groep bestaat uit slechts 15 gezinnen, maar de paus hoopt dat het project „overal overvloedig vrucht mag dragen”. Vanwaar dit nieuwe initiatief? De katholieke hiërarchie beseft dat ze „haar vermogen om mensen voor zich in te nemen, haar religieuze aantrekkingskracht, heeft verloren”, zegt de sociologe Maria Macioti, en de paus moedigt zulke bewegingen aan „door middel van een krachtig beroep op de emoties bekeerlingen te winnen”. De katholieke schrijver Sergio Quinzio voegt eraan toe: „Het is alsof hij geen enkele gelegenheid over het hoofd wil zien, in de hoop, of de illusie, dat iets misschien bruikbaar is.”
Ecologische ramp in Rusland
„Viktor Danilow-Daniljan, de Russische minister voor milieuzaken, heeft 15 procent van het grondgebied van Rusland tot ecologisch rampgebied verklaard”, bericht de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Volgens het verslag in deze Duitse krant is de helft van het landbouwareaal in Rusland niet geschikt voor gebruik als landbouwgrond en wonen meer dan 100.000 personen op plaatsen met een te hoge radioactiviteit. Bovendien zijn naar verluidt tienduizenden mensen omgekomen als gevolg van vergiftiging in fabrieken waar chemische wapens werden geproduceerd. Lew Fjodorow, president van de Unie voor Veiligheid in de Chemische Bedrijfstak, merkte op: „Vanuit medisch standpunt bezien hebben onze voorbereidingen op een chemische oorlog catastrofale gevolgen gehad.”
Gewelddadige kinderen
Er zijn in veel landen kinderen die moorden, beroven, verkrachten en martelen, en gewelddaden en wreedheden komen steeds vaker voor. Het aantal moorden dat in de Verenigde Staten door jongeren van nog geen 18 jaar werd gepleegd, is in de laatste 5 jaar met 85 procent gestegen. Even verontrustend is de arrogante houding die veel van de delinquenten aan de dag leggen. Wat is de oorzaak van deze veranderingen? „Onze agressieve samenleving, met haar afgebrokkelde normen, heeft geweld acceptabel gemaakt”, aldus het Duitse opinieblad Der Spiegel. „Duidelijke maatstaven ten aanzien van juist en verkeerd, goed en kwaad . . . zijn nauwelijks meer herkenbaar.” Het zegt verder: „De jonge geweldplegers zijn zelf ook slachtoffers. Zij zijn het spiegelbeeld van de wereld der volwassenen waarin zij opgroeien. . . . Ieder kind dat zich gewelddadig gedraagt, heeft ongelofelijke hoeveelheden geweld geobserveerd en tot een deel van zichzelf gemaakt.” Door middel van de tv zien kinderen het „geweld van de hele planeet”. Zij worden beïnvloed door gewelddadige video’s, computerspelletjes en songs waarin moord en ander gewelddadig optreden wordt verheerlijkt. Geweld wordt door tv-programma’s gepropageerd als een aanvaardbare manier om problemen op te lossen en geschillen te beslechten. „De maatschappij is onmenselijk geworden,” zegt de Hamburgse psycholoog professor Stefan Schmidtchen, „en onze kinderen ontwikkelen zich ook in die richting.”
Met de baby naast je slapen
„Niet alleen zouden wij het aantal gevallen van wiegedood verminderen, maar ook zouden wij gezondere, gelukkiger baby’s grootbrengen als moeders slechts één ding zouden doen: Hun baby het eerste jaar bij zich in bed laten slapen in plaats van hen apart, in hun eigen wiegje te leggen”, zegt James McKenna, hoogleraar aan het Pomona College in Californië (VS). Het lichamelijk contact met een ouder tijdens het slapen, „heeft een regulerende werking op de levensfuncties van de baby tijdens de nacht”, aldus The Dallas Morning News. Uit onderzoekingen is gebleken dat wanneer een baby naast zijn moeder slaapt, „het ademhalingspatroon, de hartslag en de slaapfases [van het kind] die van zijn moeder volgen”. En aangezien moeder en kind gewoonlijk naar elkaar toe gekeerd liggen, is het gemakkelijk voor de baby om telkens wanneer hij dat wil te drinken. „Baby’s die alleen in hun wiegje liggen, komen in zintuiglijk opzicht te kort”, zegt de heer McKenna. „Wij denken dat dit kan leiden tot het ontberen van uiterst belangrijke facetten van de intellectuele ontwikkeling en mogelijk tot omstandigheden die het risico van wiegedood vergroten.” Uit statistische gegevens blijkt dat in landen waar baby’s gewoonlijk bij hun moeder in bed slapen, wiegedood veel minder voorkomt.
Israël en Vaticaan tekenen verdrag
Na jarenlange afwijzing en 17 maanden onderhandelen heeft het Vaticaan een diplomatiek verdrag met Israël getekend. De afgevaardigden van beide zijden droegen schedelkapjes toen voor Israël plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Yossi Beilin en voor het Vaticaan onderminister van Buitenlandse Zaken monseigneur Claudio Celli tekenden. „De Heilige Stoel”, zei Celli, „is ervan overtuigd dat nu de dialoog en respectvolle samenwerking tussen katholieken en joden zowel in Israël als in de hele wereld een nieuwe impuls en kracht gegeven zal worden.” De overeenkomst verplicht het Vaticaan ertoe antisemitisme te bestrijden, terwijl Israël ermee instemt de kerk toe te staan zich vrij te uiten en de kerk het recht te verlenen in Israël sociale programma’s uit te voeren. Sommige zaken moeten nog worden opgelost, zoals belastingen op kerkelijke bezittingen in Israël en toegang tot heilige plaatsen. Hoewel de kwestie Jeruzalem in het akkoord niet werd genoemd, hoopt het Vaticaan nu een stem te hebben in de uiteindelijke status van de stad.
Biologisch verdrag nu bindend
Een verdrag dat in juni 1992 in Brazilië door 167 landen werd ondertekend, is begin dit jaar internationaal bindend geworden. De landen die de overeenkomst, de Conventie over Biodiversiteit, hebben ondertekend, namen daardoor de verplichting op zich strategieën te ontwikkelen voor het behoud van de dieren, planten en micro-organismen binnen hun grenzen, alsook van de voor elk van deze soorten benodigde habitat. Ondertekening verplichtte de landen ertoe wetten aan te nemen om bedreigde soorten te beschermen en het publiek meer bewust te maken van het juiste gebruik van biologische hulpbronnen en de noodzaak van natuurbehoud. Het verdrag sproot voort uit de wetenschap dat het aantal soorten dat uitsterft, met een alarmerende snelheid stijgt, en de vrees dat tegen het jaar 2050 de helft van alle nog resterende soorten verdwenen kan zijn. De ondertekenaars zullen later dit jaar bijeenkomen om te beslissen hoe het verdrag in de praktijk zal functioneren.