Perfecte kleine huishoudsters

Door Ontwaakt!-correspondent in Zuid-Afrika

OPENINGEN in Afrikaanse regenwouden worden vaak opgevuld door een boom met holle takken, de barteria genaamd. Om zijn maximale hoogte te bereiken, moet de boom wedijveren met andere bomen die zich een weg naar het bladergewelf banen. Bij deze strijd heeft de barteria hulp nodig om zich vrij te houden van verstikkende klimplanten en van mos dat verhindert dat het licht de bladeren bereikt. Hier spelen zwarte stekende mieren (Pachysima aethiops) een belangrijke rol als huishoudsters. De relatie tussen mier en boom werd verfilmd in Korup, een regenwoud van Kameroen, als onderdeel van de tv-documentaire African Rainforest: Korup, geproduceerd door Phil Agland en Michael Rosenberg.

De documentaire laat zien hoe een nieuwe mierenkoningin een barteria uitzoekt. Instinctief weet zij dat de holle boomtakken de ideale plaats zijn om er haar kolonie te stichten. Na een gaatje in een tak geboord te hebben, legt zij er haar eitjes in. In de holle takken wonen ook zeer kleine schildluizen, die zich voeden met het levenssap van de boom. De mieren verzorgen deze insekten als vee en melken ze om aan een voedzame drank te komen.

Zodra de mierenkolonie groot genoeg is, wordt begonnen met het verjagen van andere bewoners en het schoonmaken van de boom. Wat een boeiend gezicht deze schitterende kleine huishoudsters bezig te zien! Sommige dalen af naar het onderste deel van de boom en pakken klimplanten aan die dreigen de boom te verstikken. Zij knagen de stengels door en doden de klimplanten op die manier. Andere mieren zijn druk bezig de bladeren van afval, mos en korstmos te ontdoen. Zelfs een rups die onder een blad verscholen zit, wordt verjaagd.

„Uiterst accuraat”, zo legt de tv-documentaire uit, „ruimen de mieren elk stukje afval op. Ontdaan van alle schadelijke insekten en klimplanten kan de barteria nu, beschermd door zijn mieren, doeltreffend wedijveren met andere bomen. Als tegenprestatie kunnen de mieren de holle takken van de barteria gebruiken om hun schildluizen te hoeden — hun enige voedselbron — en hun jongen groot te brengen.”

Wat een nijvere werkers zijn die mieren! Een oude spreuk zegt: „Ga naar de mier, gij luiaard; zie haar wegen en word wijs.” — Spreuken 6:6.