Anatomie van een ruzie

ZIJ heeft er behoefte aan haar gevoelens te luchten. Hij wil oplossingen aandragen. De miljoenen echtelijke ruzies die zich in de loop van de tijd hebben voorgedaan mogen dan menig verschillend wijsje hebben gehad, het zijn vaak variaties geweest op een enkel basisthema. Het begrijpen van de andere instelling of communicatiestijl van uw partner kan ertoe bijdragen deze felle bosbranden terug te brengen tot gloeiende houtskooltjes in de haard van een gelukkig gezin.

„Betuttel me toch niet zo!”

Het stereotiepe beeld van de dominerende, vittende vrouw zal menige man aanspreken die zich bij elke stap die hij zet beknot voelt door raad, verzoeken en kritiek. De bijbel erkent het bestaan van zulke gevoelens met de woorden: „De twisten van een vrouw zijn als een lekkend dak waardoor men wordt verdreven” (Spreuken 19:13). Een vrouw kan een verzoek doen waarop haar man stilzwijgend niet ingaat om redenen die zij niet kent. In de veronderstelling dat hij het niet gehoord heeft, zegt zij hem deze keer wat hij moet doen. Zijn weerstand wordt groter. Een vittende vrouw en een pantoffelheld? Of twee mensen die gewoon geen duidelijke communicatie hadden?

Vanuit het standpunt van een vrouw gezien uit zij haar liefde voor haar man het beste wanneer zij nuttige raad geeft. In de ogen van haar man commandeert zij hem en impliceert zij daarmee dat hij incompetent is. „Vergeet je tas niet” is voor haar een uiting van zorgzaamheid, waarmee zij zich ervan vergewist dat hij niets vergeten heeft. Hem doet het denken aan zijn moeder, die hem vanuit de deuropening nariep: „Heb je je wanten bij je?”

Een vermoeide vrouw zal misschien vriendelijk zeggen: „Wil je vanavond soms uit eten gaan?”, terwijl zij in feite bedoelt: „Wil je me mee uit eten nemen? Ik ben te moe om te koken.” Maar haar toegewijde man zou dat moment kunnen aangrijpen om haar kookkunst te prijzen en haar te bezweren dat hij nergens lekkerder eet dan thuis. Of hij kan het gevoel hebben: ’Ze probeert me te manipuleren!’ Ondertussen zegt de vrouw misschien wrokkig bij zichzelf: ’Waarom moet ik zoiets vragen?’

„Je houdt niet van me!”

„Hoe kan ze dat nu denken?”, vraagt een gefrustreerde, verbijsterde echtgenoot zich af. „Ik werk, betaal de rekeningen en breng soms zelfs bloemen voor haar mee!”

Terwijl alle mensen er behoefte aan hebben zich bemind te voelen, heeft een vrouw er in het bijzonder behoefte aan daarvan herhaaldelijk verzekerd te worden. Misschien zegt zij het niet hardop, maar inwendig kan zij zich een ongewenste last voelen, vooral indien haar maandelijkse cyclus haar een dosis neerslachtigheid bezorgt. Bij zulke gelegenheden kan het zijn dat haar man zich terugtrekt, denkend dat zij wat tijd voor zichzelf nodig heeft. Zij kan zijn gebrek aan intimiteit als een bevestiging van haar bangste vermoeden interpreteren — hij houdt niet meer van haar. Dan zal zij misschien tegen hem uitvaren, in een poging hem te dwingen van haar te houden en haar te steunen.

„Wat is er mis, schat?”

Een man zal een lastig probleem soms benaderen door een rustig plekje te zoeken om erover na te denken. Dan kan het zijn dat een vrouw intuïtief enige spanning bespeurt en daar instinctief op reageert door te proberen hem uit zijn zelfgegraven hol te trekken. Hoe goedbedoeld die pogingen ook zijn, een man kan ze als opdringerig en vernederend ervaren. Terwijl hij zich terugtrekt om zijn probleem te overdenken, werpt hij een blik over zijn schouder en ziet dat zijn loyale vrouw hem vastberaden volgt. Hij hoort die persistente liefdevolle stem: „Schat, voel je je wel goed? Wat is er mis? Laten we erover praten.”

Als er geen antwoord komt, kan het zijn dat een vrouw zich gekwetst voelt. Wanneer zij een probleem heeft, wil zij er uitgebreid met hem over praten. Maar de man van wie zij houdt, wil zijn gevoelens niet delen. „Hij houdt vast niet meer van me”, kan haar conclusie zijn. Wanneer de nietsvermoedende man ten slotte uit zijn innerlijke wereld te voorschijn komt, voldaan over de oplossing die hij heeft gevonden, vindt hij ook, nee, niet de bezorgde liefdevolle partner die hij achter heeft gelaten, maar een ziedende echtgenote die klaarstaat om hem voor de voeten te werpen dat hij haar erbuiten gelaten heeft.

„Je luistert nooit naar me!”

De beschuldiging lijkt lachwekkend. Hem schijnt het toe dat hij nooit iets anders doet dan luisteren. Maar als zijn vrouw praat, heeft zij duidelijk het gevoel dat haar woorden worden gescreend en geanalyseerd door een computer die een wiskundig vraagstuk oplost. Haar vermoedens worden bevestigd wanneer hij, midden in een zin, zegt: „Nu, waarom zou je niet gewoon . . .?”

Wanneer een vrouw met een probleem bij haar man komt, geeft zij hem er heel vaak niet de schuld van en verwacht zij ook geen oplossing van hem. Wat zij het hardst nodig heeft, is een gewillig oor dat niet alleen de naakte feiten hoort, maar ook hoe het haar raakt. Dan wil zij geen raad, maar een bevestiging van haar gevoelens. Daardoor komt het dat menige goed bedoelende echtgenoot een uitbarsting heeft teweeggebracht toen hij niets anders zei dan: „Lieveling, je moet het je niet zo aantrekken. Het is niet zo erg.”

Vaak verwachten mensen dat hun huwelijkspartner hun gedachten kan lezen. „We zijn 25 jaar getrouwd”, zei een man. „Als zij nu nog niet weet wat ik wil, zal het haar een zorg zijn of schenkt zij er geen aandacht aan.” Een schrijver stelt in zijn boek over de huwelijksrelatie: „Als partners elkaar niet vertellen wat zij willen en elkaar constant bekritiseren omdat zij de boot missen, is het geen wonder dat de geest van liefde en samenwerking verdwijnt. Die maakt plaats voor . . . de machtsstrijd, waarin beide partners proberen de ander ertoe te dwingen aan zijn of haar behoeften te voldoen.”

„Je hebt geen verantwoordelijkheidsbesef!”

Misschien zegt een vrouw het niet met zoveel woorden tegen haar man, maar de klank van haar stem spreekt boekdelen. „Hoe kom je zo laat?”, zou als een verzoek om informatie gezien kunnen worden. Waarschijnlijker echter komen haar beschuldigende blik en de hand op haar heup op haar man over als: „Jij onverantwoordelijk kereltje, ik heb me ongerust gemaakt. Waarom heb je niet opgebeld? Je bent zo onnadenkend! Nu is het eten verpieterd!”

Zij heeft natuurlijk gelijk wat het eten betreft. Maar als er een ruzie losbarst, loopt hun relatie dan ook gevaar? „De meeste ruzies ontstaan niet doordat twee mensen het niet met elkaar eens zijn, maar doordat óf de man denkt dat de vrouw zijn zienswijze afkeurt óf de vrouw niet gediend is van de manier waarop hij tegen haar praat”, merkt dr. John Gray op.

Sommigen zijn van mening dat mensen zich thuis vrij moeten voelen om te zeggen wat hun voor de mond komt. Maar iemand met communicatieve vaardigheden probeert overeenstemming te bereiken en vrede te bewerkstelligen door rekening te houden met de gevoelens van de luisteraar. Wij zouden zo’n gesprek enigszins kunnen vergelijken met het serveren van een glas ijswater aan uw partner, in tegenstelling tot het hem of haar in het gezicht te smijten. Het verschil zit ’m zogezegd in de manier waarop het wordt gebracht.

Door het toepassen van de woorden in Kolossenzen 3:12-14 zullen ruzies worden beslecht en zult u een gelukkig gezinsleven hebben: „Bekleedt u . . . met de tedere genegenheden van mededogen, goedheid, ootmoedigheid des geestes, zachtaardigheid en lankmoedigheid. Blijft elkaar verdragen en elkaar vrijelijk vergeven als de een tegen de ander een reden tot klagen heeft. Zoals Jehovah u vrijelijk vergeven heeft, doet ook gij evenzo. Bekleedt u bij al deze dingen echter met liefde, want ze is een volmaakte band van eenheid.”

[Illustratie op blz. 9]

Bij hem gaat het om de feiten, bij haar om de gevoelens