Jonge mensen vragen . . .

Waarom ontwikkel ik me zo snel?

„Op mijn twaalfde was ik de langste van de klas. Ik vond het afschuwelijk en ik was dan ook vreselijk jaloers op mijn vriendin, omdat ze een stuk kleiner was.” — Annie.

„Omdat ik er uitzie als zestien of zeventien verwachten veel mensen, ook mijn ouders, dat ik me volwassener gedraag.” — Tanya, twaalf jaar.

DE PUBERTEIT — de meesten van ons die er doorheen zijn, zouden die hele ervaring waarschijnlijk maar het liefst vergeten. Het is iets wonderbaarlijks maar ook iets beangstigends. In de puberteit ondergaat je lichaam snelle, drastische en soms verlegen makende veranderingen. Je wordt door nieuwe gevoelens, impulsen en verlangens bestormd. De meeste jongeren putten troost uit het feit dat hun leeftijdgenoten hetzelfde doormaken. Voor sommige jongeren schijnt de puberteit echter te vroeg te komen. Zij merken dat zij forser en langer worden dan hun vrienden en klasgenoten, dat hun lichaam zich meer ontwikkelt en dat zij er volwassener uitzien.

Als dat met jou het geval is, zal het misschien een troost voor je zijn te weten dat er niets abnormaals is aan vroeg rijp worden. Ieders biologische klok tikt in haar eigen tempo, en die van jou loopt kennelijk een beetje sneller dan die van je leeftijdgenoten. Ja, de puberteitsveranderingen kunnen bij een jongen al op tienjarige leeftijd en bij een meisje al op achtjarige leeftijd beginnen. Het is eenvoudig een kwestie van tijd voordat je vrienden dezelfde veranderingen zullen beginnen te ondergaan. Ondertussen worstel jij misschien met een paar problemen.

De voor- en nadelen van lang zijn

Een tienermeisje vertelde Ontwaakt!: „Ik vind het juist wel fijn het langste kind in de klas te zijn. Er wordt tegen je opgekeken.” Uit onderzoeken blijkt dat vooral zich vroeg ontwikkelende jongens verscheidene onmiskenbare voordelen genieten boven minder ontwikkelde leeftijdgenoten. In het boek Adolescent Development, door Barbara en Philip Newman, wordt gezegd: „Zich vroeg ontwikkelende jongens zijn langer en sterker dan hun leeftijdgenoten. . . . Lange, sterke jongens maken meer kans verantwoordelijkheid te krijgen, als leiders onder hun leeftijdgenoten te worden bezien en te worden behandeld alsof zij niet alleen lichamelijk maar ook verstandelijk rijper zijn.”

Te vroeg te lang zijn, heeft echter ook zijn keerzijde. Om te beginnen kun je het mikpunt worden van eindeloze wrede grappen van je klasgenoten. Een jong meisje vertelde Ontwaakt!: „Ik was het langste meisje in de klas. Ze noemden me ’Langpoot’.” Een jonge man genaamd Dwayne vertelt: „De kinderen scholden me altijd uit, voor ’Ooievaar’ of zo. Soms vroegen ze: ’Wat voor weer is het boven?’”a

Bijzonder moeilijk is de periode waarin die lange ledematen van je niet harmonisch samenwerken. (Vergelijk Efeziërs 4:16.) „Ik was slungelig, mager en onhandig”, vertelt Christine over haar tienerjaren. „Ik was verschrikkelijk slecht in sport”, voegt Dwayne eraan toe. „Het leek wel alsof mijn hersenen een signaal uitzonden en mijn ledematen dat een week later pas ontvingen! Ik was zo elegant als een giraf op rolschaatsen.” Wees ervan verzekerd dat deze vervelende periode normaal is. Na verloop van tijd is het voorbij. Je zult misschien ook merken dat een matige hoeveelheid ’lichamelijke oefening nuttig is’ (1 Timotheüs 4:8). Hoe meer je je lichaam gebruikt, des te beter wordt je coördinatie.

Wat valt er te zeggen over dat gescheld en geschimp? Het kan verleidelijk zijn met gelijke munt te betalen door zelf een paar scherpe opmerkingen te plaatsen, maar de bijbel zegt: „Antwoord een verstandeloze niet naar zijn dwaasheid, opdat gij ook zelf hem niet gelijk wordt” (Spreuken 26:4). Bovendien maakt ’kwaad met kwaad vergelden’ een vervelende situatie op de lange duur alleen maar erger (Romeinen 12:17). De bijbel zegt dat er „een tijd [is] om te lachen” (Prediker 3:4). Gevoel voor humor kan je door heel wat pijnlijke momenten heen helpen.b

’Ze schatten me ouder’

Soms vormen niet leeftijdgenoten het probleem, maar volwassenen die je ouder schatten dan je in werkelijkheid bent. Dwayne vertelt: „Ik werd er in de groep altijd uitgepikt als de autoriteit, de leider. Op een keer stond ik vlak bij een groepje kinderen, toen zij dingen van een brug af begonnen te gooien. De politie kwam erbij en ging tegen mij tekeer omdat ik de langste was. Maar ik wist niet eens wat er aan de hand was.”

Soms voel je je misschien wel gevleid dat je als een volwassene behandeld wordt. Het probleem is dat je lichamelijke groei sneller kan gaan dan je mentale en emotionele groei. Ondanks je uiterlijk kan het zijn dat je nog steeds denkt en redeneert als iemand van jouw leeftijd, niet als een volwassene. (Vergelijk 1 Korinthiërs 13:11.) Als mensen volwassen eisen aan je stellen, kan het dus moeilijk zijn daaraan te voldoen.

Misschien moet je vrienden en familieleden er van tijd tot tijd vriendelijk aan herinneren dat je niet zo oud bent als je er uitziet. „Plannen zijn tot mislukking gedoemd waar geen vertrouwelijk gesprek is”, zegt Spreuken 15:22. Vind je dus dat je ouders te veel van je verlangen, kom er dan beleefd mee voor de draad. In een tijdschrift voor tieners werd de suggestie gegeven om dit te zeggen: „Omdat ik er zo volwassen uitzie, ligt het voor de hand dat er van me verwacht wordt dat ik me ouder gedraag, dat weet ik. Maar van binnen ben ik nog steeds zo oud als ik werkelijk ben, en soms is het moeilijk voor mij om te voldoen aan alles wat ik door u geacht word te doen en te zijn.”

Maak niet de fout de illusie te versterken dat je ouder bent door een air of houding van wereldwijsheid aan te nemen of door je te kleden en op te maken op een manier die niet bij je leeftijd past. Ja, sommige jongeren die vroeg volwassen worden, laten zelfs hun jonger uitziende jeugdvrienden in de steek en proberen aansluiting te krijgen bij een oudere groep! Maar als iemand op dit punt probeert te verbergen wat hij werkelijk is, zou dat heel goed op een vernedering kunnen uitlopen. (Vergelijk Psalm 26:4.) Na verloop van tijd zullen anderen de schijn die je wekt doorzien. De bijbel zegt dan ook wijselijk dat ’wijsheid bij de bescheidenen is’ (Spreuken 11:2; Micha 6:8). Iemand die bescheiden is, kent zijn beperkingen.

Ongewenste intimiteiten

Je bescheiden gedragen kan je ook beschermen tegen een probleem waar vooral vroeg volwassen wordende meisjes vaak mee te maken krijgen: ongewenste intimiteiten. In een verrassend korte tijd kan het lichaam van een klein meisje het uiterlijk van een aantrekkelijke vrouw krijgen. (Vergelijk Hooglied 8:8, 10.) Voor sommige jonge meisjes echter kan het hebben van borsten en heupen best wel gênant zijn.

De schrijfster Ruth Bell merkt op: „Als opgroeiend meisje trek je vlug, of je dat nu prettig vindt of niet, de aandacht van mannen.” Het twaalfjarige meisje Denise verklaart: „Sinds ik lichamelijk meer ontwikkeld ben, word ik goed bekeken als ik uitga” (Een ander lijf, een ander leven). Het kan zelfs zijn dat nieuwsgierige klasgenoten van beiderlei kunne proberen je op een ongepaste manier aan te raken. Het is niet verwonderlijk dat in het boek Adolescent Development wordt gezegd: „Vroeg volwassen wordende meisjes gaan soms met afhangende schouders lopen en wijde sweatshirts dragen, of worden verlegen en teruggetrokken om te voorkomen dat leeftijdgenoten het beeld van hun veranderende lichaam opmerken.”

Hoewel je je heus niet onder lagen kleding hoeft te verbergen, is het wel verstandig kleren en een stijl van uiterlijke verzorging te vermijden die uitdagend zijn of die overmatig de aandacht op je vestigen. Dit is in overeenstemming met de raad in de bijbel om je „met bescheidenheid en gezond verstand” te kleden. — 1 Timotheüs 2:9.

Er zijn misschien nog meer praktische stappen die je kunt nemen. In bijbelse tijden kwam Ruth voor de mogelijkheid van ongewenste intimiteiten te staan toen zij op het veld van Boaz ging werken. Vriendelijk gebood Boaz ’de jonge mannen haar niet aan te raken’. Niettemin waarschuwde hij haar: „Ga niet weg om op een ander veld aren te lezen, . . . en aldus dient gij dicht bij mijn jonge vrouwen te blijven” (Ruth 2:8, 9). Op overeenkomstige wijze zijn sommige jonge meisjes in staat geweest dicht bij andere christelijke meisjes te blijven die op dezelfde school zitten. Zij vermijden het zonder begeleiding op plaatsen te lopen die erom bekendstaan gevaarlijk te zijn.

Hoe dan ook, niemand heeft het recht je — hetzij lichamelijk of met woorden — lastig te vallen. Als je op dit punt met problemen te kampen hebt, spreek er dan over met je ouders of met een vertrouwde volwassene. Misschien hebben zij wat suggesties of bieden zij aan op de een of andere manier in te grijpen.

Zelfs onder de beste omstandigheden is de puberteit een moeilijke tijd in het leven. Groter — of kleiner — zijn dan je leeftijdgenoten kan het nog moeilijker maken. Wat je ook probeert, er is niet veel dat je aan je lichamelijke groei kunt doen. Maar je kunt wel hard werken aan je geestelijke groei. En als je dat doet, zul je net als de jonge Samuël uit bijbelse tijden „steeds groter en steeds meer geliefd [worden,] zowel van Jehovah’s standpunt als van dat der mensen uit bezien”. — 1 Samuël 2:26.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 25]

Lange jongeren zijn vaak het mikpunt van wrede grappen