Een epidemie van kinderen onder stress

„RANDY!”, schreeuwde Rita, ontzet door wat zij van enige afstand zag toen zij haar huis naderde. Haar zoontje Randy hing half uit het slaapkamerraam op de bovenste verdieping, acht meter boven het betonnen terras. Binnen hoorde Larry de hysterische kreten van zijn vrouw en kwam geschrokken in beweging. Hij rende de trap op, sprong de slaapkamer binnen, greep Randy beet en trok hem veilig naar binnen. Randy’s ouders moesten onmiddellijk weten wat er aan de hand was. „Waarom deed je dat? Waarom?”, vroegen zij vol ongeloof. „Je had je pijn kunnen doen; je had wel dood kunnen zijn!” „Ik wilde dood”, antwoordde Randy onaangedaan. Randy was nog maar vijf jaar.

NAAR het zich liet aanzien, was Randy een normale, gezonde jongen. Niemand vermoedde dat hij heimelijk verlangde te sterven. Toch bleek bij de nu volgende hulpverlening dat Randy een kind was dat onder intense stress stond.

Talloze kinderen vallen thans net als Randy ten prooi aan enorme spanningen. Niet in staat gezonde manieren te vinden om met hun buitensporige stress om te gaan, proberen sommigen tevergeefs hun zorgen te onderdrukken. Maar opgekropte stress vindt uiteindelijk een uitlaat. Bij sommigen zullen zorgen die niet uitgepraat kunnen worden tot een lichamelijke kwaal of delinquent gedrag leiden. Bij anderen zal de stress naar binnen gericht worden door zelfdestructieve handelingen, waaronder zelfverwonding, eetstoornissen, misbruik van verslavingsmiddelen en zelfs suïcide. In The Child in Crisis wordt opgemerkt: „Veel van deze problemen — vooral zelfdoding — werden eens gezien als het exclusieve terrein van volwassenen en oudere adolescenten. Nu schijnen langzamerhand heel jonge kinderen ermee te kampen te krijgen.”

’Hoe is dat mogelijk?’, vragen verbijsterde volwassenen zich af. ’Is de jeugd niet een tijd van speelgoed en spel, een tijd van pret en plezier?’ Voor veel kinderen luidt het antwoord nee. „De jeugd als een tijd van puur plezier is een fictie verzonnen door volwassenen”, schrijft dr. Julius Segal. Deze trieste realiteit wordt bevestigd door kindertherapeut Joseph Lupo: „Ik doe dit werk nu vijfentwintig jaar. Vandaag de dag heb ik viermaal zoveel depressieve patiënten die nog kind of puber zijn.”

Wat is de oorzaak van deze ongekende stress bij kinderen? Wat zijn de waarschuwingssignalen? Hoe kunnen kinderen die onder stress staan, geholpen worden? Op deze vragen zal in de volgende artikelen worden ingegaan.