Een blik op de wereld
Tieners verwerpen georganiseerde religie
Canadese tieners dragen een tot nadenken stemmende boodschap uit tot religieuze leiders: De geestelijken hebben als leraren van Gods Woord gefaald. Uit een recent nationaal onderzoek blijkt dat minder tieners dan ooit hun steun betuigen aan de georganiseerde religie. Slechts 10 procent vindt betrokkenheid bij een religieuze groepering in hun leven belangrijk. Toch „wendt ruim 80 procent zich voor ceremonies in verband met geboorte, huwelijk of overlijden tot georganiseerde religie”, bericht The Toronto Star. Interessant is dat 80 procent ook gelooft dat God bestaat, terwijl 60 procent in leven na de dood gelooft. „De kans is groter dat tieners beïnvloed worden door leeftijdgenoten, de media, films en populaire muziek dan door de geestelijken”, voegt de krant eraan toe. Slechts een kleine groep tieners is gewoon naar kerkelijke voorgangers op te zien voor leiding in belangrijke aangelegenheden van het leven.
Dodelijke ruimten
„Tabaksrook eist via passief roken meer slachtoffers dan enige andere door mensen veroorzaakte milieuvervuilende stof”, aldus dr. Michael Popkiss, arts van de Geneeskundige Dienst in Kaapstad (Zuid-Afrika). Hij reageerde op een door het Tabaksinstituut van Zuid-Afrika verspreid pamflet waarin werd beweerd dat het probleem aan onvoldoende ventilatie lag. „De concentratie tabaksrook in gebouwen”, zo verklaarde dr. Popkiss, „overschrijdt in het algemeen de gemiddelde luchtkwaliteitsnorm voor schone lucht” en kan tot longkanker en hartkwalen leiden, en bij kinderen tot een belemmerde groei van de longen. Hij zei dat er geen manier is om de lucht in een gebouw zo te ventileren of te filteren dat er geen tabaksrook meer in zit. Hij voegde eraan toe: „De doeltreffendste methode om de lucht schoon te houden is het aantal vervuilende stoffen bij de bron te beperken.”
Farao’s arbeiders hadden een hard leven
Degenen die aan Farao’s piramiden, graftombes en tempels werkten, waren blijkens recent onderzoek van hun skeletten ondervoed, ernstig ziek en overwerkt. Veel arbeiders leden aan artritis, zegt Azza Sarry el-Din, een Egyptische antropologe. Haar onderzoek bracht tevens aan het licht dat de arbeiders hard moesten werken. „Hun ruggegraat was krom door het dragen van zware lasten”, en „de aanwezige botontstekingen moeten hun ongemak hebben bezorgd”, concludeert zij. Sporen van deze kwalen werden ontdekt bij het onderzoek van de schedels, ruggegraten en delen van vinger- en teenkootjes die op nabijgelegen begraafplaatsen waren opgegraven. De overblijfselen die op begraafplaatsen van de hogere klasse waren gevonden, vertoonden echter geen duidelijke tekenen van deze aandoeningen. De antropologe schat de levensverwachting voor de arbeiders op 18 tot 40 jaar, terwijl de bevoorrechte klassen zo’n 50 tot 70 jaar oud werden.
Monsters vervangen
In de nachtmerries van Braziliaanse kinderen zijn de monsters vervangen door kidnappers en rovers. Volgens Veja „determineerde [de onderzoekster] Lenise Maria Duarte Lacerda een hele nieuwe en schrikbarende reeks fobieën. De oorzaken van vrees die de geïnterviewde kinderen van 7 tot 11 jaar het meest noemden, waren mishandeling, geweld, kidnapping en jonge dieven.” Aangezien noch de politie noch de ouders bescherming kunnen garanderen, „heeft het kind het in zijn verbeelding gevormde beeld van een held verloren”, voegt zij eraan toe. De kinderarts dr. José Henrique Goulart da Graça zegt over het resultaat: „De belangrijkste kinderziekte in deze tijd is vrees. Veel kinderen maken [dit] kenbaar door middel van psychosomatische aandoeningen, zoals hoofdpijn, astma, diarree en gastritis.”
Ziekte van Chagas en bloedtransfusie
Elk jaar worden 20.000 Brazilianen met de ziekte van Chagas besmet. João Carlos Dias, hoofd van de Nationale Gezondheidsstichting, zegt echter in Globo Ciência: „De situatie kan nog erger worden omdat de bevolking van het platteland massaal naar de grote steden trekt en de ziekte zich daardoor eveneens naar stadsgebieden kan uitbreiden.” Aangezien de parasiet die de ziekte veroorzaakt ’zich in elk orgaan kan ophouden, dus ook in het hart, kan de patiënt uiteindelijk aan hartzwakte overlijden’. Terwijl het tijdschrift verklaart dat slechts 8000 infecties via de beet van een roofwants worden opgelopen, zegt het verder: „Een andere zeer veel voorkomende oorzaak van besmetting is bloedtransfusie. Naar schatting doen zich 12.000 nieuwe gevallen per jaar voor als gevolg van verticale transmissie ([overdraging van de ziektekiemen] van moeder op kind) of door transfusie.”
Een fax naar God?
Is God per fax bereikbaar? Bezeq, de telefoonmaatschappij van Israël, denkt klaarblijkelijk van wel. In januari startte Bezeq een dienst die mensen in de gelegenheid stelt via een faxnummer in Jeruzalem berichten naar God te zenden, aldus de International Herald Tribune. Zodra de fax binnenkomt, vouwt een medewerker het bericht op en zorgt ervoor dat het in een van de spleten van de Klaagmuur wordt gestoken, die naar men meent een overblijfsel is van de door de Romeinse legers in 70 G.T. verwoeste tempel van Jehovah. Volgens de krant is de gewoonte om geschreven gebeden in scheuren in de muur te steken bedoeld als „een gelukaanbrengende stap”, gedaan door gelovigen die goddelijke hulp zoeken op hun speurtocht naar een huwelijkspartner, een betere gezondheid of andere doeleinden. Op de eerste dag dat de dienst functioneerde, kwamen er 60 faxberichten binnen.
Lichtvervuiling
Onder astronomen bestaat grote bezorgdheid omdat de nachtelijke hemel door van steden afkomstig kunstlicht wordt verlicht, wat inspanningen om de sterren te bestuderen belemmert. Volgens een bericht in de International Herald Tribune zei Alan MacRobert, mederedacteur van het blad Sky and Telescope: „De absolute majesteit, de ongelooflijke kracht van een echt donkere, met sterren bezaaide hemel heeft de hele menselijke geschiedenis deel uitgemaakt van de ervaring van alle mensen. Nu is dit in ontwikkelde landen praktisch onbekend.” Onder druk van nabijgelegen observatoriums heeft de stad Tucson (Arizona, VS) haar straatverlichting aangepast — de 14.000 kwiklampen werden vervangen door natriumlampen met een armatuur die het licht naar de grond richt.
Rome zonder paus?
Volgens Johannes Paulus II zijn de pausen opvolgers van Petrus en zetelen zij in Rome omdat, zoals door „de oudste overleveringen” van de kerk te kennen wordt gegeven, de apostel daar als martelaar zou zijn gestorven. Maar de paus deed nogal wat stof opwaaien toen hij verklaarde dat „de Bisschoppen van Rome vanwege de condities der tijden of om eigen specifieke redenen hun residentie wel eens tijdelijk in andere plaatsen dan de Eeuwige Stad zouden kunnen vestigen”. Gaat het pausschap op z’n minst tijdelijk naar een andere plaats? Sommigen juichen dit toe als een gebeurtenis „die ertoe bestemd is radicale veranderingen in heel onze cultuur teweeg te brengen”, maar de meerderheid denkt dat de traditie te sterk is en dat de pauselijke zetel niet verplaatst zal worden. „Er zou een andere Sint-Pieter moeten komen om de zetel van de paus te verhuizen”, aldus een leraar in de kerkelijke wet, Carlo Cardia, die echter erkent dat „Rome als keus geen theologische basis heeft”.
Astrologen zaten er opnieuw naast
Begin 1992 verzamelde het Genootschap voor Wetenschappelijk Onderzoek naar Parawetenschappen in Duitsland zo’n 50 voorzeggingen van astrologen uit de hele wereld om de uitkomsten aan het eind van het jaar te kunnen beoordelen. In 1991 had het genootschap een soortgelijk onderzoek uitgevoerd. (Zie de Ontwaakt! van 8 juni 1992, bladzijde 29.) Waren de voorspellingen voor 1992 nauwkeuriger dan die voor 1991? Integendeel. „Zorgden in 1991 vage prognoses ervoor dat er ten minste nog iets uitkwam,” bericht de Süddeutsche Zeitung, „ditmaal was er onder de voorspellingen niet één die het bij het rechte eind had.” Tot de voorzeggingen voor 1992 behoorden de herverkiezing van George Bush en de verwoesting van het Witte Huis door brand. Vooruitziend naar 1993 waagde het genootschap zich zelf aan een voorspelling: „De astrologen zullen er komend jaar weer naast zitten.”
Inademen — levensgevaarlijk
Van Buenos Aires tot Peking, van Seoel tot Calcutta en Caïro, het inademen van de lucht in de grootste steden ter wereld wordt steeds gevaarlijker. Een rapport van het Milieuprogramma en de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties citerend, schrijft de Franse krant Le Figaro dat de steeds toenemende concentraties giftige stoffen in de lucht (zoals koolmonoxide, zwaveldioxide, ozon en lood) beslist schadelijk zijn voor de gezondheid van inwoners van grote stedelijke agglomeraties en zelfs in verband gebracht kunnen worden met de voortijdige dood van enkele stadsbewoners. Het gezamenlijke, op een 15 jaar durend onderzoek van 20 steden gebaseerde rapport waarschuwt dat er nu dringend maatregelen genomen moeten worden om de vervuiling terug te dringen en de gezondheid van de inwoners van wereldsteden te beschermen. De Verenigde Naties schatten dat tegen het jaar 2000 bijna de helft van de mensheid in stadsgebieden woont.
Hoe Europeanen hun tijd doorbrengen
Teneinde informatie te krijgen over het dagelijks leven in Europa, werden eind 1991 meer dan 9700 personen in 20 landen geïnterviewd door de multimediagroep Information et Publicité. Hoe verschilt de dagelijkse routine van land tot land? De Süddeutsche Zeitung bericht dat de Grieken het laatst naar bed gaan (0.40 uur ’s nachts), maar dat de Hongaren tot degenen behoren die het vroegst opstaan (5.45 uur ’s morgens). De Ieren en de Luxemburgers slapen langer dan de meesten. De Tsjechen, Slowaken en Zwitsers hechten niet veel belang aan de tv, want zij kijken er slechts twee uur per dag naar, terwijl bij de Britten „de kijkdoos bijna vier uur per dag aanstaat”. In Zweden wordt meer dan vijf uur per dag besteed aan lezen of naar de radio luisteren, terwijl de Denen een genoeglijke anderhalf uur vrije tijd per dag in de bioscoop, het theater of met soortgelijk amusement doorbrengen.