Een blik op de wereld
Nieuwe katholieke catechismus
Het Vaticaan heeft aangekondigd na zes jaar voorbereiding nu spoedig een nieuwe universele catechismus te zullen uitbrengen. Dit is pas de tweede maal in de geschiedenis van de Katholieke Kerk dat er een is samengesteld. De eerste universele catechismus kwam gereed in 1566, na het concilie van Trente, en maakte deel uit van de pogingen van de kerk om de gevolgen van de Reformatie tegen te gaan. Volgens de Franse krant Le Monde is de nieuwe catechismus „een concessie aan de behoudende kringen binnen de kerk die al sinds het Tweede Vaticaans Concilie campagne voeren voor één unieke catechismus die aan de oudere, meer traditionele waarden vasthoudt”. Toen paus Johannes Paulus II officieel zijn goedkeuring hechtte aan de tekst, zei hij dat de nieuwe catechismus „een betrouwbaar referentiepunt zou vormen bij het gereedmaken van nationale en bisschoppelijke catechismussen”.
Toegenomen levensduur een zegen?
Hoewel de medische wetenschap de gemiddelde levensverwachting van de mens in de afgelopen jaren iets heeft doen toenemen, „gaan de gezondheid van de wereldbevolking en de kwaliteit van het leven allesbehalve vooruit”, geeft dr. Hirosji Nakadjima, algemeen directeur van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) toe. In een interview met de Parijse krant Le Figaro zei dr. Nakadjima: „Volgens onze informatie is het aantal zieken of gehandicapten, vooral onder de bejaarden, wellicht zelfs groter geworden.” Over de hele wereld genomen is de gemiddelde levensverwachting nu 65 jaar. In industrielanden is ze 76 jaar, terwijl ze in ontwikkelingslanden gemiddeld 62 jaar en in de minst ontwikkelde gebieden der aarde slechts 50 jaar bedraagt. In de komende vijf jaar hoopt de WHO de gemiddelde levensverwachting met vier maanden te verlengen. Dr. Nakadjima merkte echter op: „Het is duidelijk dat een langere levensduur niet noodzakelijkerwijs een leven zonder invaliditeit of chronische ziekte inhoudt.”
Tot behoud van het Colosseum
„Zolang het Colosseum staat, zal Rome bestaan”, luidt een oud Latijns gezegde. Maar als gevolg van de inwerking van regenwater, de verwerende invloed van luchtvervuiling, en de door het stadsverkeer veroorzaakte trillingen is de staat waarin het beroemde monument verkeert, zeer slecht geworden. Voortdurend dreigen er stukken af te vallen, en een aantal plaatsen moet nodig versterkt worden. Om het amfitheater voor verder verval te behoeden, is een overeenkomst gesloten tussen het Italiaanse Departement van Cultureel Erfgoed en een bank in Rome. De eerste fase van het project omvat het waterdicht maken en herstellen van de bogen en het reconstrueren van de houten vloer in de arena waar eens de gladiatoren streden. Doelend op de geplande investering van 40 miljard lire (ruim ƒ 50 miljoen) noemt de krant La Repubblica de overeenkomst „de grootste huwelijksverbintenis tussen de publieke en de privé-sector die ooit in Italië is gesloten om een kunstwerk te redden”.
’Geen priesters — geen kerk’
De katholieke geestelijkheid in Frankrijk kampt met een ernstig probleem — vergrijzing. Er zijn te weinig nieuwe priesters om de vacatures die door het overlijden of de pensionering van oudere geestelijken ontstaan, te vervullen, waardoor het aantal priesters in Frankrijk gestaag afneemt. De krant Ouest-France bericht dat in Bretagne, vanouds een katholiek bolwerk in West-Frankrijk, hun aantal is gedaald tot slechts 2207. Niet meer dan 180 priesters zijn nog geen 50 jaar, 900 van hen zijn tussen de 50 en 70, en ruim de helft is ouder dan 70. Voorspellend dat deze tendens voor de kerk wel eens kritiek zou kunnen zijn, verzuchtte de aartsbisschop van Rennes, Jacques Jullien: „Het tekort aan priesters is ons grootste probleem. . . . Geen priesters betekent geen kerk.”
Inflatie verlaagt ethische normen
Welk effect heeft een langdurige hoge inflatie op mensen? Op deze door het tijdschrift Veja gestelde vraag antwoordde de econoom Eduardo Giannetti da Fonseca van de Universiteit van São Paulo: „Inflatie beïnvloedt de ethische normen van de maatschappij. In een land waar de mensen niet weten hoeveel het geld in hun zak de volgende maand nog waard is, zal uiteindelijk de hand worden gelicht met de meest fundamentele ethische regels voor intermenselijke verhoudingen. Vertrouwen, oprechtheid, stiptheid, eerlijkheid en onomkoopbaarheid worden ondermijnd als er geen economische stabiliteit is.” Zowel overheidsfunctionarissen als de mensen in het algemeen kunnen het gevoel hebben dat, om zich tegen de hoge kosten van levensonderhoud te beschermen, het doel de middelen heiligt. Fonseca zegt hierover: „Inflatie is een school in opportunisme en corruptie en leert mensen onmiddellijke bevrediging te zoeken.”
Het steroïdenfiguur
Het gebruik van anabole steroïden door atleten die hopen hun sportprestaties te verbeteren, is reeds lang bekend. De laatste jaren zijn echter steeds meer niet-atleten steroïden gaan misbruiken voor cosmetische doeleinden. Volgens een door de Wereldgezondheidsorganisatie aangehaald onderzoek had 6,6 procent van alle mannelijke leerlingen van de hoogste klassen van het middelbaar onderwijs in de Verenigde Staten steroïden genomen. Van deze groep zei 26 procent ze voornamelijk te hebben gebruikt om er qua persoonlijke verschijning op vooruit te gaan. Tot de schadelijke bijwerkingen van anabole steroïden behoren een verhoogd cholesterolgehalte, oedeem, een grotere kans op kransslagadervernauwing, prostaatvergroting, levertumoren, atrofie van de testikels en impotentie. Vermoedelijk maken steroïden iemand ook agressiever en strijdlustiger.
Houding tegenover AIDS
„Veel Zuidafrikanen beseffen de ernst van [AIDS] niet of weigeren te geloven dat de ziekte überhaupt bestaat”, bericht de in Johannesburg (Zuid-Afrika) verschijnende Saturday Star. „Een gevaarlijke combinatie van racisme, armoede en onwetendheid zorgt ervoor dat de verspreiding van de ongeneeslijke ziekte wordt versneld.” Sommigen denken dat het hele begrip AIDS een westerse samenzwering is om Afrika te verzwakken of dat de ziekte een of andere uitvinding van de blanken is om het geboortencijfer van de zwarte Afrikanen in te perken. Een andere factor die van invloed is op de houding van de mensen tegenover AIDS is het geweld dat voor velen deel is gaan uitmaken van het leven van alledag. Een Zuidafrikaanse man in een door twisten verscheurd gebied zei tegen een groep AIDS-adviseurs: „Volgens u kan AIDS mij over tien jaar ziek maken. Het afgelopen weekend . . . zijn er hier echter 25 mensen gestorven [bij politiek geweld]. Kan AIDS het leven dan echt nog erger maken dan het al is?” Als de zienswijzen niet veranderen, zal de ziekte naar schatting binnen de komende 10 tot 15 jaar in Zuid-Afrika onstuitbaar om zich heen grijpen.
Maankracht
Dat de maan de eb- en vloedbeweging in de wereldzeeën veroorzaakt, is reeds lang bekend. Maar volgens het Franse tijdschrift Terre Sauvage verklaren geleerden van het Franse Nationale Centrum voor Wetenschappelijk Onderzoek nu dat de maan een soortgelijke uitwerking heeft op de landoppervlakten van de aarde. In een met pekel gevuld meer in een hermetisch afgesloten, op 1000 meter diepte gelegen grot werd door onderzoekers een sonde aangebracht, en met behulp daarvan konden zij vaststellen dat de inhoud van de grot elke 12 uur steeg en daalde. Deze beweging, die veroorzaakt wordt door de minieme uitzetting en inkrimping van de wanden van de grot, komt overeen met de omloop van de maan om de aarde en bewijst dat de door Terre Sauvage zo genoemde „verrassende onderaardse ademhaling” inderdaad haar oorsprong vindt bij de maan.
Oorzaak van reisziekte
De meeste mensen hebben wel eens last gehad van reisziekte. Miljoenen reizigers hebben er geregeld last van. Geleerden geloven nu te begrijpen waardoor de kenmerkende misselijkheid wordt veroorzaakt. Het probleem blijkt in de hersenen gelegen te zijn, waar de door de ogen doorgegeven inlichtingen niet kloppen met de door het binnenoor waargenomen informatie. In een schommelende boot bijvoorbeeld constateert het binnenoor dat het lichaam beweegt, terwijl de ogen een stabiel beeld waarnemen omdat het lichaam met de boot mee beweegt. De tegenstrijdige boodschappen die de hersenen ontvangen, leiden tot de afgifte van stresshormonen en een snellere opeenvolging van elektrische impulsen in de maagspieren, wat na enige tijd misselijkheid en braken tot gevolg heeft. Manieren om reisziekte te voorkomen zijn onder andere: Voor het op reis gaan een lichte, zetmeelrijke, vetarme maaltijd gebruiken; de ogen laten zien wat het binnenoor waarneemt door tijdens autoritten naar de krommingen van een bochtige weg te kijken of tijdens boottochten naar de horizon; de bewegingen van hoofd en lichaam tot een minimum te beperken; en de geest op andere zaken te concentreren.
Ontslag op middelbare leeftijd
„Ouder dan 40? Denk er dan zelfs niet over om van baan te veranderen”, schrijft The Star, een in Johannesburg verschijnende krant. Als gevolg van de economische ineenstorting worden veel arbeidskrachten in Zuid-Afrika ontslagen. Vaak zijn het de ouderen die de pensioengerechtigde leeftijd naderen, die het eerst hun baan verliezen. Volgens statistische gegevens van het Ministerie van Arbeidskrachten raken in Zuid-Afrika elke maand 37.500 personen van boven de 50 hun baan kwijt. „De situatie in Zuid-Afrika verschilt niet van wat er in het buitenland gaande is, waar mannen en vrouwen van boven de 50 in hoog tempo een bedreigde soort op de werkplek aan het worden zijn”, zegt The Star. „Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling beginnen formele dienstbetrekkingen voor mannen en vrouwen van 55 jaar en ouder uit de mode te raken. . . . Hierop vormen oudere Japanse mannen een uitzondering, want van hen heeft 60 procent werk.”
Poging om populair te zijn pakt verkeerd uit
De recente pogingen van Amerikaanse politici om de gunst van de kiezers te winnen door aan hun campagne een religieus tintje te geven, heeft vaak het tegengestelde effect gehad. In één geval schreef een toehoorder aan de Newyorkse Daily News: „Jesse Jackson moet zijn bijbel eens raadplegen. In zijn toespraak op de Democratische conventie van 15 juli zei hij dat Maria en Jozef een dakloos paar vormden en dat Maria een ongehuwde moeder was. Maria en Jozef waren geen ’dakloos paar’. Zij gingen naar Bethlehem om de wet na te komen, zij vluchtten naar Egypte om de vervolging door Herodes te ontlopen, maar zij woonden in Nazareth. En Maria was geen ’ongehuwde moeder’. In Mattheüs, Hfdst. 1, de verzen 18-23, en in Lukas, Hfdst. 1, de verzen 26-35, wordt Jozef aangeduid als Maria’s echtgenoot en Maria als Jozefs echtgenote. Hoewel ’dakloos’ en ’ongehuwd’ geliefde en treffende bijvoeglijke naamwoorden zijn, zijn ze in dit geval dus niet van toepassing. Jesse, houd je aan de feiten.”