Een blik op de wereld
Vulkaan koelt de aarde af
Toen de Pinatubo, een Filippijnse vulkaan, in 1991 uitbarstte, voorspelden geleerden dat daardoor onze planeet enigszins zou afkoelen. En zij bleken het bij het rechte eind te hebben. De vulkaan spuwde zo’n 20 miljoen ton zwaveldioxide in de stratosfeer. Dit gas vormde een reusachtige, uit minuscule druppeltjes zwavelzuur bestaande wolk die in enkele weken tijd door krachtige luchtstromingen op grote hoogte over de hele aarde werd verspreid. De zonnestralen worden gedeeltelijk door de druppeltjes verstrooid en tegengehouden, waardoor het beneden, op de grond, koeler is. Volgens Science News is de gemiddelde temperatuur in bepaalde delen van het noordelijk halfrond na de uitbarsting met ongeveer één graad Celsius gedaald. Dit effect is echter van tijdelijke aard en moet niet als een tegenwicht tegen het broeikaseffect gezien worden. Eén weerkundige voorspelt dat aan deze door de vulkaan teweeggebrachte afkoeling tegen 1994 een eind zal komen.
Handel in organen in Azië
„Vraag en aanbod bepalen de markt”, zegt het tijdschrift Asiaweek over de handel in menselijke organen. In de lente van 1992 stonden in Hong Kong zo’n 600 mensen op de wachtlijst voor een niertransplantatie, maar de verwachting was dat er tegen het eind van dat jaar slechts vijftig van hen een donornier zouden hebben. Velen reizen derhalve naar andere landen, zoals India, waar jaarlijks ongeveer 6000 niertransplantaties worden verricht. Daar dit op commerciële basis gebeurt, is het een ’bedrijfstak’ waar jaarlijks zo’n 20 miljoen dollar in omgaat. Vaak zijn de armen of personen die de een of andere financiële tegenslag hebben gehad, bereid een nier te verkopen, omdat men gewoonlijk op slechts één nier verder kan leven. Maar in Asiaweek wordt opgemerkt dat het er in de orgaanhandel niet altijd eerlijk aan toe gaat. Sommige donors zijn door corrupte tussenpersonen opgelicht. Eén man werd bijvoorbeeld met een onbeduidende maagkwaal in het ziekenhuis opgenomen, maar had toen hij eruit kwam naar verluidt een nier minder — die was zonder zijn toestemming verwijderd!
Kindermoord
Mishandeling of verwaarlozing kostte in 1991 aan minstens 1383 kinderen in de Verenigde Staten het leven, aldus The Washington Post. Deze voorzichtige schatting, afkomstig van de Amerikaanse Kinderbescherming, levert een ontstellend beeld: Elke dag zouden er dan gemiddeld vier kinderen als gevolg van de een of andere vorm van mishandeling het leven laten. Dit is 50 procent meer dan zes jaar geleden. De oorzaken voor de toename zijn legio. Volgens sommige deskundigen hebben de verslechterende economische toestanden — met de ermee samenhangende ontslagen, lage inkomens en uitzichtloosheid — er schuld aan dat mensen hun frustraties afreageren op deze hulpeloze slachtoffers. In de krant wordt opgemerkt dat het weliswaar bij verscheidene geruchtmakende zaken babysitters waren die de aan hun zorg toevertrouwde kinderen mishandelden, maar dat „het werkelijke verhaal achter deze aantallen volgens de deskundigen gewoonlijk dichter bij huis ligt, bij vader en moeder, degenen van wie verondersteld zou mogen worden dat zij de baby’s het meest liefhebben”.
Overbevolking — Waarom?
Waarom is er vooral in armere landen sprake van overbevolking? In het tijdschrift Visão geeft Paulo Nogueira Neto, voormalig minister van Milieuzaken in Brazilië, daar onomwonden antwoord op: „Er bestaat in Brazilië een verhaal. Gevraagd waarom hij negen kinderen heeft, zegt een man: ’Omdat drie van hen sterven als ze klein zijn; drie verhuizen er naar São Paulo, Rio de Janeiro of Brasília, en drie blijven hier om voor ons te zorgen als wij oud worden.’ Een kind is de oudedagsvoorziening voor de armen.” Neto voegt er veelbetekenend aan toe: „Het is overal op aarde gemakkelijk te zien: Armoede gaat gepaard met een bevolkingsexplosie. En als dat zo doorgaat, is de planeet ten ondergang gedoemd. In een wereld met eindige hulpbronnen is geen plaats voor oneindige ontwikkeling, behalve op geestelijk, moreel of wetenschappelijk gebied.”
Jezus op video
Verscheidene organisaties in de christenheid doen wanhopig hun best jonge mensen ertoe te verlokken enige bijbelkennis tot zich te nemen. Zo heeft het Amerikaans Bijbelgenootschap een videobewerking gemaakt van het verslag in Markus 5:1-20 waarin Jezus een door een demon bezeten man geneest. The Miami Herald, een in Florida verschijnende krant, bericht dat de produktie qua stijl iets weg heeft van een videoclip, waarbij de taferelen elkaar in snelle opeenvolging afwisselen. Van de video bestaat een op rap-muziek gezette bewerking (met ritmisch voorgedragen teksten) en ook een gezongen versie. In de video draagt Jezus een T-shirt en een jack terwijl hij op een brandtrap in een man-tegen-man-gevecht gewikkeld is met een door een demon bezeten man die kwijlt en een honkbalpet op heeft. In een andere videoclip, Resurrection Rap [Opstandings-Rap] getiteld, wordt Jezus naar verluidt als de leider van een straatbende afgebeeld!
Dodelijke wateren
Wat moet er, als de oorlog voorbij is, met al de ongebruikte munitie worden gedaan? Volgens de Duitse krant Hannoversche Allgemeine kwamen de Geallieerden na de Tweede Wereldoorlog met een eenvoudig, zij het wat kortzichtig, antwoord: Gooi het in zee. De krant bericht dat er tussen de 700.000 en 1.500.000 ton munitie van het Derde Rijk op de zeebodem werd gedumpt, later gevolgd door munitie van de Geallieerden. Dit gebeurde op geselecteerde — maar niet erg nauwkeurig vastgelegde — plaatsen in de Noordzee, de Oostzee en het Skagerrak. Hoewel een deel van dit gevaarlijke afval in de jaren ’50 werd geborgen, ligt er vermoedelijk nog zo’n 500.000 ton. Nu bestaat er toenemende ongerustheid over de gevaren die door dit onderzeese afval worden gecreëerd. Duikers onderzoeken nu van staatswege enkele van de plaatsen en proberen vast te stellen hoeveel munitie er ligt en hoe gevaarlijk die is. Sommige explosieven zijn nog steeds functioneel en uit andere komen gevaarlijke gifstoffen, zoals loodazide, kwik en TNT in het water terecht.
Letsel en trampolines
Een trampoline in de achtertuin wordt steeds populairder, maar er kleven gevaren aan, aldus de Canadese krant The Toronto Star. Hoewel sommigen trampolines als speelgoed beschouwen, bleek uit een twee jaar durend onderzoek door Statistics Canada dat er in het hele land 324 ongelukken met trampolines waren gemeld die ernstig letsel tot gevolg hadden. „Kinderen van alle leeftijden lopen gevaar en het opgelopen letsel is over het algemeen ernstiger dan de meeste andere verwondingen bij kinderen”, aldus Arlene Huhn van het Sportgeneeskundig Adviescollege van Alberta. De meeste ongelukken met trampolines gebeuren als mensen erop of eraf springen, of proberen salto’s te maken, zegt Huhn verder. Deskundigen geven de raad trampolines op een open plek neer te zetten, tijdens het gebruik ervan schoeisel te dragen met een goede grip, en voorzichtigheid te betrachten bij het erop en eraf springen. Een trampoline dient slechts door één persoon tegelijk gebruikt te worden. Juist toezicht is belangrijk.
Slangeninvasie
Zo’n 30 jaar geleden werd het Micronesische eiland Guam getroffen door een plaag die de meeste soorten bosvogels aldaar uitroeide. Het betrof geen virus of een insekticide, maar een slang — de bruine boomslang. De slang, die mogelijk door Amerikaanse militaire transporten vanuit Nieuw-Guinea op het eiland is ingevoerd, heeft zich op Guam buitensporig vermeerderd. Er zijn nu in bepaalde gebieden maar liefst 12.000 van deze zwak giftige reptielen per vierkante kilometer. Naar verluidt hangen ze als slingers aan omheiningen en elektriciteitskabels, dringen huizen binnen, komen onverwacht uit afvoerpijpen te voorschijn en vallen huisdieren en zelfs baby’s aan. Milieubeschermers op Hawaii zijn nu bang dat de slangen daar een soortgelijke aanslag op het milieu zullen plegen. Van nature komen er op Hawaii geen slangen voor, maar wel veel soorten bijzondere en zeldzame vogels die nauwelijks enige verdediging hebben tegen zulke roofdieren. Tot dusver zijn er op de vliegvelden van Hawaii verscheidene bruine boomslangen — kennelijk aan boord van vliegtuigen uit Guam meegekomen verstekelingen — aangetroffen.
Venetië bestrijdt zeewier
Venetië, de mooie stad die uit een lagune in het noorden van Italië oprijst, kampt met een ongebruikelijk vervuilingsprobleem — zeewier. Dank zij een overvloed van voedingsstoffen in het water produceert de lagune de verbazingwekkende hoeveelheid van 500.000 ton zeewier per jaar! Wat moet daarmee worden aangevangen? Via een experiment dat uniek is in de wereld, en volgens het tijdschrift Le Scienze een „onverdeeld succes”, wordt het zeewier omgezet in papier. Wetenschappers hebben een deel van de 40.000 tot 60.000 ton zeewier die elk jaar uit de lagune wordt gehaald, gebruikt om er papier van te maken volgens een procédé dat zelfs nog milieuvriendelijker is dan het procédé voor de bereiding van kringlooppapier. Het papier is gelijkwaardig, en in sommige opzichten superieur, aan uit cellulose vervaardigd papier. En de kleur ervan? Gespikkeld lichtgroen natuurlijk!
Liefdadigheid?
Het tijdschrift Consumer Reports nam onlangs een Amerikaans kankerfonds op de korrel dat mensen per brief vroeg bij vrienden en buren geld voor hen in te zamelen. Het verslag merkt op dat het ontcijferen van de kleine lettertjes op de achterzijde van de brief enkele interessante feiten aan het licht brengt. Zo blijkt bijvoorbeeld dat het betreffende liefdadigheidsfonds het jaar ervoor bijna $2,5 miljoen had bijeengebracht, maar dat daarvan minder dan één procent werkelijk aan kankeronderzoek besteed was. „De rest ging op aan een professionele fondsenwerver, onkosten in verband met het werven van fondsen, administratiekosten, proceskosten in verband met vroegere misleidende verzoeken om geld, en ’voorlichting’”, aldus het tijdschrift. Het citeert een voorbeeld van de bedoelde voorlichting — totaal nietszeggende algemeenheden over kankerpreventie, zoals: „Zorg dat kanker geen gevaar vormt op de plaats waar u werkt.”
Talen en de hersenen
Volgens Franco Fabbro, een onderzoeker aan de Universiteit van Triëst (Italië), is onze talenkennis per taal in een apart gebied van de hersenen gelokaliseerd. Hoe is hij tot deze conclusie gekomen? Verscheidene veeltalige personen die hersenletsel hadden opgelopen en zich niet langer correct in hun eigen taal konden uitdrukken, gingen vloeiend een buitenlandse taal spreken waarvan zij dachten dat zij die slechts oppervlakkig kenden. Dit doet vermoeden, zegt het tijdschrift L’Espresso, „dat de moedertaal het spreken van andere talen belemmert, waardoor men zich in die talen slechts beperkt kan uiten”.