Een blik op de wereld
Een „massaal sterven”
Er bestaan thans miljoenen soorten planten en dieren. Geleerden schatten vroeger dat de snelheid waarmee soorten zijn uitgestorven (vanwege ziekte, voedselgebrek of het onvermogen zich aan te passen) tijdens de hele geschiedenis van het leven op aarde minder dan tien per jaar bedroeg. Volgens de voorlichtingsdienst van de Verenigde Naties geloven wetenschapsmensen dat de snelheid thans honderd- of misschien wel duizendmaal hoger ligt. In 1970 stierf naar schatting elke dag één soort uit. Tegen 1990 was de snelheid gestegen tot één per uur. Tegen 1992 verdween elke 12 minuten een soort. De belangrijkste oorzaak voor het uitsterven is het verdwijnen van het natuurlijke woongebied door ontbossing, stadsuitbreiding, ontwikkeling van het platteland, en vervuiling van lucht en water. Veel milieudeskundigen zeggen dat de planeet een „massaal sterven” meemaakt. Zo zegt dr. Mostafa Tolba, directeur van de UNEP (het VN-orgaan voor het milieu): „Als Charles Darwin nu had geleefd, zou zijn werk hoogstwaarschijnlijk niet gaan over de oorsprong, maar over de doodstijding der soorten.”
Ontwikkelingshulp — Wie krijgt wat?
Trekken de armen veel profijt van ontwikkelingshulp? Volgens het Humaan Ontwikkelingsrapport 1992 van de VN krijgen de tien landen waar 72 procent van de armste mensen ter wereld woont, slechts 27 procent van de ontwikkelingshulp. De rijkste 40 procent van de bevolking van de ontwikkelingslanden krijgt ruim tweemaal zoveel hulp als de armste 40 procent. Zuidaziatische landen, waar bijna de helft van ’s werelds armste mensen woont, ontvangen $5 per persoon aan hulp. De landen in het Midden-Oosten, waar het inkomen per hoofd van de bevolking driemaal zo hoog is als in Zuid-Azië, krijgen $55 per persoon. In het rapport staat verder dat landen die veel geld aan wapens uitgeven, tweemaal zoveel hulp per inwoner ontvangen als landen die daar minder aan uitgeven. Het minste geld, slechts ongeveer 7 procent van de bilaterale hulp en 10 procent van de multilaterale hulp, gaat naar projecten die in fundamentele menselijke behoeften voorzien — projecten op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, veilig drinkwater, sanitaire voorzieningen, gezinsplanning en voedselvoorziening.
Potentiële nucleaire nachtmerrie
„De poging van het Westen om de verspreiding van kernwapens te voorkomen is mislukt”, zegt U.S.News & World Report. „Er is een nieuw en veel gevaarlijker tijdperk van nucleaire proliferatie begonnen.” De keus waar men nu voor staat, is geweld te gebruiken om te voorkomen dat nieuwe landen kernmachten worden, of te „leren leven in een wereld waarin bijna elk land dat kernwapens wil, erover beschikt”. Wat heeft tot deze stand van zaken geleid? „Dingen die in 1943 voor de geleerdste mensen heel moeilijk waren, zijn nu voor gewone mensen gemakkelijk”, aldus de natuurkundige en ex-kernwapenontwikkelaar Richard Garwin. Wiskundige problemen waar de knapste koppen zich toen het hoofd over braken, kunnen nu op een personal computer worden opgelost. Bovendien is het voor een land dat zijn zinnen erop gezet heeft, steeds gemakkelijker geworden de hand te leggen op de cruciale technologieën die voor het maken van een bom nodig zijn. In een poging het tij te keren hebben 27 landen in april een verdrag getekend dat de verkoop van materialen en/of apparatuur die voor het maken van atoombommen kunnen worden gebruikt, aan banden legt. Dit schiet echter in belangrijke opzichten te kort omdat een aantal landen die in het bezit van kernwapens zijn of trachten te komen, niet van de partij waren.
Australiërs slikken te veel
Een nationaal gezondheidsonderzoek in Australië heeft enkele alarmerende feiten aan het licht gebracht. Uit het onderzoek bleek dat één op de vijftig Australiërs elke dag kalmerende middelen gebruikt. Nog eens driekwart miljoen gaf toe in de twee weken voorafgaande aan het onderzoek minstens eenmaal middelen als Valium en Serepax te hebben ingenomen. Volgens de in Sydney verschijnende krant The Sun-Herald verklaart het Nationale Onderzoekscentrum voor Geneesmiddelen en Alcohol dat elk jaar bijna tien miljoen recepten voor benzodiazepinen worden uitgeschreven, en dat deze tranquillizers de meest voorgeschreven medicijnen in westerse landen zijn. Een onderzoeker van het centrum zei dat veel mensen die dit soort geneesmiddelen geregeld gebruiken, misschien niet eens beseffen dat zij in werkelijkheid afhankelijk van het middel zijn.
Nieuwe Afrikaanse plaag
„De drugshandel is een van de ernstigste bedreigingen geworden voor de stabiliteit en economische ontwikkeling van het [Afrikaanse] continent.” Dit schrijft dr. Simon Baynham van het Zuidafrikaanse Afrika-Instituut in The Star, een in Johannesburg verschijnende krant. De drugshandel is de afgelopen tien jaar in Afrika drastisch toegenomen vanwege de geografisch gunstige ligging voor zendingen uit Colombia en Azië. „Tegen 1990 was een derde van de in Europa onderschepte heroïne via Afrika binnengesmokkeld”, aldus Baynham. Hij merkt op dat er ook een groeiende samenwerking bestaat tussen de internationale drugshandel en terroristenorganisaties. Dr. Baynham noemt de drugshandel in Afrika een potentiële „nieuwe epidemie van ernstige afmetingen” die „nog bij de rampen zal komen die Afrika reeds teisteren — oorlog, hongersnood en AIDS”.
Melkoverschot weggegooid
Ondanks ernstige voedseltekorten hebben Zuidafrikaanse melkveehouders de afgelopen vijf jaar miljoenen liters melk weggegooid. Voor te veel geproduceerde melk moeten zij een heffing aan de Zuivelraad betalen, die dan voorzieningen had moeten treffen om het melkoverschot te distribueren. Maar omdat die dat niet heeft gedaan, zei een directeur van de Nationale Vereniging van Melkboeren: „Wat kunnen wij doen? Wij moeten het wel weggooien. Wij winnen er niets mee als wij onze markt ondermijnen door het weg te geven of te betalen om het te laten weghalen.” Daarentegen hebben andere instanties de verspilling betreurd. De Raad voor de Bejaarden zegt dat er melk wordt weggegooid „in een tijd waarin miljoenen bejaarde Zuidafrikanen slechts met de grootste moeite het strikt noodzakelijke kunnen kopen om in leven te blijven”.
Langlevende Japanners
In Japan is de levensverwachting hoger dan in andere landen op aarde, zo blijkt uit de jongste statistische gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie. De gemiddelde levensverwachting voor vrouwen is in Japan 82,5 jaar, en voor mannen 76,2 jaar. De op één na hoogste levensverwachting voor vrouwen, 81,5 jaar, heeft Frankrijk, terwijl Zwitserland er heel dichtbij zit met 81 jaar. Bij de mannen wordt de tweede plaats ingenomen door IJsland met 75,4 jaar, gevolgd door Griekenland met 74,3 jaar. Het 350 bladzijden tellende statistisch jaarboek verschaft ook andere interessante feiten. Het hoogste vruchtbaarheidscijfer staat op naam van Rwanda, waar elke vrouw gemiddeld 8,3 kinderen heeft. Het laagste zelfmoordcijfer is dat van de Bahamas — 1,3 op elke 100.000 — terwijl Hongarije het hoogste zelfmoordcijfer heeft met 38,2 per 100.000. Het aantal mensen dat door auto-ongelukken omkomt, is gemiddeld het hoogst in Suriname — 33,5 per 100.000. En het laagst? Op Malta, waar slechts 1,6 dodelijke auto-ongevallen op elke 100.000 mensen plaatsvinden.
Pijnlijke muziek
„Zet die muziek zachter!”, roepen geïrriteerde ouders reeds lang. Veel tieners vinden dat zij alleen van muziek kunnen genieten als zij de beat ervan voelen. Hoewel er vaak verband is gelegd tussen luide muziek en gehoorverlies, wordt in een recent verslag in The Globe and Mail van Toronto (Canada) verklaard dat tinnitus (oorsuizen) eveneens een veel voorkomend gevolg is. Tinnitus doet zich voor als „een rinkelend, fluitend, brommend, krakend of sissend geluid in het hoofd, gewoonlijk in beide oren. Maar dat geeft niet alle facetten van het geluid weer”, aldus de krant. Als je er eenmaal last van krijgt, „heb je nooit [weer] volledige vrede en rust”, zegt Elizabeth Eayrs, coördinatrice van de Tinnitus Associatie van Canada. Dragers van koptelefoons die het volume zo opvoeren dat anderen kunnen meeluisteren, worden er vooral door getroffen. Hun vermogen om in hun latere jaren van muziek of welk ander geluid dan ook te kunnen genieten, wordt vaak ernstig aangetast.
Paus biedt verontschuldigingen aan
Paus Johannes Paulus II heeft het Afrikaanse continent tweemaal zijn verontschuldigingen aangeboden voor de slavenhandel. De eerste keer was in februari, tijdens de reis van de paus naar Senegal. De Italiaanse krant Corriere della Sera schreef toen dat de paus „’de hemel’ en Afrika om vergiffenis [smeekte] voor de slavernij, een historische misdaad waarmee zelfs christenen . . . bezoedeld waren”. De tweede verontschuldiging werd ongeveer drie maanden later geuit tijdens zijn bezoek aan São Tomé. In het Vaticaan verklaarde de paus: „Omdat de kerk een gemeenschap is waarvan ook zondaars deel uitmaken, is door de eeuwen heen het gebod op de liefde geschonden. . . . Dit was te wijten aan tekortkomingen van de zijde van individuele personen en groepen die zich met de naam Christen sierden.” In een commentaar op de „pauselijke verontschuldigingen” zei het dagblad La Repubblica: „[De paus] sprak over zonde van de zijde van christenen in het algemeen, maar hij had evengoed kunnen spreken over pausen, over roomse congregaties, en over bisschoppen en priesters. In feite is de katholieke hiërarchie medeverantwoordelijk voor de geschiedenis van de slavernij.”
Angst voor spinnen ongegrond
Angst voor spinnen „is vaak het gevolg van onwetendheid”, aldus het tijdschrift South African Panorama. In een verslag over het werk van dr. Ansie Dippenaar, een vooraanstaande autoriteit op het gebied van Afrikaanse spinnen, wijst het tijdschrift erop dat nog geen 0,2 procent van alle op aarde bekende soorten spinnen gevaarlijk is voor de mens. Op zijn plaats dient dit schepseltje als vriend en niet als vijand behandeld te worden. Spinnen zijn van onschatbare waarde bij de bestrijding van insektenplagen op gewassen. Van sommige soorten spinnen kan één enkel exemplaar wel 200 insektelarven per dag doden. Als wij spinnen bijvoorbeeld rustig hun gang laten gaan op een aardbeienveld, zou de oogst daarvan wel eens 6 ton per hectare meer kunnen bedragen dan van een veld waar de spinnen zijn gedood. „Boeren zouden spinnenpopulaties in stand moeten houden,” voegt het artikel eraan toe, „wat tevens het gebruik van kostbare bestrijdingsmiddelen, die tot de milieuvervuiling bijdragen, beperkt.”