Jonge mensen vragen . . .

Waarom tonen mijn ouders niet wat meer belangstelling voor mij?

„Als ik mijn moeder vijf minuten van haar tijd vraag,” klaagt een tienermeisje, „heeft zij het altijd te druk.”

CHRISTINA was zestien jaar — ongehuwd en zwanger. Hoewel zij zich schuldig voelde omdat zij in problemen was geraakt, was zij ook verbitterd. „Mijn moeder heeft nooit de moeite genomen deze dingen aan mij uit te leggen”, zei ze huilend. „Zij had gewoon nooit tijd om belangstelling te hebben voor wat ik deed.”

Heb jij af en toe ook dat gevoel — dat je ouders gewoon geen belangstelling voor je hebben? Je bent wellicht niet geneigd om in je frustratie te handelen zoals Christina deed. En je weet dat onverschillige ouders geen excuus vormen voor verkeerd gedrag. Toch kun je je diep gekwetst voelen als zij je verwaarlozen. Hoewel je bijna volwassen bent, kun je toch een sterk verlangen voelen naar ouderlijke liefde en steun. Wanneer je door je ouders verwaarloosd wordt, kun je je verlaten voelen. „Als ik mijn moeder vijf minuten van haar tijd vraag,” klaagt een tienermeisje, „heeft zij het altijd te druk.”

Het is dus geen verrassing dat volgens een onderzoek 25 procent van de jongeren „vindt dat zij niet vaak genoeg met hun ouders samen zijn”. Eén jongere zei: „Ik wou dat ik een hechtere band met mijn ouders had en openhartiger met hen kon praten.” Zelfs wanneer jongeren en hun ouders letterlijk samen zijn, kunnen zij emotioneel ver van elkaar af staan. Er is wellicht geen zinvolle communicatie.

Waarom zij jou schijnen te verwaarlozen

Stel je eens voor: Je hebt er de hele dag op gewacht een bepaald probleem met je moeder te bespreken. Maar zodra zij van haar werk komt, ploft zij in een stoel en is meteen verdiept in het tv-journaal. Wanneer je haar in een gesprek wilt betrekken, scheept zij je af met een geïrriteerd: „Zie je niet dat ik probeer te rusten?”

Een koele, liefdeloze ouder? Nee, ouders verwaarlozen hun kinderen zelden met opzet. Maar wij leven in „kritieke tijden . . . die moeilijk zijn door te komen” (2 Timotheüs 3:1-3). En je ouders staan wellicht meer onder druk dan ooit tevoren. Zij zijn misschien zo gespannen, gefrustreerd of uitgeput dat zij gewoon de energie niet hebben om zinvolle tijd ’van hoge kwaliteit’ met je door te brengen. Dit kan vooral in een eenoudergezin zo zijn. Dus als je ouders van jouw kant geen klacht horen, gaan zij er misschien gewoon van uit dat alles goed is.

Ouders kunnen ook door andere dingen in beslag genomen worden. Als je vader een actieve christen is, draagt hij wellicht een zware lading verantwoordelijkheid in de gemeente. (Vergelijk 2 Korinthiërs 11:28, 29.) En hoewel zij er misschien zelden over praat, kan het heel goed zijn dat je moeder wordt afgeleid door erger wordende gezondheidsproblemen. Heb je broers en zussen? Dan hebben je ouders het wellicht ook druk met de zorg voor hun behoeften.

Toegegeven, sommige ouders kampen met ernstige problemen zoals alcoholisme en zijn niet in staat aan de behoeften van hun kinderen te voldoen. Weer anderen weten misschien gewoon niet hoe zij belangstelling voor hun kinderen moeten tonen. Kinderen leren liefde tenslotte van hun ouders. (Vergelijk 1 Johannes 4:19.) En misschien zijn jouw vader en moeder wel opgevoed door ouders die geen belangstelling voor hen toonden.

Dan is er ook nog het feit dat in sommige culturen de behoeften van jonge mensen praktisch worden genegeerd. In bepaalde delen van Afrika schrijft de gewoonte voor dat vader, moeder en de kinderen apart de maaltijd gebruiken. Met welk gevolg? Collin, een veertienjarige Afrikaanse jongere, vertelt: „Het was moeilijk om een emotioneel hechte band met mijn ouders te hebben. Ik had het gevoel alsof ik helemaal in m’n eentje een weg door het leven zocht.”

Valkuilen die vermeden moeten worden

Wat ook de reden mag zijn voor de schijnbare verwaarlozing door je ouders, je kunt je er toch gekwetst en boos door voelen. Sommige jongeren reageren door niet te willen meewerken en door ongehoorzaam te zijn. Anderen besluiten dat opstandigheid de enige manier is om de aandacht op hun situatie te vestigen. Maar net als Christina, die in het begin werd genoemd, berokkenen opstandige jongeren met deze handelwijze vaak alleen maar zichzelf schade. „Het afvallig worden der onervarenen, dat zal hen doden”, waarschuwt Spreuken 1:32.

Aan de andere kant bereik je niet veel door de situatie gewoon te negeren — vooral als je je er diep door gekwetst voelt. „Hebt gij u ontmoedigd betoond op de dag van benauwdheid?”, vraagt Spreuken 24:10. „Uw kracht zal gering zijn.” Emotionele wonden kunnen nog echter zijn dan fysieke wonden en net zo pijnlijk (Spreuken 18:14). En wanneer je ze steeds dieper laat invreten, kunnen ze als je volwassen bent nog steeds pijn veroorzaken. Neem bijvoorbeeld Johan, een jonge man. „Toen ik opgroeide,” vertelt Johan, „was mijn alcoholische vader er nooit wanneer ik hem het hardst nodig had.” Hij voegt eraan toe: „Hij werd te zeer in beslag genomen door zijn eigen problemen om veel aandacht aan mij te schenken.” Als volwassene had Johan te lijden van lange periodes van neerslachtigheid en schuldgevoelens.

Met de hulp van enkele goede vrienden was Johan in staat zijn zelfrespect weer op te bouwen. Toch onderstreept zijn ervaring hoe waardevol het is te trachten positieve manieren te vinden om de situatie waarmee je thuis te maken hebt, het hoofd te bieden.

Wakker hun belangstelling voor jou aan

Stel dat Pap of Mam zelden een gesprek met je aanknopen. Je kunt ermee beginnen de pijnlijke stilte te verbreken door belangstelling voor hen te tonen (Mattheüs 7:12; Filippenzen 2:4). Bied aan om met hen mee te gaan als zij een boodschap gaan doen. Vraag of je hen ergens mee kunt helpen, misschien door een maaltijd klaar te maken of door op te ruimen. Mettertijd kun je gaan vertellen wat je bezighoudt, bijvoorbeeld wat er op school gebeurt.

Maar soms heb je misschien wat ernstige problemen te bespreken. Het zal je weinig baten wanneer je Pap benadert terwijl hij languit op de bank ligt uit te rusten van een zware dag op het werk. Probeer het „juiste moment” te vinden — wanneer hij redelijk ontspannen en opgewekt is — om de kwestie te bespreken (Spreuken 15:23, Groot Nieuws Bijbel). Vermoedelijk zal hij dan meer geneigd zijn belangstelling voor jouw problemen te tonen.

Maar als je ouders nu eens niet reageren op al je pogingen?a In Spreuken 15:22 worden wij eraan herinnerd dat „plannen . . . tot mislukking gedoemd [zijn] waar geen vertrouwelijk gesprek is”. Ja, wellicht moet je je ouders vertellen (op een vriendelijke en tactvolle manier natuurlijk) dat jij vindt dat zij niet genoeg belangstelling voor jou tonen en dat jij je hierdoor gekwetst en onbemind voelt. Misschien zou je graag gewoon eens af en toe geprezen willen worden, of zou je wat hulp bij je huiswerk willen hebben.

Je ouders zullen mogelijk verbaasd zijn te horen dat jij je zo voelt. Wellicht haasten zij zich om je van hun liefde te verzekeren en bieden misschien zelfs hun excuses aan omdat zij jou een verkeerde indruk hebben gegeven. Vaak zullen ouders echt moeite doen om te veranderen wanneer een probleem eenmaal onder hun aandacht is gebracht.

Aan de andere kant zal je gesprek misschien aan het licht brengen dat er van jouw zijde enkele misverstanden zijn geweest. Misschien heb je gewoon niet gemerkt op welke verschillende manieren zij belangstelling voor je hebben getoond. In elk geval is uitpraten een belangrijke stap om de situatie thuis te verbeteren.

De leegte vullen

En als je nu nog steeds geen gunstige reactie van je ouders krijgt? Het is te begrijpen dat dit behoorlijk pijnlijk zou zijn. Toch staan er nog andere mogelijkheden voor je open.

Probeer bijvoorbeeld iemand te vinden — bij voorkeur iemand die ouder is dan jij — die je kan helpen de leegte te vullen die je onachtzame ouders veroorzaken. Zoals het boek Spreuken het onder woorden brengt, bestaat er een vriend „die geboren wordt voor de tijd dat er benauwdheid is” (Spreuken 17:17). Kijk naar zo’n vriend uit. Maar wees selectief ten aanzien van de raad die je aanvaardt, door je ervan te vergewissen dat ze om je bestwil is en in overeenstemming met Gods Woord.

Nog een bron van hulp en steun is de plaatselijke gemeente van Jehovah’s Getuigen. Daar kun je geestelijke broers en zussen, vaders en moeders vinden die echte belangstelling voor je zullen hebben en je zullen helpen in geestelijk en emotioneel opzicht op te bloeien (Markus 10:30). Collin, de Afrikaanse jongere die wij eerder hebben genoemd, vond zulke vrienden. Omdat hij behoefte aan leiding voelde, begon hij de vergaderingen van Jehovah’s Getuigen te bezoeken. Hij vond al gauw vrienden onder gemeenteleden die maakten dat hij zich bemind en gewenst voelde. Mettertijd begonnen ook zijn ouders en zijn broers en zussen de christelijke vergaderingen te bezoeken.

Het is meer dan waarschijnlijk dat je ouders echt om je geven maar zich gewoon meer bewust moeten zijn van je behoeften. Neem het initiatief en laat hun weten wat die behoeften zijn! Wie weet zul je bemerken dat zij veel meer belangstelling voor je hebben dan je ooit had gedacht.

[Voetnoot]

[Illustratie op blz. 23]

Ouders voelen zich tegenwoordig vaak te gespannen en te moe om hun kinderen met hun problemen te helpen