Een blik op de wereld
Huwelijk of samenwonen?
In sommige landen wordt samenwonen vóór het huwelijk, of in plaats daarvan, steeds gewoner. Dit gebeurt zo veel, aldus de New Zealand Herald, dat „het huwelijk in Europa wel eens irrelevant zou kunnen worden”. In Zweden en Denemarken, zo schrijft de krant, doen statistische gegevens vermoeden dat slechts de helft van de vrouwen een huwelijk zal aangaan. Voor de rest van Europa is de schatting nu dat ongeveer een derde ongehuwd zal blijven. Toch hebben studies aangetoond dat samenwonen vóór het huwelijk geen garantie vormt voor een goed huwelijk, zoals eens werd gedacht. Uit een recent verslag in het Journal of Marriage and the Family bleek dat „echtparen die eerst hadden samengewoond, een minder goed huwelijk bleken te hebben, aan het huwelijk als instituut minder waarde hechtten, . . . en meer kans liepen dat hun huwelijk in een echtscheiding eindigde dan echtparen die niet hadden samengewoond”.
Wetenschappers verdenken hun collega’s
Hoe wijd verspreid is bedrog in de wetenschap? Onlangs zond het grootste algemeen wetenschappelijke genootschap ter wereld, het Amerikaans Genootschap ter Bevordering van de Wetenschap, een vragenlijst over dit onderwerp aan 1500 leden. Van de 469 wetenschappers die antwoordden, meende 27 procent „in de afgelopen tien jaar te zijn gestuit op of getuige te zijn geweest van verzonnen, gefalsificeerd of geplagieerd onderzoek”, aldus het tijdschrift Science. Slechts 2 procent geloofde dat er steeds minder bedrog gepleegd wordt; 37 procent is van het tegendeel overtuigd. Van degenen die op bedrog waren gestuit, zei 27 procent er niets aan gedaan te hebben, en had slechts 2 procent de gegevens die naar zij vermoedden vervalst waren, openlijk aangevochten. De wetenschappers somden voor al het bedrog veel oorzaken op, zoals de hevige wedijver om ontdekkingen als eerste te publiceren, regeringssubsidies te krijgen en naam te maken.
Een schok voor haaien!
Er wordt al lang gezocht naar een doeltreffend middel om haaien op een afstand te houden. Haaienetten zijn niet alleen ecologisch schadelijk omdat ze een gevaar vormen voor bedreigde zeedieren als dolfijnen en schildpadden, maar vereisen ook onderhoud, vooral na een zware storm. Maar het ziet ernaar uit dat er een doorbraak bewerkstelligd is in de vorm van een elektromagnetisch afweermiddel tegen haaien. Norman Wynne van de Haaiencommissie van Natal (Zuid-Afrika) legt uit: „Wij ontdekten dat [haaien] buitengewoon gevoelig zijn voor een elektromagnetisch veld van een bepaalde frequentie.” Toen het nieuwe afweermiddel werd uitgeprobeerd bleek het in alle 250 gevallen de haaien terug te drijven. Het lijkt erop dat het apparaatje onschadelijk is voor andere zeedieren. Het produkt, dat binnenkort op de markt komt, is zo klein dat het aan een riem gedragen of op een surfplank bevestigd kan worden.
Tabak nuttig?
Is er, gezien alle sterfgevallen als gevolg van tabakmisbruik, een nuttige toepassing van tabak? Volgens een in het Zuidafrikaanse blad Endangered Wildlife gepubliceerd artikel misschien wel. Tabak kan als natuurlijk bestrijdingsmiddel worden aangewend. Een gekookte oplossing van vermalen tabak en zeep, die op gewassen wordt gespoten, doodt rupsen, vliegen en mijten. In de vacht van schapen of op de huid van runderen en geiten aangebracht rekent de oplossing doeltreffend af met teken. Maar het artikel bevat wel de volgende, ernstig stemmende waarschuwing: „Deze tabaksoplossing is een krachtig natuurlijk gif. In geen geval dienen mensen of dieren ervan te drinken. Bewaar geen grote hoeveelheden in of om het huis. Oogst gewassen pas ten minste vier dagen nadat ze ermee bespoten zijn, en was ze grondig met schoon water voordat ze gegeten worden.”
Voordelen van borstvoeding
Te vroeg spenen is een belangrijke oorzaak van kindersterfte in de ontwikkelingslanden, aldus het Braziliaanse tijdschrift Superinteressante. De helft van de moeders in Brazilië stopt in de tweede maand met het geven van borstvoeding in plaats van er tot minstens in de zesde maand mee door te gaan. Het blad zegt verder: „Zonder immunologische erfenis en blootgesteld aan twijfelachtige situaties op het gebied van hygiëne, sterven kinderen aan ziekten waarvan ze hadden kunnen genezen als ze borstvoeding hadden gehad.” De kinderarts José Martins Filho verklaart: „Slechts vijf van de honderd vrouwen zijn vanwege lichamelijke problemen niet in staat borstvoeding te geven.”
Bij artsen favoriet
Artsen in Tojama (Japan) hebben een lijst opgesteld van de typen patiënten die zij niet graag behandelen. Zij hebben een hekel aan patiënten die hun begeleider volledig het woord laten doen, nodeloos buiten het spreekuur om hulp vragen, of geen gehoor geven aan instructies, en aan personen die in hoog aanzien staan maar arrogant en onvriendelijk zijn, of die denken evenveel of meer te weten dan artsen, of van de ene dokter naar de andere gaan zonder er een te vertrouwen. In The Daily Yomiuri wordt dr. Hadjime Ojama van het Saino Hospital in Tojama als volgt geciteerd: „Artsen zijn geen goden. Onze beste patiënten zijn zij die ons motiveren ons uiterste best voor hen te doen doordat zij openhartig met ons van gedachten wisselen en ook onze aanwijzingen en instructies opvolgen.”
Kambodjaanse malariadreiging
Na twintig jaar oorlog ligt het Kambodjaanse platteland bezaaid met miljoenen landmijnen. Een nog ernstiger bedreiging wordt evenwel gevormd door een nieuwe malariastam die resistent is tegen de gebruikelijke medicijnen. Volgens het Kambodjaanse Ministerie van Gezondheid sterven dagelijks naar schatting 15 tot 25 mensen aan malaria — tienmaal zoveel als het aantal slachtoffers van landmijnen. De Wereldgezondheidsorganisatie vreest dat de ziekte zich misschien niet alleen in heel tropisch Zuidoost-Azië zal verspreiden, maar ook over de rest van de wereld. Aan het gebied is een ongeveer 16.000 man sterke VN-vredesmacht toegewezen, en men is bang dat sommige soldaten bij hun terugkeer de nieuwe parasiet in hun bloed bij zich zullen dragen en dat deze dan door muskieten op andere slachtoffers zal worden overgebracht. Ook de 360.000 Kambodjaanse vluchtelingen die uit kampen in Thailand naar huis zullen terugkeren, worden erdoor bedreigd. De meest effectieve middelen tegen de nieuwe stam zijn kinine en tetracycline. Maar beide geneesmiddelen zijn in Kambodja onvoldoende voorradig en ook is er een tekort aan opgeleid medisch personeel en transportmogelijkheden, zodat de mensen niet de juiste behandeling krijgen en sterven.
Gewond in plaats van genezen
Vorig jaar december stroomden ongeveer 6000 pelgrims samen bij een rooms-katholiek heiligdom in de buurt van Denver (Colorado, VS) nadat een vrouw gezegd had dat de Maagd Maria daar aan haar verschenen was. Sommige van de pelgrims tuurden recht in de zon in de hoop een glimp van de Maagd op te vangen. Tientallen liepen oogletsel op, volgens oogheelkundigen in een aantal gevallen ernstig, permanent letsel. Een vrouw die dit was overkomen, zei: „Hebt u ooit gehoord dat mensen naar Jezus gingen voor een wonderbaarlijke genezing en invalide terugkwamen?” De aartsbisschop van Denver, J. Francis Stafford, drong er bij de „christelijke gelovigen” op aan in de toekomst niet meer deel te nemen aan bijeenkomsten die verband houden met persoonlijke openbaringen. Hij waarschuwde tegen „vluchtig sentiment en zinloze lichtgelovigheid”.
Franse bisschoppen in opspraak?
Na 48 jaar is er een rapport openbaar gemaakt met de beschuldiging dat „de hiërarchie van de Franse Rooms-Katholieke Kerk haar volledige steun verleent aan het nazi-gezinde Franse Vichy-bewind”, aldus de Parijse International Herald Tribune. Het rapport is naar verluidt in 1944 geschreven door een jezuïtische theoloog die later kardinaal werd. Het noemt de compromissen die de meerderheid van de Franse bisschoppen tijdens de nazi-bezetting van Frankrijk heeft gesloten, „een schandaal”. In het rapport staat onder andere: „De kerk leek voldaan, ondanks dat het recht overal met voeten werd getreden, gewetens geweld werd aangedaan, en christelijke waarden overboord werden gegooid. . . . In ieders ogen scheen de Kerk in Frankrijk op afschuwelijke wijze te profiteren van een afschuwelijke situatie.” De Tribune besluit: „Bijna 50 jaar na de oorlog staat Frankrijk nog pas aan het begin van de discussie over het gedrag van de Kerk tijdens de Duitse bezetting.”
Buitenechtelijke kinderen
Het percentage kinderen dat aan ongehuwde ouders wordt geboren, is in Frankrijk sinds 1981 meer dan verdubbeld, aldus een rapport van het Franse Nationale Instituut voor Statistiek en Economische Studies. Thans wordt daar elk derde kind buitenechtelijk geboren. Volgens de Parijse krant Le Monde heeft Frankrijk daardoor het op een na hoogste percentage onwettige geboorten in de Europese Gemeenschap. Bovenaan staat Denemarken, waar de helft van alle kinderen buitenechtelijk geboren wordt. Maar in tegenstelling tot voorgaande jaren zijn steeds meer onwettige geboorten in Frankrijk blijkbaar het gevolg van geplande en niet van onvoorziene zwangerschappen. Brigitte Rabin, de schrijfster van het rapport, meent dat deze tendens erop duidt dat het hebben van onwettige kinderen voor velen maatschappelijk aanvaardbaar is geworden. Nu het stigma weggevallen is, zijn er dan ook steeds meer vrouwen die ongehuwd blijven en toch verkiezen een gezin te stichten.
Een wereldomvattende superregering
Sommige milieurampen, zoals de giftige radioactieve wolk die bij het ongeval met de kernreactor in Tsjernobyl vrijkwam, zijn een bron van frustratie voor regeringen omdat ze het, door zich niets aan te trekken van nationale grenzen, voor elke afzonderlijke regering op aarde onmogelijk maken ze te beteugelen. Daarom zei de minister voor milieuzaken van Italië volgens de Italiaanse krant Il Sole-24 ore: „Een wereldregering voor het milieu is geen utopie, vooral niet als specifieke verantwoordelijkheden . . . aan haar worden toegewezen.”
Leeftijd en geheugenverlies
Is de oude dag onlosmakelijk verbonden met vergeetachtigheid? Velen denken dat. Achter dit denkbeeld worden nu vraagtekens gezet door een in Italië verricht en in Corriere Salute samengevat onderzoek. Aan de tests deden zo’n duizend proefpersonen van 20 tot 70 jaar oud mee. Uit de resultaten bleek dat het schijnbare geheugenverlies bij de ouderen mogelijk te wijten is aan verminderd zelfvertrouwen. Als een jongere bijvoorbeeld iets vergeet, wordt er niet naar zijn leeftijd gekeken. Maar als een ouder iemand iets vergeet, krijgt zijn leeftijd de schuld. Daardoor wordt vergeetachtigheid wellicht ten onrechte met ouder worden geassocieerd. Met andere woorden, „hoe hoog wij ons eigen geheugen aanslaan hangt [vaak] nauw samen met wat ons verontrust, en tenslotte is alles wat wij werkelijk nodig hebben, alleen maar dat wij gerustgesteld worden”. In het onderzoek werd ook geconcludeerd dat hoewel een ouder iemand niet even snel leert als een jongere, leeftijd geen belemmering vormt om zich vroeger geleerde dingen te herinneren.