De zienswijze van de bijbel

Heeft de wereld een „herevangelisatie” nodig?

Door Ontwaakt!-correspondent in Italië

DE WINDEN van politieke verandering die door Oost-Europa hebben gewaaid, hebben een religieuze opleving meegevoerd. Om profijt te trekken van de geestelijke mogelijkheden die daardoor geboden worden, kwam van 28 november tot 14 december 1991 in het Vaticaan de bijzondere vergadering voor Europa van de bisschoppensynode bijeen. Alle 137 „synodeleden”, die vooraanstaande vertegenwoordigers van de Europese katholieke hiërarchie zijn, vergaderden in het teken van „herevangelisatie”.

Vanaf het moment dat de synode op 22 april 1990 in Velehrad (Tsjechoslowakije) werd aangekondigd, werd ze als een historische gebeurtenis toegejuicht. Maar het is moeilijk om de synode als een geweldig succes te zien, gezien de mededeling van de RAI, de Italiaanse nationale televisieomroep, op 14 december 1991: „De synode der teleurstellingen is afgelopen.”

Waarom was de synode teleurstellend? En heeft Europa, of de wereld wat dat aangaat, wel een „herevangelisatie” nodig?

In welke zin een „herevangelisatie”?

De katholieke hiërarchie vindt dat een herevangelisatie nodig is omdat de religieuze context nieuw is. Bij het openen van de vergadering vatte kardinaal Camillo Ruini samen hoe volgens hem de Europese arena er uitziet. Hij zei dat in Oost-Europa „vele miljoenen niet eens gedoopt zijn en de meest elementaire waarheden van het christelijke geloof niet kennen”. Daarom „biedt de val van de communistische regimes de Kerk een prachtige gelegenheid tot evangelisatie”. Aan de andere kant wordt de situatie in West-Europa gekenmerkt door wat hij een „feitelijk atheïsme” noemt. Het woord van de Katholieke Kerk wordt niet langer als van God afkomstige waarheid aanvaard.

De religieuze opleving op zich stelt de bisschoppen voor nog een uitdaging. In welk opzicht? Zowel de Europese als de Latijnsamerikaanse bisschoppen maken zich zorgen over de snelle groei van andere religieuze bewegingen. Waarom? Blijkbaar omdat de kerk veel bevoorrechte posities die ze eens bekleedde, is kwijtgeraakt en zich nu „door gevaarlijke rivalen bedreigd” ziet. Het jezuïtische tijdschrift La Civiltà Cattolica wees naar Jehovah’s Getuigen als één zo’n rivaal wegens „het opvallende aantal katholieken en protestanten dat zij voor zich weten te winnen”.

In het slotdocument van de synode wordt gezegd dat de herevangelisatie een prikkel is om „de eigen christelijke wortels opnieuw te ontdekken”. Waarom is het nodig dat de Europeanen hun „christelijke wortels” opnieuw ontdekken? De bisschoppen verklaarden dat christelijke waarden niet langer als geldend worden beschouwd. „Voor veel gedoopte Europeanen”, zei La Civiltà Cattolica, is religie „kinderachtig, een mooi kindersprookje, dat volwassenen beslist niet serieus kunnen nemen, alsof het iets zou zijn wat invloed op hun leven kan uitoefenen. . . . Andere Europeanen bezien het christelijke geloof als simpele folklore en daarom bestemd om te verdwijnen naarmate de beschaving voortschrijdt . . . Weer andere Europeanen beschouwen het christelijke geloof als iets schadelijks.”

Om deze redenen is volgens de bisschoppen een „herevangelisatie” noodzakelijk.

Waarom teleurstellend?

Voor het welslagen van de „herevangelisatie” van de Oude Wereld zou een enorm aantal werkers nodig zijn. Maar een van de grootste problemen waarmee de kerk in Europa te kampen heeft, is het tekort aan priesters. Een van de bisschoppen vermeldde dat volgens recente schattingen voor Europa het aantal geestelijken de afgelopen dertien jaar met negen procent is gedaald.

Voor velen was de synode teleurstellend omdat er maar weinig praktische punten werden aangevoerd over de wijze waarop de „herkerstening” van Europa moet gebeuren. De Franse bisschop Joseph Duval vermaande de synodevergadering: „Wij moeten abstracte verhandelingen over evangelisatie vermijden . . . Wij spreken allemaal te veel als meesters in de rechten. Laat onze boodschap een evangelische eenvoud en toon hervinden.”

Slechts een paar bisschoppen noemden de apostolische methoden voor het evangeliseren van mensen. Zo zei bisschop František Tondra uit Spiš (Tsjechische en Slowaakse Federale Republiek): „Voor de herevangelisatie van Europa moeten wij terugkeren tot de oorspronkelijke evangelisatievorm. . . . De eerste christenen zagen het zodra zij gedoopt werden als hun plicht het evangelie te verbreiden.”

Evangelieprediking — De bijbelse manier

Waren alle eerste-eeuwse christenen evangeliepredikers? Ja! Het boek Evangelism in the Early Church, door Michael Green van het Engelse Oxford, zegt: „Een van de opvallendste kenmerken van de evangelieprediking in de beginperiode werd gevormd door de mensen die eraan deelnamen. . . . Het prediken van het evangelie was het voorrecht en de plicht van ieder kerklid. . . . Het christendom was bovenal een beweging van leken, verbreid door niet officieel aangestelde zendelingen.”

Het woord „evangelieprediker” betekent „prediker van goed nieuws” en wat Christus Jezus zei over het verkondigen van het evangelie was voor al zijn volgelingen bedoeld: „Dit goede nieuws [evangelie] van het koninkrijk zal aan heel de wereld verkondigd worden als getuigenis aan de volken. En dan zal het einde komen” (Mattheüs 24:14, The New Jerusalem Bible). De omvangrijkste prediking van het evangelie ooit verricht, moet dus in „de tijd van het einde” gebeuren. — Daniël 12:4.

Het afgelopen jaar hebben Jehovah’s Getuigen, meer dan vier miljoen in aantal, bijna een miljard uur besteed aan het verkondigen van het evangelie in 211 landen, met inbegrip van Oost-Europa. Welk goede nieuws hebben zij gepredikt? Het goede nieuws van Gods koninkrijk en van redding door geloof in Jezus Christus (2 Timotheüs 1:9, 10). Dat is de boodschap die de wereld nu nodig heeft — voordat het einde komt. — Mattheüs 24:3, 14.

[Illustratieverantwoording op blz. 26]

Jezus aan het prediken bij de Zee van Galilea, door Gustave Doré