Een blik op de wereld
’Zwart gat in Italiaanse cultuur’
De bijbel is „het grote zwarte gat in de cultuur van de Italianen, een religieus volk dat niet gewoon is rechtstreeks uit het Woord Gods te lezen”. Volgens de Italiaanse krant La Repubblica was dit de conclusie op een oktober jongstleden in Bologna gehouden seminar, waarop een aantal hoogleraren en bijbelgeleerden zich bezighielden met het algemene thema „De bijbel, de cultuur en de school in Italië”. De in Italië bestaande onwetendheid ten aanzien van de bijbel, zo verklaarde een geleerde, is te wijten aan het in de 16de eeuw door het concilie van Trente uitgevaardigde verbod op persoonlijk bijbellezen. „Maar zelfs na het Tweede Vaticaans Concilie”, aldus dezelfde geleerde, „is de bijbel nog steeds een boek dat alleen in christelijke gemeenschappen wordt geraadpleegd in plaats dat het een boek vol levenswijsheid is dat geen ingewikkelde inleiding nodig heeft om begrepen te worden.”
Schistosomiasis verbreidt zich
Ondanks nieuwe methoden om schistosomiasis — ook wel bilharzia genoemd — te diagnosticeren en te behandelen, verbreidt de ziekte zich. Volgens de WHO (de Wereldgezondheidsorganisatie) is het probleem daarin gelegen dat de landen die het ergst door de ziekte getroffen zijn, tevens het minst in staat zijn de bestrijding ervan te bekostigen. De WHO betreurt het dat, hoewel de ziekte doeltreffend behandeld kan worden met praziquantel, „de prijs van het geneesmiddel in harde valuta op zich gewoonlijk hoger is dan het totale budget dat de meeste Afrikaanse Ministeries van Gezondheid per hoofd van de bevolking ter beschikking staat”. Kenia, Malawi, Zambia en Nigeria — landen waar in totaal ruim 30 miljoen mensen aan schistosomiasis lijden — hebben de WHO gevraagd de fabrikanten van het geneesmiddel dringend te verzoeken de prijs te verlagen. Over de hele wereld zijn er zo’n 200 miljoen mensen met de ziekte besmet.
Kinderen en vuurwapens
Elke dag sterven in de Verenigde Staten ongeveer acht kinderen — zo’n 3000 per jaar — door kogels uit vuurwapens. Naar schatting is het aantal niet-dodelijke schotwonden vijfmaal zo groot. Waaraan is dit te wijten? „In ongeveer de helft van alle Amerikaanse huizen is een vuurwapen aanwezig”, aldus de Wellness Letter van de University of California in Berkeley (VS). „Stel u voor: als uw kinderen of kleinkinderen bij de buren op bezoek gaan, is de kans dat daar een vuurwapen in huis is, even groot als de kans dat er geen een in huis is; en als er inderdaad een is, gaat het in de helft van de gevallen om een handvuurwapen. En maar al te vaak kan een kind er zo bij.” Kinderen lopen niet alleen groot gevaar omdat ze gewend zijn aan speelgoedrevolvers die sprekend op echte lijken, maar ook omdat ze beïnvloed zijn door het nonchalante en veelvuldige gebruik van vuurwapens in films en op tv. Kinderen weten vaak niet hoe ze veilig met vuurwapens moeten omgaan en lopen, als ze geraakt worden, ernstiger letsel op omdat hun inwendige organen dichter opeen liggen en hun hoofd naar verhouding groter is dan bij volwassenen. „Voor de veiligheid is het beter geen vuurwapen te kopen of in huis te hebben”, raadt de Wellness Letter aan.
„’s Werelds eerste elektronische collecteschaal”
Nu kunt u een persoonlijke telefonische boodschap van de paus ontvangen, „dank zij het nieuwe 900-nummer van het Vaticaan”, bericht een redactioneel artikel in de in Cortez (Colorado, VS) uitgegeven Montezuma Valley Journal. De boodschappen, gedeelten van opgenomen pauselijke preken, zijn volgens een bericht van het Vaticaanse persbureau beschikbaar gesteld „om te voldoen aan de toenemende vraag naar het horen van de inspirerende woorden van paus Johannes Paulus”. „Zijne Heiligheid hoopt dat u baat zult vinden bij deze woorden en dat u in staat zult zijn dagelijks naar zijn boodschappen te luisteren”, zegt een stem aan het begin. „Een deel van de gesprekskosten [$1,95 per minuut] wordt gebruikt om de apostolische missie van de Heilige Vader te steunen, en door naar zijn woorden te luisteren draagt u bij aan zijn werk.” „Wat de stem niet zegt”, zo merkt het artikel op, „is dat het andere deel van de kosten — ongeveer de helft — ten goede komt aan dezelfde organisatie in Las Vegas die iemand kan opbellen als hij zijn horoscoop, het laatste nieuws betreffende loterijen, of overzichten van soap opera’s wil horen.” Volgens de National Catholic Reporter noemen de organisators van dit 900-nummer het „’s Werelds eerste elektronische collecteschaal”.
Tuberculose niet meer te stuiten?
Als gevolg van de verbreiding van bijzonder gevaarlijke vormen van t.b.c. (tuberculose) over de Verenigde Staten hebben gezondheidsfunctionarissen van de regering verklaard dat ze geen vat meer op de ziekte hebben. „Nooit eerder in de recente geschiedenis was tuberculose zo’n bron van zorgen als nu”, zei dr. Dixie Snider, t.b.c.-expert in het Amerikaanse Centrum voor Ziektebestrijding, „omdat wij tuberculose in dit land niet langer in de hand hebben.” Hoewel t.b.c. tot 40 jaar geleden een van de belangrijkste doodsoorzaken was, werd ze door de introductie van antibiotica, en de verbeterde huisvesting en hygiënische omstandigheden onder controle gebracht. Maar sinds 1984 berichten de meeste staten dat t.b.c. weer in opmars is, onder andere met stammen die zelfs resistent zijn tegen de nieuwste geneesmiddelen. De ziekte wordt verspreid via de in de lucht zwevende druppeltjes die een met t.b.c. besmette persoon verspreidt als hij hoest. De bacil kan zich jarenlang in gezonde mensen ophouden zonder tot ziekteverschijnselen te leiden, maar een aanzienlijk aantal van hen zal, als de aanvankelijke infectie niet behandeld wordt, uiteindelijk aan de ziekte bezwijken.
Mexico erkent kerken
„Nadat de regering meer dan 70 jaar vijandig tegenover kerken had gestaan, zijn er in Mexico wetten aangenomen die wettelijke erkenning voor religieuze instellingen mogelijk maakt”, bericht The Christian Century. „Hoewel ook andere denominaties onder de wetswijzigingen vallen, is vooral de Rooms-Katholieke Kerk bij het regeringsbesluit gebaat.” De grondwetswijzigingen zullen de kerk toestaan parochiescholen te openen, onroerende goederen op haar naam te hebben staan en de regering te bekritiseren. Priesters zullen in het openbaar hun priesterkleed kunnen dragen en zullen mogen stemmen, al kunnen zij geen overheidsbetrekking bekleden. Ook zullen zij inkomstenbelasting moeten betalen. De revolutionaire grondwet van 1917 beoogde door het opleggen van de beperkingen de enorme invloed en macht van de kerk te bestrijden. De Katholieke Kerk bezat in die tijd de helft van de grond in Mexico, begunstigde rijke landeigenaars en verzette zich tegen de onafhankelijkheidsbeweging. Op de uitvoering van de meeste van deze verbodsbepalingen werd echter nooit toegezien, en ze werden dan ook op grote schaal genegeerd. Nog steeds, zo zegt The Christian Century, zijn er „nationale muurschilderingen van de hand van de revolutionaire kunstenaar Diego Rivera [te bezichtigen], waarop grotesk pafferige geestelijken te zien zijn die nietsvermoedende boeren hun zuurverdiende inkomsten afhandig maken”.
De zachtaardige octopus
De octopus mag er dan sinister uitzien, maar volgens het tijdschrift African Wildlife is hij dat geenszins. Hoewel een octopus zich zal verdedigen als hij met opzet wordt aangevallen, is het in feite een schuw en onschuldig dier. Bovendien is hij heel bekwaam in het oplossen van problemen. Geleerden hebben ooit twee octopussen lekker gemaakt met een kreeft in een glazen stopfles. Elk leerde al gauw de stop van de fles af te halen. Het tijdschrift vertelde ook hoe een als huisdier gehouden octopus er wel voor zorgde zijn eten te krijgen: „Het dier kreeg gewoonlijk eten voordat het gezin aan de avondmaaltijd ging. Vergaten zij hun huisdier te voeren voordat zij aanschoven, dan zette het zich met al zijn acht armen vast op het glas en wisselde snel van kleur om de aandacht te trekken. En als dat nog niet hielp, pakte hij een steentje van de bodem van de tank en bleef daarmee tegen het glas tikken totdat er voer kwam.”
Echt vertrouwen op God?
Al 127 jaar staan op Amerikaanse munten de woorden „In God We Trust” (Op God vertrouwen wij). „Hoe kwam het dat God en Amerikaans geld met elkaar in verband werden gebracht?”, vroeg het tijdschrift Time. Het begon met de laatste strofe van het volkslied, „The Star-Spangled Banner”, waarin werd verklaard: „En dit zal ons motto zijn, ’God is ons vertrouwen’.” Vervolgens, bij de aanvang van de Burgeroorlog (1861–’65), verzocht de baptistenpredikant M. R. Watkinson bij petitie of er, ingeval de Unie, die de noordelijke staten vertegenwoordigde, zou worden verslagen, munten nagelaten zouden worden die haar afhankelijkheid van God zouden erkennen. President Abraham Lincoln en de minister van Financiën, Salmon Chase, stemden ermee in, waarna in 1864 voor het eerst de verkorte spreuk „In God We Trust” op de munten kwam te staan. Maar pas in 1955 verscheen het op het papiergeld, en het jaar daarop werd het tot het nationale motto gemaakt. Hoewel het gebruik van dit motto voor het gerecht is aangevochten, stemmen de meesten in met de voormalige rechter van het Hooggerechtshof William Brennan, die schreef dat de spreuk „elke ware religieuze betekenis [heeft] verloren”.
Borstvoeding op haar retour
Er is een gestage teruggang in het aantal vrouwen in de Verenigde Staten dat hun kind de borst geeft, zo blijkt uit een nieuw onderzoek. Het aantal daalde van 60 procent in 1984 tot 52 procent in 1989. „Dit is een zeer gevaarlijke trend”, zei dr. David Rush, een voedingsexpert aan Tufts University, die medeverantwoordelijk was voor het onderzoek. „Borstvoeding biedt het kind zelfs in de westerse, welvarende maatschappij veel voordelen.” De meeste vrouwen weten dat borstvoeding voor henzelf en voor het kind het beste is, maar zij vinden het vaak lastig en verwarrend als er niemand is die hun praktische raad geeft. In veel gevallen worden zij al uit het ziekenhuis ontslagen voordat de melkproduktie op gang komt, en krijgen zij eenvoudig op weg naar buiten een pakketje flesvoeding in de hand gedrukt. Thuis ontbreekt de nodige steun omdat hun eigen moeders hun ook vaak de fles hebben gegeven. Het Instituut der Geneeskunde doet de aanbeveling kinderen gedurende vier tot zes maanden uitsluitend borstvoeding te geven en daarna door te gaan met het geven van borstvoeding naast vast voedsel totdat het kind minstens een jaar oud is.