Een blik op de wereld
Het invloedrijkste boek
Welk boek heeft het meest betekend in het leven van velen? De bijbel. Hij staat bovenaan in de zin dat er meer mensen door zijn beïnvloed dan door enig ander boek, aldus een conclusie uit een onderzoek naar leesgewoonten, uitgevoerd voor de Amerikaanse nationale bibliotheek en de Boek-van-de-maand-club. De enquête onder 2032 leden van de boekenclub, waarvan de resultaten vorig jaar november bekend gemaakt werden, wees uit dat de respondenten gemiddeld 9 uur per week aan het lezen van boeken besteedden tegenover 12 uur per week aan tv-kijken. De vraag blijft echter hoeveel van die tijd er nu echt aan bijbellezen wordt besteed.
Alcoholisme — een tweevoudige last
Alcoholisme is net zo funest voor de economie van ontwikkelingslanden als inflatie, schulden en wanbeleid, aldus de slotsom van een studie door het Worldwatch Institute, waarover werd bericht in het Nederlandse tijdschrift Onze Wereld. Op Papua New Guinea bijvoorbeeld wordt 30 procent van het gemiddelde gezinsinkomen besteed aan alcoholische dranken, terwijl de mannen in het Afrikaanse land Burkina Faso 44 procent van hun inkomen aan bier uitgeven. Te verzwakt om de grond te bewerken, worden alcoholisten „een belangrijke factor bij het ontstaan van voedseltekorten”. De meest trieste slachtoffers zijn hun kinderen. In één stad in Guatemala lijdt een derde van alle kinderen aan ondervoeding vanwege het alcoholmisbruik van hun ouders. Wat de kwestie nog erger maakt, zo merkt Onze Wereld op, is dat de last van alcoholisme tweeledig is: Het verlaagt het nationaal inkomen en het verhoogt de kosten voor gezondheidszorg. Zo lijdt 47 procent van alle mannen die in het grootste ziekenhuis van Trinidad opgenomen worden, aan medische problemen die door alcohol worden veroorzaakt.
Raciaal vooroordeel in Europa
De grootste ooit in Europa uitgevoerde studie betreffende raciale gevoelens heeft enkele onaangename bevindingen opgeleverd. „Veel van de 13.000 respondenten in 12 Europese landen geven uiting aan vijandigheid jegens raciale minderheden in hun land”, bericht The European. Vooroordeel is gebaseerd op huidkleur, antisemitisme, economische factoren en oude territoriale disputen. Uit het onderzoek bleek dat men in Polen een hekel heeft aan Duitsers, zoals dat voor Polen geldt in Duitsland. Hongaren mogen Roemenen niet; Bulgaren zijn niet gesteld op Turken, die ooit heersers waren in Bulgarije. Een andere reden voor spanning is religie. „Noordafrikanen willen Frankrijk de islam opleggen”, was de klacht van een Franse taxichauffeur. Het is duidelijk dat er nog heel wat moet gebeuren om van Europa één vreedzaam geheel te maken.
Een nieuwe versie van winkeldiefstal
In Zuid-Afrika resulteert de voortdurende trek van plattelandsbewoners naar de steden in een steeds groter aantal werklozen. Terwijl een stijgende inflatie het probleem verergert, gaan steeds meer mensen, om in leven te blijven, hun toevlucht nemen tot een ongebruikelijke manier van winkeldiefstal in supermarkten. Er zijn „meer geopende pakken op de planken dan voorheen”, bericht het tijdschrift Security Focus. „Meer mensen zijn tegenwoordig hongerig genoeg om zo’n zaak binnen te gaan en gewoon op te eten wat zij er te pakken kunnen krijgen. Er is niet zo’n risico om betrapt te worden, en zij krijgen iets in hun maag.”
Een praktizerende gelovige — verleden tijd?
Op een in oktober vorig jaar in Turijn gehouden conferentie over religie onder Europeanen is gerapporteerd dat twee op de drie Europeanen beweren in God te geloven. De Italianen en de Spanjaarden staan bovenaan in hun aanspraak religieus te zijn. Waarom echter is de meerderheid van de Europeanen gelovig? La Stampa citeert de uitspraak van onderzoekers dat ’de hedendaagse religiositeit zwak is, niet al te orthodox, zeer individualistisch, en dat in [deze religiositeit] iedereen zijn eigen plekje kan creëren’. Deze religieuze toewijding schijnt echter tegenstrijdig. Hoewel in Duitsland bijvoorbeeld minder dan 60 procent van de bevolking zich als religieus beschouwt, heeft 92 procent zijn kinderen laten dopen; maar in Italië, waar 83 procent zichzelf als religieus beschouwt, wordt door 53 procent geen religieuze ceremoniën bijgewoond. De deskundigen zeggen dat de religiositeit diepgaande veranderingen heeft ondergaan. „Het laatste decennium is gekenmerkt door een progressieve ontkoppeling van geloof en praktijk, of, zoals sociologen zouden zeggen, ’van religieus geloof en religieus erbij horen’”, bericht La Stampa. „De praktizerende gelovige is bijna verleden tijd geworden.”
Lassers lopen risico’s
Onderzoeken die zijn verricht naar de effecten op lange termijn van lasdampen op mensen, onthullen enkele verontrustende feiten. Eén is dat er onder lassers een meer dan gemiddeld aantal gevallen van longkanker voorkomt. Een artikel met de titel ’De kwalijke kant van lassen’ in het Zuidafrikaanse tijdschrift Safety Management somt minstens tien bij lassen veel voorkomende metalen en dampen op die gevaren kunnen opleveren voor mensen. Het blad bericht dat cadmiumdampen in hoge concentraties de oorzaak kunnen zijn van „irritatie van de ademhalingswegen en vocht in de longen”, en dat „langdurige blootstelling aan lage niveaus kan leiden tot emfyseem en schade aan de nieren”. Safety Management zegt dat de beste beveiliging tegen de schadelijke effecten die samenhangen met lassen, bestaat in goede ademhalingsbescherming en toereikende ventilatie waarbij inbegrepen kan zijn het gebruik van juiste afzuigsystemen.
Niet thuis
De gevestigde kerken in Australië hebben onlangs een telling uitgevoerd onder de naam Bezoekersonderzoek. De godsdienstmedewerker van The Weekend Australian vond dat er een aantal belangrijke tekortkomingen in dit onderzoek aanwezig waren en schreef: „In de afgelopen 20 jaar ben ik slechts bij drie gelegenheden door de lokale kerken bezocht. Bij elk daarvan ging het erom te ontdekken wat voor soort christen ik was, in een onderzoek dat de schapen van de bokken moest scheiden. . . . Natuurlijk is een herderlijk bezoek aan huis voor de meeste kerken iets wat tot het verleden behoort, met als verdediging voor het feit dat men dit niet meer doet, het argument dat er nooit iemand thuis is of dat een dominee het te druk heeft. . . . Als er nu iemand aan de deur komt, is dat veel waarschijnlijker iemand van de mormonen, de Jehovah’s Getuigen of een andere ’sekte’, groeperingen die gewoonlijk door andere christenen als onorthodox worden beschouwd, of erger dan onorthodox. . . . Het beroerde is dat de sekten het er in de kwestie van evangeliseren veel beter afbrengen, aangezien zij echt praten over wat zij geloven.”
Gedwongen luisteraars
Telefonerende mensen die erop wachten doorverbonden te worden, zijn gedwongen luisteraars. Vaak maken firma’s daar gebruik van en worden zij gebombardeerd met een reeks reclameboodschappen — zelfs, zo mag men vermoeden, als de gewenste verbinding wel prompt gemaakt had kunnen worden. Nu heeft een Amerikaanse firma in een poging zijn klanten te vriend te houden, het bandje met reclame vervangen door een ’live’ gesproken tekst. Aangezien er per dag meer dan 13.000 telefoongesprekken binnenkomen, moeten klanten vaak wel tien minuten of langer wachten. Volgens het bericht in The Economist gaan de „hold jockeys” zo ongeveer te werk als een discjockey op de radio: zij praten wat tegen hun gehoor, spelen kalmerende muziek, vermelden de tijd en verkeersberichten, en lezen hun reclameboodschappen. Daarbij geven zij ook periodiek door hoe lang de beller nog moet wachten op de verbinding met het toestel waar hij zijn vraag beantwoord krijgt. De firma beweert dat er nu niet alleen minder boze klanten zijn maar dat de geboden service als beter wordt ervaren en dat de firma zijn reclame zelfs doelgerichter op specifieke klanten kan richten.
Betere kinderzorg
Door het opvolgen van aanbevelingen van UNICEF (het VN-kinderfonds) heeft de Braziliaanse staat Ceará „kindersterfte van 95 op de 1000 verlaagd tot 65”, bericht Newsweek. Een vertegenwoordiger van UNICEF zegt: „Er zijn geen landen of staten die in dezelfde korte tijd als de staat Ceará zulke opmerkelijke resultaten hebben bereikt.” Newsweek verklaart dat na 80 uur opleiding 4000 gezondheidswerkers het platteland op zijn gegaan, zich verplaatsend per fiets, paard, ezel, kano of te voet, met het doel moeders de basisbeginselen bij te brengen van babyzorg, zoals borstvoeding. Toen een moeder van drie werd geleerd hoe zij een levenreddende rehydratiedrank van suiker plus zout plus water kon bereiden, zei ze verrast: „Ik dacht dat het veel moeilijker moest zijn.”
Rechten van de Indianen
Eeuwenlang hebben de Ianomami-Indianen een enorm gebied langs de Braziliaans-Venezolaanse grens bewoond. Het gebied, bedekt door het Amazonewoud, is zes keer zo groot als België. Het is ook rijk aan goud en tin — onweerstaanbaar voor delvers en ontwikkelaars. Het Braziliaanse tijdschrift Veja bericht dat president Carlos Andrés Pérez van Venezuela onlangs twee decreten heeft getekend waarbij het gebied aan de Venezolaanse kant van de grens wordt omgezet in een biosfeer-reservaat en nationaal park, hetgeen bescherming biedt aan de rechten van de Ianomami’s op het land. Hij heeft ook „van hun land die blanken [verdreven] die decennia lang hebben geprobeerd zich meester te maken van hun ziel — de missionarissen — en hun minerale rijkdommen — de delvers”. Sommige ecologen hebben dit begroet als „een fantastische beslissing”.