Wanneer te beginnen en hoeveel te zeggen

VEEL gewetensvolle ouders schijnen te denken dat seksuele voorlichting afgehandeld kan worden door hun dertienjarige tijdens een boswandeling van tien minuten gegeneerd te vertellen ’waar de baby’tjes vandaan komen’. Dit blijkt echter maar al te vaak niet alleen veel te weinig maar ook jaren te laat te zijn. Het komt nogal eens voor dat een liefdevolle ouder opmerkt: „Bijna alles wat ik hun probeerde te vertellen, leken zij al te weten.”

Is er een betere manier om hun deze belangrijke dingen bij te brengen? En zo ja, wanneer moeten ouders er dan mee beginnen, en wat kunnen zij doen en zeggen?

Het is verstandig om bijna vanaf de geboorte van de baby de basis te gaan leggen voor het geven van deze zo belangrijke voorlichting. Als u begint als het kind nog klein is, kunt u de informatie in een rustig tempo overbrengen, in kleine verteerbare brokken die in overeenstemming zijn met het vermogen van uw kind om het te bevatten.

Als ouders hun kleintjes in bad doen, wijzen zij hun vaak hun lichaamsdelen aan: „Dit is je borstje . . . je buikje . . . je knietje.” Waarom van het buikje gelijk op het knietje overgesprongen? Is wat daartussen zit iets om zich voor te schamen? Of is het alleen iets heel persoonlijks? Natuurlijk zullen wij geen oneerbiedige schuttingtaal voor deze lichaamsdelen gebruiken. Maar waarom niet gewoon „plasser” of „spleetje” gezegd? Ook die maken deel uit van de schepping die God „zeer goed” noemde. — Genesis 1:31; 1 Korinthiërs 12:21-24.

Later, misschien wanneer het kind erbij is als er een luier wordt verschoond, zou u op een manier die van respect voor het onderwerp getuigt, kunnen zeggen dat jongens een plasser en meisjes een spleetje hebben. U kunt rustig uitleggen dat die dingen iets persoonlijks zijn. Er mag alleen over gepraat worden in het gezin, niet met andere kinderen of met mensen buiten het gezin.

Zo kunt u veel dingen uitleggen voordat ze misschien gênant worden, door al vroeg te beginnen en progressief verder te gaan naarmate het vermogen van het kind om het te begrijpen groeit.

De geboorte uitleggen

Wanneer een kind drie à vijf jaar is,a gaat het misschien nadenken over de geboorte en zou het kunnen vragen: „Waar komen baby’tjes vandaan?” U zou eenvoudig kunnen antwoorden: „Jij bent op een warm, veilig plekje in Mamma gegroeid.” Dit zal waarschijnlijk voor het moment voldoende zijn. Later vraagt het kind misschien: „Hoe komt de baby eruit?” Dan zou u kunnen antwoorden: „God heeft een speciale opening gemaakt waar de baby uit kan.” De concentratie van kleine kinderen is maar van korte duur en dus zijn de beste antwoorden eenvoudig en rechtstreeks. Verstrek de nodige informatie bij beetjes tegelijk en laat de rest voor later rusten.

Als ouders alert zijn, kunnen zij veel gelegenheden vinden om hun kinderen voor te lichten. Als een naast familielid een baby verwacht, zou een moeder kunnen zeggen: „De baby van tante Suzan komt vast al gauw — een paar weken voordat jij geboren werd, was ik net zo dik.” De komende geboorte van een broertje of zusje kan voor maanden van opwindende en schitterende voorlichting zorgen.

Later zal het kind zich afvragen: „Hoe is de baby begonnen?” Een eenvoudig antwoord luidt: „Een zaadje van de vader komt bij een eitje in de moeder en dan begint er een baby te groeien, net zoals een zaadje in de grond tot een bloem of een boom uitgroeit.” Op een andere keer zal het kind misschien vragen: „Hoe komt het zaadje van de pappa in de mamma?” Dan zou u respectvol kunnen zeggen: „Je weet hoe een jongetje er uitziet. Hij heeft een plasser. Een moeder heeft een opening in haar lichaam waar de plasser in past, en zo wordt het zaadje geplant. Zo heeft God ons gemaakt, en daardoor kunnen baby’s op een prettig, warm plekje groeien totdat ze groot genoeg zijn om op zichzelf te leven. Dan wordt er een schattige nieuwe baby geboren!” U kunt bewonderend spreken over de schitterende manier waarop God deze dingen geregeld heeft.b

U moet oppassen dat u vragen nooit afdoet met een verlegen: „Dat vertel ik je later wel als je groot genoeg bent.” Dit zou de nieuwsgierigheid van kinderen kunnen aanwakkeren en hen er zelfs toe aan kunnen zetten inlichtingen in te winnen bij minder wenselijke bronnen elders. Een kind dat oud genoeg is om de vraag te stellen, is oud genoeg om een eenvoudig en respectvol antwoord te krijgen. Laat u na hun vraag te beantwoorden, dan ontmoedigt u uw kinderen misschien om nog langer voor inlichtingen bij u aan te kloppen.

Hoe vroeg?

Veel ouders vinden dat hun kinderen op zijn minst voordat zij voor het eerst naar school gaan een basisbegrip van deze dingen moeten hebben, want daar zullen zij misschien heel wat minder nauwkeurige inlichtingen horen van andere kinderen.

Een grootvader vertelde: „Ik had geen vragen gesteld, maar toen ik zes jaar was, besloot mijn vader dat het tijd was om uit te leggen waar de baby’s vandaan komen. Hij zei dat de seksuele eenwording van een man en een vrouw waardoor er een baby zou kunnen ontstaan, iets net zo natuurlijks was als eten, maar dat God had gezegd dat dit alleen weggelegd was voor mensen die getrouwd waren. Op die manier zou het kind zowel een vader als een moeder hebben om van hem te houden en voor hem te zorgen.” Deze grootvader voegde eraan toe: „De uitleg die hij gaf, kwam precies op tijd. Ik had al zesjarigen zien lachen om voor mij onbegrijpelijke, immorele tekeningen die zij maakten.”

Natuurlijk moet die uitleg niet als iets om zich voor te schamen maar als iets heel persoonlijks worden gebracht. U kunt herhalen dat het een gezinsgeheimpje is waarover niet met andere kinderen of met mensen buiten het gezin gepraat mag worden. Als uw kind dat per ongeluk toch doet, kunt u rustig zeggen: „Ssstt! Denk eraan dat dat ons geheim is. Daar praten we alleen in het gezin over.”

Niet schokkend

Mocht de noodzaak van deze bespreking lezers schokken, bedenk dan hoeveel gewetensvolle jonge ouders op zoek zijn naar een respectvolle manier om deze dingen aan hun kinderen uit te leggen. Is een open en eerlijke uitleg in een gezin waar liefde heerst niet veel beter dan de manier waarop veel ouders deze dingen voor het eerst hoorden, van smerige bronnen buiten het gezin?

Als u echt luistert en vragen op een eenvoudige en respectvolle manier beantwoordt, zult u het uw kinderen veel gemakkelijker maken om, naarmate de jaren verstrijken en hun behoefte aan informatie toeneemt, met andere vragen naar u toe te komen.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 6]

Een naderende geboorte biedt een gelegenheid voor waardevolle voorlichting