Apeverstand

Een gezegde uit het Westafrikaanse Sierra Leone luidt: „De aap zegt niet alleen tegen haar jong: ’Houd je goed vast!’ Ze zegt: ’Kijk naar beneden.’”

Dit roept bij ons het beeld op van een jonge aap hoog in de bomen die zich vastklampt aan de rug van zijn moeder. De gedachte achter het gezegde is dat als Mama alleen zegt dat hij zich goed vast moet houden, haar jong dat misschien een poosje doet maar het dan, omdat hij de reden voor haar bevel niet weet, al gauw vergeet en zijn greep laat verslappen.

Kijkt het jong echter naar beneden, dan zal hij zien wat een eind hij van de grond is en zich er sterker van bewust zijn dat het om zijn leven gaat. Hij zou bijvoorbeeld ernstig gewond kunnen raken of zelfs het leven kunnen verliezen! Omdat hij het gevaar beter begrijpt, is hij sterk gemotiveerd om zich goed vast te houden. Nu zullen eventuele volgende vermaningen of bevelen meer gerespecteerd worden.

Wat een voortreffelijk beginsel voor het onderwijzen van anderen, vooral kinderen. De moraal van het verhaal is, dat het belangrijk is niet alleen bevelen te geven, maar begrip bij te brengen.

Natuurlijk zal er af en toe niet genoeg tijd zijn om dat eerst te doen. Als uw kind bijvoorbeeld, zonder goed uit te kijken, een straat met veel verkeer begint over te steken, zult u hem waarschijnlijk bevelen onmiddellijk te blijven staan en terug te komen. In dat geval is het van vitaal belang eerst het bevel te geven. Maar daarna kan een verklaring van het gevaar waarin het kind verkeerde, hem begrip bijbrengen.

Het voordeel van deze aanpak — niet alleen bevelen maar ook begrip bijbrengen — staat vermeld in de bijbelse spreuk: „Een zoon met inzicht neemt de wet in acht.” — Spreuken 28:7, The New English Bible.

[Illustratieverantwoording op blz. 31]

©Zoological Society van San Diego